Opublikowano 4 komentarze

Aber czy sondern?

Ostatnio padło pytanie, jaka jest różnica między „aber” i „sondern” czyli „ale” i „ale”. Ihr könnt es nicht wissen, aber ihr werdet es lernen – możecie tego nie wiedzieć, ale się nauczycie. Zwłaszcza, że po tym odcinku, sami zobaczycie, że wybór między tymi słowami „ist nicht schwierig sondern einfach” – nie jest trudny, lecz łatwy. Zapraszam. 

ABER

Zacznijmy od „aber”. „Aber” znaczy „ale” ale takie „ale”, które jednocześnie można by przetłumaczyć na „jednak”, „mimo to/ że”, np. 

Ich muss zur Arbeit fahren, aber ich bin ein bisschen krank – muszę jechać do pracy, ale / jednak / mimo że jestem trochę chory. 

Es ist schwierig, aber ich schaffe es. – To jest trudne, ale / jednak / mimo to dam radę. 

Er ist klein, aber stark – on jest niski, ale / jednak / mimo to silny

Er will Deutsch lernen aber er hat keine Zeit – on chce nauczyć się niemieckiego, ale nie ma czasu. 

Sie ist faul aber begabt – ona jest leniwa ale zdolna

SONDERN

„Sondern” natomiast to takie „ale”, które można też przetłumaczyć na „tylko”. „Sondern” używamy, kiedy dwa koncepty wykluczają się wzajemnie. Innymi słowy „sondern” użyjemy, kiedy chcemy powiedzieć zdanie w stylu „nie A, ale / tylko B”. A i B nie mogą ze sobą funkcjonować jednocześnie – możliwa jest tylko albo jedna opcja, albo druga, np. 

Ich fahre nicht nach Russland sondern nach Deutschland – nie jadę do Rosji, ale / tylko do Niemiec (= nie mogę jechać w tym samym czasie jednocześnie do Rosji i Niemiec, bo te kraje są w odwrotnych kierunkach – jedno wyklucza drugie).

Ich trinke keinen Kaffee, sondern nur Tee – Nie piję kawy, ale / tylko wyłącznie herbatę (dany napój nie może być jednocześnie herbatą i kawą – jedno wyklucza drugie).

Ich habe keinen Hund sondern eine Katze – nie mam psa, ale / tylko kota (jeśli mam jedno zwierzę, nie mogę mieć jednocześnie psa i kota. Mogę mieć albo tylko jedno, albo tylko drugie).

ABER BS. SONDERN

Porównajmy sobie teraz „aber” i „sondern”, tak żeby lepiej dostrzec różnicę. Pamiętajcie tutaj, że „aber” używamy, jak dwa koncepty mogą ze sobą harmonijnie współistnieć. „Sondern” używacie, kiedy jeden koncept wyklucza drugi, np. 

Er ist klein, aber stark – on jest niski, ale / jednak / mimo to silny (używamy „aber” bo, można być jednocześnie niskim i silnym).

Er ist nicht klein, sondern groß– on jest niski, ale wysoki (tutaj A wyklucza B – nie można być jednocześnie wysokim i niskim).

Sie ist faul aber begabt – ona jest leniwa ale zdolna (używamy „aber” bo, można być jednocześnie leniwym i utalentowanym – jedno nie wyklucza drugiego).

Sie ist nicht faul sondern fleißig – ona nie jest leniwa ale pracowita (tutaj A wyklucza B – nie można być jednocześnie leniem i pracusiem).

Es ist schwierig, aber ich schaffe es. – To jest trudne, ale / jednak / mimo to dam radę. (używamy „aber” bo, można bo coś może być trudne, a jednocześnie, mimo to, możemy być w stanie to zrobić – jedno nie wyklucza drugiego)

Es ist nicht schwierig, sondern einfach. – To nie jest trudne, ale łatwe. (tutaj A wyklucza B – coś nie może być jednocześnie trudne i łatwe).

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa, „aber” czy „sondern”  użylibyście w pytaniu:

Nie jest zimno lecz ciepło – Es ist nicht kalt, (…) warm. 

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy.

PODSUMOWANIE

ABER – oznacza „ale, jednak, mimo to”. Słowa tego używamy, kiedy zdanie przed ale i po ale mogą ze sobą harmonijnie współistnieć:

Ich gehe nicht ins Kino, aber ich würde gern. – nie idę do kina, ale chętnie bym poszedł (mogę nie iść, ale mieć chęć)

SONDERN – w znaczeniu „ale” używamy, kiedy dwa zdania przed ale i po ale się wykluczają. Czyli może być tylko A, albo tylko B, ale nie oba na raz: 

Ich gehe nicht ins Kino, sondern ins Konzert. – nie idę do kina, ale na koncert.

Cytat na dziś

”Die Wahrheit erkennt man nicht an schönen Worten, sondern an leisen Taten.” – prawdę rozpoznaje się nie po pięknych słowach, ale po cichych czynach

Opublikowano Dodaj komentarz

Leben czy wohnen?

Czasami dwa słowa w języku obcym tłumaczy się za pomocą tego samego słowa w języku polskim. Tak jest właśnie z „leben” i „wohnen”. Zarówno „ich wohne” jak i „ich lebe” możemy przetłumaczyć na „mieszkam„. Jaka jest więc różnica i kiedy używać jednego, a kiedy używać drugiego – o tym dowiemy się dzisiaj. 

Na wstępie zobaczmy sytuacje, w których użyjemy wyłącznie słowa „leben” lub wyłącznie słowa „wohnen”.

Słowo „wohnen” związane jest ze słowem „Wohnung”, które oznacza „mieszkanie”. Wohnen użyjemy najczęściej w zdaniach, które dotyczą właśnie mieszkania w jakimś budynku np. w domu, mieszkaniu lub pod konkretnym adresem, np. 

Ich wohne in einer Wohnung – mieszkam w mieszkaniu
Ich wohne in einem Neubau – mieszkam w nowo zbudowanym budynku
Ich wohne in der Bachstraße – mieszkam na ulicy Bacha
Er wohnt nur zehn Minuten vom Büro entfernt – on mieszka tylko 10 minut od biura.

Słowo „leben” oznacza przede wszystkim „żyć”, wszak „das Leben” oznacza właśnie „życie”. Dlatego też, wszędzie tam gdzie mamy na myśli „życie” lub bycie „żywym„ użyjemy wyłącznie „leben” np. 

Seine Großeltern leben noch – jego dziadkowie jeszcze żyją
lebst du noch? – jesteś wciaż żywy? (np. po wypadku)
Ohne dich kann ich nicht leben – bez ciebie nie potrafię żyć
Wie viele Menschen leben auf der Erde? – ile ludzi, żyje na ziemi?

„Leben” użyjemy też, kiedy mamy na myśli określony styl życia, np:

Ich lebe gesund – żyję zdrowo (bo np. jem dużo warzyw)
Von diesem Geld kann man nicht leben – z takimi pieniędzmi nie da się żyć

Czasami słowo „leben” możemy przetłumaczyć na „mieszkać” i używać zamiennie z „wohnen”. Mowa tutaj o sytuacjach, gdzie mówimy o mieszkaniu w mieście lub państwie:
Ich wohne in Berlin – mieszkam w Berlinie
Ich lebe in Berlin – mieszkam / żyję w Berline 

Ich wohne in Deutschland – mieszkam w Niemczech
Ich lebe in Deutschland – mieszkam / żyję w Niemczech 

Zwróć uwagę, że w tych wypadkach słowo „leben” ma nieco bardziej generalne znaczenie „życia w jakimś miejscu”, a nie tylko mieszkania. Dlatego, kiedy chcemy odróżnić te dwa koncepty i wyrażać się precyzyjniej, możemy użyć obu słów w tym samym zdaniu, np. 

Ich habe ein Jahr im Ausland gelebt und in einer Wohnung gewohnt – przez rok mieszkałem / żyłem za granicą i mieszkałem w mieszkaniu.

Czasami Niemcy odróżniają „leben” od „wohnen” jeszcze na jeden sposób. Mianowicie w niektórych kontekstach „leben” dotyczy sytuacji postrzeganych jako stałe / długotrwałe, natomiast „wohnen” dotyczy sytuacji postrzeganych jako tymczasowe, np. 

Ich wohne bei meinen Eltern – mieszkam u rodziców (bo np. czekam aż skończy się remont mojego mieszkania)
Ich lebe bei meinen Eltern – mieszkam / żyję u rodziców (bo np. są w podeszłym wieku i się nimi opiekuję)

Stąd też slogan Ikei: “Wohnst Du noch oder lebst Du schon?” który można przetłumaczyć na „pomieszkujesz wciąż gdzieś czy już żyjesz, w znaczeniu, czy już się urządziłeś i jesteś na tzw. swoim”

Podsumowując: słowo „wohnen” oznacza „mieszkać” i dotyczy bardziej precyzyjnej lokalizacji jak konkretny adres, dom lub mieszkanie. Z kolei słowo „leben” oznacza „życie” czy też „bycie żywym”. Gdy mówimy o mieszkaniu lub życiu w mieście lub w jakimś państwie, czyli o nieco ogólniejszej lokalizacji możemy użyć obu słów, z niewielką zmianą w znaczeniu (ich wohne / lebe in Berlin). Czasami słowo „wohnen” może być też używane w kontekście krótkotrwałego pomieszkiwania gdzieś, natomiast słowo „leben” w kontekście długorwałego mieszkania, jak w przypadku ich wohne mit meinen Eltern oraz ich lebe mit meinen Eltern.

A teraz, żeby zapamiętać tą zasadę, naucz się najlepiej całych zdań, w których słowa „leben” i „wohnen” użyte jest w kontekście z całą niezbędną gramatykę. Albo jeszcze lepiej – wejdź na https://www.zapytajpoliglote.pl/ i zostaw swój mail, a za darmo otrzymasz pierwszy rozdział książki – Niemiecki w Podróży! Znajdziesz tam mnóstwo gotowych zdań, które na pewno Ci się przydają. Ponadto zaczniesz dostawać mailing, w którym podzielę się z Tobą wiedzą – jak zostałem 7 języcznym poliglotą.

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp