Opublikowano Dodaj komentarz

Dni tygodnia po niemiecku

Jak zapytać, jak jest dziś dzień, jak na takie pytanie odpowiedzieć, jak powiedzieć np. „w poniedziałek”, albo „w miniony wtorek” i jak określić, że coś robimy regularni „w każdą sobotę” – w dzisiejszym odcinku dowiemy się, jak wypowiadać się na temat dni po niemiecku. 

CO OZNACZAJĄ DNI TYGODNIA PO NIEMIECKU:
Montag – poniedziałek. Słowo to pochodzi od Mond – księżyc i Tag – dzień, czyli poniedziałek to dosłownie dzień księżyca.  
Dienstag – wtorek, a dosłownie dzień Tyra, czyli nordyckiego boga prawa i wojny. 
Mittwoch – środa, pochodzi od słowa „Mitte” – środek i „Woche” tydzień i dosłownie oznacza środek tygodnia.  
Donnerstag – czwartek. Donnerstag to dzień Donnara, boga burzy i piorunów. We współczesnym niemieckim słowo Donner oznacza dosłownie „grzmot”. 
Freitag to dzień bogini Frigg. 
Samstag pochodzi od słowa Szabat, który był nazwą na dzień odpoczynku w kalendarzu żydowskim. Na północy i wschodzie Niemiec na sobotę mówi się Sonnabend, czyli wieczór przed niedzielą. 
Sonntag – niedziela, czyli dzień słońca od „Sonne – słońce”. W opisie znajdziesz link do nagrania, w którym wyjaśniam, skąd wzięły się dwa słowa na określenie niedzieli po niemiecku.

Wszystkie dni tygodnia są rodzaju męskiego, czyli mają rodzajnik „der”.

PYTANIA
Żeby zapytać o to jaki jest dzień możesz użyć następujących zwrotów:

Welchen Tag haben wir heute? – jaki dzień mamy dzisiaj?
Welcher Tag ist heute? – jaki dzień jest dzisiaj? 
Was ist denn heute für ein Tag? – jaki jest dzisiaj dzień.

W taki wypadku możesz odpowiedzieć:

Heute ist Montag – dzisiaj jest poniedziałek.
Gestern war Sonntag – wczoraj była niedziela. 
Morgen ist Dienstag – jutro jest wtorek.

Zwróć uwagę na to, że we wszystkich tych zwrotach nie stawiamy żadnego rodzajnika przed dniem tygodnia.  

AM CZYLI W…

Jeśli chcesz powiedzieć „w” jakiś dzień tygodnia, np. w poniedziałek, powiesz am Montag. I tak z każdym dniem, czyli am Dienstag – we wtorek, am Mittwoch – w środę itd., np. 

Wir sehen uns am Montag – zobaczymy się w poniedziałek. 
Am Sonntag spiele ich Tennis – w niedzielę gram w tenisa.

Am użyjemy też kiedy chcemy powiedzieć „w weekend czyli am Wochenende”. Wochenende pochodzi od Woche – tydzień i Ende koniec i oznacza „koniec tygodnia”. Możemy powiedzieć np.

Ich gehe am Wochenende auf eine Party – idę w weekend na imprezę. 
Sie arbeitet sogar am Wochenende – ona pracuje nawet w weekend. 

W PRZYSZŁY PONIEDZIAŁEK, WTOREK…

W „przyszły poniedziałek” to po niemiecku am nächsten Montag, i tak kolejno: am nächsten Dienstag w przyszły czwartek, am nächsten Mittwoch – w przyszłą środę itd. Np. 

(am) nächsten Mittwoch muss ich Lebensmittel kaufen – w następną środę muszę kupić artykuły spożywcze.

Warto tutaj zwrócić uwagę, że słówko „am” nie jest obowiązkowe i wersja bez „am” też będzie poprawna, czyli: 

nächsten Mittwoch muss ich Lebensmittel kaufen

Ten sam sens ma (am) kommenden Mittwoch – dosłownie, „w nadchodzący poniedziałek”. W tym wypadku podobnie jak wcześniej „am” można pominąć, przy czym to wyrażenie brzmi lepiej z „am”. Dlaczego? Dlatego, że „nadchodzący poniedziałek” już sam w sobie brzmi bardziej oficjalnie, a im bardziej oficjalna jest nasza wypowiedź, tym powinna być pełniejsza i bez skrótów. W oficjalnym liście nie napiszemy przecież „spoko”. 

W ZESZŁY PONIEDZIAŁEK

W zeszły piątek to (am) letzten Freitag. W ten sposób wypowiemy się też o pozostałych dniach np. (am) letzten Samstag – w zeszłą sobotę, am letzten Sonntag – w zeszłą niedzielę. Tutaj też „am” możemy pominąć tak, że oba zdania są poprawne:

Am letzten Freitag habe ich sie besucht – w zeszły piątek odwiedziłem ją.
Letzten Freitag habe ich sie besucht – w zeszły piątek odwiedziłem ją.

Tutaj też mamy bardziej oficjalną formę, mianowicie – (am) vergangenen Freitag, czyli w miniony piątek. I tutaj też, choć „am” nie jest obowiązkowe, wyrażenie z tym ” brzmi lepiej.  

KIEDY NIE STAWIAMY RODZAJNIKA PRZED DNIEM TYGODNIA

Jeśli robisz coś regularnie w jakiś dzień tygodnia, np. w poniedziałki, do dnia tygodnia dodasz „s” – oznaczające liczbę mnogą i powiesz – montags. We wtorki to dienstags, w środy mittwochs itd. Np.

Ich esse dienstags hier – jadam w czwartki tutaj.
Ich spiele sonntags Tennis – gram w niedziele w tenisa. 

Zwróć uwagę, że dzień tygodnia zapisujemy w takim wypadku małą literą i nie stawiamy przed dniem „am”. Zobaczmy sobie dwa przykładowe zdania, dla lepszego rozróżnienia:

Ich spiele am Sonntag Tennis – gram w niedzielę w tenisa (mowa tutaj o konkretnej, np. przyszłej niedzieli)
Ich spiele sonntags Tennis – gram w niedziele w tenisa. (mowa tutaj o tym, co robię w każdą niedzielę). 

W KAŻDY PONIEDZIAŁEK, WTOREK…

„W każdy poniedziałek” to „jeden Montag” i tak kolejno – „jeden Dienstag – w każdy wtorek”, „jeden Mittwoch – w każdą środę” itd. 

Ich bin jeden Montag in Hamburg – jestem w każdy poniedziałek w Hamburgu. 
Ich fliege jeden Mittwoch nach Warschau – latam co środę do Warszawy. 

VON – BIS – CZYLI OD – DO

Von Dienstag bis Donnerstag, bin ich in Berlin – od wtorku do czwartku jestem w Berlinie
Von Montag bis Sonntag, lerne ich Deutsch – od poniedziałku do niedzieli uczę się niemieckiego

I to tyle, podsumowując. 

Kiedy mówisz, dziś jest jakis dzień, nie stawiamy rodzajnika. Heute ist Montag – dziś jest poniedziałek. 
Rodzajnika nie stawiamy również kiedy mówimy o czymś, co robimy regularnie w dany dzień tygodnia, np. Ich spiele montags Tennis – gram w poniedziałki w tenisa. 
Jak masz na myśli konkretny dzień i chcesz powiedzieć np. w poniedziałek, powiesz am Montag, we wtorek am Dienstag, np. Ich komme am Montag zurück – wracamw poniedziałek. W zeszły poniedziałek to (am) letzten Montag, (am) nächsten Montag,

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *