Opublikowano Dodaj komentarz

Szyk końcowy w niemieckim

KONKURS! 🙂 Zapraszamy na nasz nowy kanał YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCrEaqn0dw2HOlg_8FYS9f1g 

SZYK ZDANIA – MAŁA POWTÓRKA

W poprzednim odcinku wyjaśniliśmy sobie dokładnie, co to jest szyk zdania – dlatego jeśli jeszcze tego odcinka nie oglądaliście, warto to zrobić przed obejrzeniem tego odcinka,  bo wyjaśnialiśmy sobie tam podstawy, dzięki którym dzisiejszy odcinek będzie znacznie łatwiejszy do zrozumienia. Tak czy inaczej, zaczniemy od króciutkiej powtórki. 

Podstawowe zdanie składa się z podmiotu i orzeczenia. Podmiot to wykonawca czynności w zdaniu, np. w zdaniu „Ania je zupę” podmiotem jest „Ania”, bo to „ona” wykonuje czynność, w tym wypadku „je zupę”. Orzeczenie natomiast to odmieniony czasownik. Czasownik, to przypominam słowo opisujące czynność np. „jeść”. Czasowniki odmieniamy przez osoby, czyli zmieniamy ich końcowe, tak, żeby dopasować ją do osoby, np. ja jem, ty jesz, ona je. I taki odmieniony czasownik „jem”, „jesz”, lub “je” to właśnie orzeczenie. 

Zrozumienie tego, co to jest zdanie, co to jest podmiot i orzeczenie, pozwoli Wam bardzo łatwo nauczyć się niemieckiego szyku. Dlatego powtórzę jeszcze raz: najprostsze zdanie składa się z podmiotu (wykonawcy czynności) i orzeczenia (czynności, którą ten podmiot wykonuje).

Ich esse. – Ja jem. („Ja” to podmiot (wykonawca czynności), „esse – jem” to odmieniony czasownik – czynność)

Ana kommt. – Ania przyjdzie. („Ania” to podmiot (wykonawca czynności), „kommt – przyjdzie” to odmieniony czasownik – czynność)

Szyk zdania to kolejność słów w zdaniu. Szyk prosty mamy wtedy, kiedy na pierwszym miejscu  mamy podmiot, a na drugim odmieniony czasownik jak w przykładach: ich esse, Ana kommt.

SZYK KOŃCOWY

Szyk końcowy mamy wtedy, kiedy odmieniony czasownik (orzeczenie) dajemy na koniec zdania. Czyli kiedy zamiast:

Ich gehe nach Hause. – Ja idę do domu. 

Powiemy:

Ich nach Hause gehe. – Ja do domu idę.

Albo kiedy zamiast:

Ich will zu Abend essen. – Ja chcę zjeść kolację. 

Powiemy:

Ich zu Abend essen will. – Ja kolację zjeść chcę. 

Gdyby więc słowa były ludźmi stojącymi w kolejce do sklepu, to szyk końcowy mamy wtedy, kiedy odmieniony czasownik stawiamy na końcu tej kolejki. Pytanie, które może się Wam teraz nasuwać to „kiedy ten szyk końcowy w niemieckim zdaniu mamy?” A mamy go najcześciej po określonych słowach, np. Po „dass – że” oraz „weil – bo„, „ob – czy”, wenn – jeśli”, „falls – w przypadku gdybyś”, np. 

Du bist beschäftigt. – Ty jesteś zajęty.
Ich weiß, dass du beschäftigt bist. – Wiem, że ty zajęty jesteś. 

Sie will abnehmen – ona chce schudnąć. 

Sie ist auf Diät weil sie abnehmen will – ona jest na diecie, bo ona schudnąć chce.  

Du hast heute Zeit. – Ty masz dzisiaj czas. 

Sag mir, ob du heute Zeit hast. – Powiedz mi, czy ty dzisiaj czas masz. 

Sag mir, wenn du heute Zeit hast. – Powiedz mi, jeśli ty dzisiaj czas masz.

Du brauchst Hilfe – Ty potrzebujesz pomocy. 

Ruf mich an, falls du Hilfe brauchst – Zadzwoń do mnie, w przypadku gdybyś pomocy potrzebował. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę nasz dzisiejszy odcinek, jeśli mamy zdanie „es ist spät – jest późno. Jak ułożycie słowa w wyrażeniu:

Ich gehe nach Hause weil (…). – Idę do domu, bo jest późno. 

PODSUMOWANIE

Dziś omówiliśmy sobie szyk końcowy. Szyk końcowy mamy wtedy, kiedy na pierwszym miejscu mamy podmiot, a na samym końcu zdania odmieniony czasownik.

Cytat na dziś

„Tu was du willst, aber nicht, weil du musst!” – „Rób co chcesz, ale nie dlatego, że musisz.” — Buddha

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *