Opublikowano Dodaj komentarz

Hay, hubo, había

Hej, słowo „hay” czyli „jest / znajduje się” ma dwie formy przeszłe – „había” i „hubo”. Obie formy można przetłumaczyć na „było”. Kiedy więc „było” to „había”, a kiedy „było” to „hubo”? Na to pytanie odpowiemy sobie dzisiaj.

HAY

Zacznijmy od szybkiego przypomnienia – słowa „hay” służy nam do tego, żeby powiedzieć, że coś istnieje gdzieś albo że czegoś nie ma, np. 

Hay una botella de vino en la mesa – Na stole znajduje się jakaś butelka wina

No hay agua caliente – nie ma ciepłej wody.

Słowo „hay” może znaczyć zarówno „jest” jak i „są”, nie odmieniamy go więc, bez względu na liczbę, np. 

hay una tienda en el barrio – na tej dzielnicy jest jeden sklep. 

hay muchas tiendas en el barrio – na tej dzielnicy jest wiele sklepów.

HABÍA

Przejdźmy teraz do pierwszej z dwóch form przeszłych słowa „hay”, czyli do „había”. Forma ta posłuży nam do mówienia o rzeczach, które trwale „były / istniały w przeszłości”. Dla ułatwienia będziemy porównywali sobie formy teraźniejszą (hay) i przeszłą (había) np. 

hay una farmacia en el barrio – na tej dzielnicy jest apteka.

había una farmacia en el barrio – na tej dzielnicy była apteka. (Istnienie apteki było czymś stałym, trwającym).

hay muchas tiendas en el ciudad – W tym mieście jest dużo sklepów.

había muchas tiendas en el ciudad –  (Istnienie apteki było czymś stałym, trwającym).

Słowa „había” użyjemy też do zakreślenia jakiejś trwającej sytuacji w przeszłości, np. 

Hay mucho tráfico esta mañana – jest duży ruch tego ranka.

Había mucho tráfico esta mañana – był duży ruch tego ranka.

hay mucha gente en el centro – jest dużo ludzi w centrum.

había mucha gente en el centro el domingo po la tarde – było dużo ludzi w centrum w niedzielę popołudniu (obecność tych ludzi była czymś „trwającym” przez całe niedzielne popołudnie)

No hay naranjas en la tienda – nie ma pomarańczy w sklepie. 

No había naranjas en la tienda – nie było pomarańczy w sklepie. (Obecność lub brak pomarańczy jest czymś trwającym przez jakiś czas. 

HUBO

Czym zatem forma przeszła „había” będzie różniła się od „hubo”. Otóż o ile forma „había” dotyczy czegoś, co generalnie „trwało” w przeszłości, to forma „hubo” najcześciej będzie dotyczyła pojedynczych wydarzeń, które „zdarzyły się jednorazowo” w przeszłości. I bardzo często kiedy „było” możemy zamienić ze „zdarzyło się / miało miejsce”, użyjemy właśnie formy „hubo”, np. 

Hubo un accidente esta mañana – zdarzył się / był wypadek dziś rano (wypadek jest jednorazowym wydarzeniem)

Hubo un concierto ayer – wczoraj był / miał miejsce koncert. (znów było to jednorazowe wydarzenie)

Hubo una tormenta el domingo en la noche – była burza w niedzielę w nocy (znów mówimy o pojedynczym WYDARZENIU)

HABÍA VS. HUBO

Podsumowując: „había” użyjemy kiedy mamy na myśli „jakiś trwający dłużej lub krócej STAN” w przeszłości, „hubo” użyjemy najcześciej do pojedynczych wydarzeń, które „zdarzyły się” w przeszłości’:

Esta mañana había mucho tráfico porque hubo un accidente  – dziś rano był duży ruch, bo był wypadek (duży ruch był czymś co trwało, po tym jak jednorazowo „wydarzył się” wypadek).

Había mucha agua en las calles, porque hubo una tormenta – było dużo wody na ulicach, bo była burza (kałuże wody na ulicach były czymś w miarę trwałym i pojawiły się po tym, jak jednorazowo spadł deszcz)

HABÍA & HUBO

Pamiętajcie, że wybór między „había” i „hubo” czasami jest kwestią kontekstu i tego co chcemy przekazać. Dlatego możemy spotkać zdania, które są takie same, tylko, że w jednym jest „había” a w drugim „hubo” np. 

Había 50 personas en el concierto ayer. – było 50 osób na koncercie wczoraj.

Hubo 50 personas en el concierto ayer. – było 50 osób na koncercie wczoraj.

Jaka jest różnica, miedzy tymi zdaniami? Juz wyjaśniam.

„Había”, ponieważ służy do określenia czegoś, co było w miarę trwały stanem, posłuży nam często do zakreślenia tła naszej opowieści. Czyli jak powiemy, że „había 50 personas – było 50 ludzi” nasz rozmówca bardzo często potraktuje to jako wstęp do dłuższej wypowiedzi, podczas której opiszemy, co się działo na tym koncercie. 

Había 50 personas en el concierto ayer y todos esperaban al artista. – było 50 osób na koncercie wczoraj i wszyscy czekali na artystę. (Itd. itd. tutaj robimy opis tego co sie działo podczas wczorajszych wydarzeń)

„Hubo” natomiast użyjemy, kiedy traktujemy coś, jako całość, jako pojedyncze wydarzenie. I często słowa „hubo” użyjemy w zdaniach, które traktujemy jako taką pojedynczą wypowiedź, tzn. nasz rozmówca nie oczekuje, że cokolwiek dodamy, np. 

¿Cuánta gente vino ayer? – ile ludzi przyszło wczoraj. 

Hubo 50 personas en el concierto ayer. – było 50 osób na koncercie wczoraj. (= przyszło 50 osób. Po tym zdaniu zakończyliśmy temat. Nasz rozmówca powie, „aha, ok” i przejdzie prawdopodobnie do innego tematu.

Polecam Wam też odcinek audycji zapytaj poliglotę na temat „estaba” i „estuve” bo tam wyjaśniamy sobie bardzo podobną kwestię, jak tutaj miedzy „Había” i „hubo”

PODSUMOWANIE

HABÍA służy nam do mówienia o rzeczach, które trwale „były / istniały w przeszłości”. Słowa tego użyjemy też do zakreślenia jakiejś trwającej sytuacji w przeszłości. 

HUBO służy nam do mówienia o pojedynczych wydarzeniach, które „zdarzyły się” w przeszłości. I bardzo często kiedy „było” możemy zamienić ze „zdarzyło się / miał miejsce”, użyjemy właśnie formy „hubo”, np. 

Esta mañana había mucho tráfico porque hubo un accidente  – dziś rano był duży ruch, bo był / zdarzył się wypadek.

Había mucha agua en las calles, porque hubo una tormenta – było dużo wody na ulicach, bo była / przeszła burza.

No perdamos nada de nuestro tiempo; quizás los hubo más bellos, pero este es el nuestro (Jean-Paul Sartre) – nie traćmy nic z naszego czasu. Być może bywały lepsze, ale ten jest nasz. 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *