Opublikowano 2 komentarze

Liczba mnoga w języku hiszpańskim

LICZBA MNOGA

Za każdym razem, gdy mówimy o więcej niż jednej rzeczy czy osobie, używamy liczby mnogiej. O tym jak ją tworzyć opowiem w tym odcinku, zapraszam.

W większości przypadków, kiedy chcemy zrobić liczbę mnogą, dodajemy do słowa po prostu „s”, na przykład:

el libro – los libros (książka – książki)

el chico – los chicos (chłopiec – chłopcy)

el coche – los coches (samochód – samochody)

la chica – las chicas (dziewczyna – dziewczyny)

la multa – las multas (manda, mandaty)

la casa – las casas (dom – domy)

TUTAJ DODAJ LA – LOS

Tyczy się to sytuacji, gdy mamy słowo zakończone na „o”, „a” „e”. 

Gdy słowo kończy się na é czyli akcentowaną samogłoską, to dodajemy samo „s” 

np. el café – los cafés  (kawa – kawy)

Gdy słowo kończy się na pozostałe akcentowane samogłoski, dodajemy „es”

np. el hindú – los hindúes (Hindus – Hindusi)

„Es” dodajemy też w przypadku słów zakończonych na spółgłoskę, czyli np. Na „d”, ”r” lub „l” – bez znaczenia czy jest to rodzaj żeński czy męski:

la pared – las paredes (ściana – ściany)

el profesor – los profesores (nauczyciel – nauczyciele)

el árbol – los árboles (drzewo – drzewa)

Gdy słowo kończy się na literkę „z”, liczbę mnogą tworzymy również dodając „es”. Należy przy tym pamiętać, że w pisowni następuje zmiana „z” na „c”:

la actriz – las actrices (aktorka – aktorki)

el juez – los jueces (sędzia – sędziowie)

la cruz – las cruces (krzyż – krzyże)

Niektóre słowa zmieniają rodzajnik, np.

„El agua” jest rodzaju żeńskiego, ale ponieważ słowo zaczyna się na „a”, zlałoby się z rodzajnikiem la (laagua). Dlatego Hiszpanie nie mówią „la agua”, tylko „el agua”, np.

El agua con gas no es buena para la garganta – woda gazowana nie jest dobra na gardło, (zwróć uwagę, że przymiotnik „dobra” jest w rodzaju żeńskim – „no es buenA.)”

W liczbie mnogiej mamy jednak już „las aguas”, np.:

las aguas del mar – wody morza

Podobną sytuację mamy w przypadku słowa „el alma, czyli dusza” (nie mówimy „la alma, bo zlewałoby się to w wymowie, więc Hiszpanie zmieniają rodzajnik na „el”: el alma. W liczbie mnogiej jednak powiemy „las almas – dusze”, np. 

Creo que tenemos las almas gemelas – wierzę, że mamy pokrewne dusze (dosłownie bliźniacze).

W języku hiszpańskim są słowa, które nie zmieniają się w liczbie mnogiej, głównie dlatego, że już w liczbie pojedynczej zakończone są na „s”, na przykład:

El paraguas – los paraguas (parasol – parasole). np. 

Toma los paraguas, uno para ti y uno para los abuelos – weź parasole, jeden dla ciebie i jeden dla dziadków.

Jako ciekawostkę dodam, że „el paraguas” to dosłownie parasol na deszcz („para aguas – na wodę”). Natomiast hiszpańskie słowo „el parasol”  to określenie na parasolkę osłaniającą właśnie przed słońcem (para (el) sol –  na słońce). Inna nazwa to quitasol lub sombrilla, np. 

El parasol se usa para protegerse del sol, por ejemplo en playas – Parasola używa się aby osłonić się/dosłownie zabezpieczyć przed słońcem, na przykład na plaży.

Kolejne słowa, które nie zmieniają swojej formy w liczbie mnogiej, bo kończą się na „s” to:

El análisis – los análisis (analiza/wyniki badań – analizy) np.

Ya tenemos los resultados de los análisis de sangre de nuestros pacientes. – już mamy wyniki badań krwi wszystkich naszych pacjentów.

La crisis – las crisis  (kryzys) np las crisis económicas tocan casi todos los paises. kryzysy gospodarcze dotykają prawie wszystkie państwa.

Nie zmieniają się również dni robocze, które naturalnie kończą się na „s”:

el lunes – los lunes (poniedziałek – poniedziałki)

el martes – los martes (wtorek – wtorki)

el miércoles – los miércoles (środa – środy)

el jueves – los jueves (czwartek – czwartki)

el viernes – los viernes (piątek piątki)

W weekendy dodajemy jednak „s”:

el sábado – los sábados (sobota – soboty)

el domingo – los domingos (niedziela – niedziele)

A teraz zadanie dla ciebie. Przetłumacz na język hiszpański zdanie:

Mam dwa parasole – tengo dos (…)

Zdanie napisz w komentarzu pod tym filmem to je dla ciebie sprawdzimy!

Podsumowanie:

Liczbę mnogą tworzymy dodając literę -s na końcu wyrazu:

1. W przypadku słów zakończonych na -o oraz -a 

El gato – los gatos (kot – koty), la mesa – las mesas (stół – stoły)

2. Gdy słowo kończy się na é czyli akcentowaną samogłoską, to również samo „s” el café – los cafés  (kawa – kawy)

3. Oraz w przypadku słów sobota i niedziela;

El sábado – los sábados, el domingo – los domingos

Liczbę mnogą dodając na końcu wyrazu -es tworzymy

  1. Jeśli ostatnia litera to akcentowana samogłoska inna niż é, to dodajemy ‚es’ np. El rubí – los rubíes (rubin – rubiny)

2. Lub przypadku słów zakończonych na spółgłoskę, bez znaczenia czy jest to rodzaj żeński czy męski:

np. La dificultad – las dificultades (trudność – trudności)

3. Gdy słowa kończą się na z nie tylko dodajemy na końcu -es, ale z zmienia się na c

El lápiz – los lápices (ołówek – ołówki)

Jeśli chodzi o wyjątki, to niektóre słowa zmieniają rodzajnik el agua, las aguas lub nie zmieniają swojej formy w zależności od liczby, jak  el virus – los virus (wirus – wirusy).

Cytat na dziś:

Sólo es capaz de realizar los sueños el que, cuando llega la hora, sabe estar despierto. León Daudí

2 komentarze do: “Liczba mnoga w języku hiszpańskim

  1. Dzień dobry!
    Dziękuję za ten odcinek (i inne). Gdy analizuje się formę liczby mnogiej pojawia się obawa: “jak sobie z tym poradzę?”. Język hiszpański jednak, jest tak melodyjny, że po wykonaniu wielu ćwiczeń, właściwa odmiana ” wpada w ucho”. Zakończenia rzeczowników w liczbie mnogiej, stają się logiczne.
    Ps. Muszę jednak przyznać, że dla mnie język hiszpański nie jest językiem łatwym do nauki, być może ze względu na szybkość mówienia.
    Serdecznie Pana pozdrawiam.
    Janusz

    1. Buenos días Janusz, gracias por Tu comentario:). Z rozumieniem ze słuchu, podobnie jak z liczbą mnogą – wraz z praktyką i z czasem zaczniesz rozumieć coraz lepiej. A jeśli o rozumienie chodzi, to wideo może być dla Ciebie pomocne (mówię w nim jak nauczyć się skutecznie rozumieć): https://www.youtube.com/watch?v=f96OW_-dShA&t=65s . Saludos:)!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *