Opublikowano Dodaj komentarz

Dónde czy donde? O akcencie w hiszpańskim.

Czasami widzimy takie słowa jak dónde (gdzie) albo,”cómo” (ile) zapisywane raz z kreską nad „ó”, a raz bez (donde, como). Albo słowo “té” i “te” – raz mające kreskę nad „e” innym razem znowu bez tej kreski. Po co ta kreska w ogóle jest, dlaczego jest ważna i kiedy ją stawiać – o tym powiemy sobie w dzisiejszym nagraniu. 

Ta kreska po hiszpańsku nazywa się  tilde, ewentualnie w miejscu, gdzie stawiamy taką kreskę, mówimy, że stawiamy akcent. W przypadku słów, które służą nam zazwyczaj do zadawania pytań, jak dónde (gdzie), cuándo (kiedy), como (jak), cuánto (ile), quién (kto), cuál (jaki / który), qué (co) używamy tilde kiedy… zdanie, które zapisujemy to jest pytanie np.

¿Dónde vives? – gdzie mieszkasz?

Z kolei kiedy słów, tych używamy z stwierdzeniu albo w przeczeniu – lub prościej – jeśli to co mówimy, to nie jest pytanie – wtedy tej kreski (tilde) nie stawiamy np. 

No importa donde vives – nie ma znaczenia, gdzie mieszkasz. 

Mamy więc tutaj do czynienia z zasadą pisowni hiszpańskiej – jak mamy pytanie stawiamy kreskę (= tilde), jak dane zdanie nie jest pytaniem, tej kreski nie stawiamy nad takimi słowami jak gdzie, kiedy, jak, ile itp. Zobaczmy dodatkowe przykłady:

¿Cómo lo sabes? – Skąd to wiesz?

No sé como él lo sabe. – Nie wiem, skąd on to wie.

¿Qué pasa? – co się dzieje?

No importa que opinas. – Nie ma znaczenia, co uważasz.

Tilde używamy też czasami w przypadku tak zwanych homofonów, czyli słów, które brzmią tak samo ale mają rożne znaczenia. Przykładem homofonu jest np. Polskie słowo „zamek” – może oznaczać średniowieczną budowlę albo mechanizm służący do zapinania kurtki, czyli zamek błyskawiczny. W języku hiszpańskim przykładem homofonu są słowa té i te – wymowa jest taka sama, jednak słowa te mają różne znaczenia, można by powiedzieć, że są to takie słowa bliźniaki. I teraz jak z bliźniakami, żeby odróżnić jednego od drugiego, Hiszpanie nad jednym stawiają kreskę, a nad drugim nie. Słowo „té” (z kreską) oznacza herbatę, z kolei „te” bez kreski znaczy „tobie” np. 

Dame un té. – daj mi herbatę.

No te veo. – Nie widzę Cię. 

Kolejnymi słowami jest „el” i „él”. El (bez kreski) jest rodzajnikiem określonym, który można przetłumaczyć, w zależności od kontekstu, np. jako „ten”

El gato está en el jardín – ten kot jest na ogrodzie

Z kolei „él” z tilde oznacza „on” 

él vive en España – on mieszka w Hiszpanii. 

„Sé” (z kreską) oznacza „wiem”, „se” bez kreski oznacza „się”

No sé como se escribe esta palabra. – Nie wiem, jakzapisuje się to pytanie.  

„mí” z tilde znaczy, „mi” bez akcentu znaczy mój /moja

Lo hizo para mí – zrobiła to dla mnie

Ahora es mi turno – teraz jest moja kolej

“sí” – oznacza „tak”

„si” – „jeśli”

¿Quieres ir al cine? – Sí, pero si tú también vas – tak, ale jeśli ty też idziesz.

sólo – tylko

solo – sam / sama

dame sólo la sopa – daj mi tylko zupę 

voy a la fiesta solo – idę na imprezę sam

aún – jeszcze

aun – nawet

aún respira – jeszcze oddycha
aun los más fuertes lloran – nawet najsilniejsi płaczą

Zauważcie, że tilde we wszystkich tych przykładach słów, które wymieniłem, nie zmienia wymowy tych słów. Tzn. bez znaczenia czy słowo „dónde” zapisujemy z kreską, czy bez kreski (donde) – słowo to wymawiamy tam samo. Są jednak sytuacje, kiedy słowo z tilde wymawiamy inaczej niż słowo bez tilde – jednak na ten temat opowiem Ci w następnym odcinku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *