Opublikowano Dodaj komentarz

Das Wetter – pogoda

Dzisiaj „porozmawiamy sobie o pogodzenie – wir werden über das Wetter sprechen”. Tak, żebyście nie tylko potrafili odpowiedzieć na pytanie: „Wie ist das Wetter heute? – jaka jest pogoda dzisiaj?”, ale też zrozumieć „die Wettervorhersage – prognozę pogody”. Zapraszam!

Gdy „jest ładna pogoda”, powiemy: das Wetter ist schön. Es scheint die Sonne – świeci słońce. Ewentualnie możemy powiedzieć Es ist sonnig – Jest słonecznie. Und es ist warm – i jest ciepło. Zwróćcie tutaj uwagę, że gdy mówimy JAK jest (ciepło, zimno, wietrznie itd), po niemiecku zawsze powiemy „es ist – jest”. Nigdy nie powiemy tylko „ist”, np. 

Es ist kalt – Jest zimno

Es ist windig – Jest wietrznie

Es ist frostig – Jest mroźnie

Es ist neblig – jest mgliście

Ewentualnie możemy powiedzieć, że to NAM jest ciepło lub zimno. Wówczas użyjemy zwrotów:

Mir ist warm / kalt – mi jest ciepło / zimno.

Gdy “pogoda się zmienia”, powiemy „das Wetter schlägt um”.

Natomiast, gdy es ist bewölkt. – jest pochmurnie, możemy powiedzieć es sieht nach Regen aus. – zbiera się na deszcz. Jak sytuacja staje się poważniejsza, powiemy „es kommt ein Gewitter – nadchodzi burza. Co ciekawe, Niemcy mają nie tylko rzeczownik „burza – das Gewitter” ale też czasownik „gewittern – dosł. burzować”. Używamy go w zwrocie „es gewittert – „dosł. burzuje”, a niedosłownie „właśnie jest burza”. A jak przy burzy jesteśmy, gdy „błyska”powiemy: es blitzt, a gdy „grzmi”, powiemy „es donnert”. W takiej sytuacji Niemiec może zakrzyknąć „So ein Mistwetter! – ależ paskudna pogoda!”

Tak jak nie ma dymu bez ognia, tak nie ma też burzy bez deszczu. Gdy zaczyna ledwie kropić, powiemy „es tröpfelt – kropi”. Bo „kropla” to „der Tropfen”. Ewentualnie możemy powiedzieć „es nieselt – mży”. Następnie „es regnet – pada deszcz”. A kiedy już leje jak z cebra powiemy „Es regnet in Strömen.” A jeśli pada tylko przelotnie powiemy „Es gibt Regenschauer”. 

Jeśli pada deszcz ze śniegiem, powiemy „es gibt Schneeregen” jako, że „der Schnee” to „śnieg” a „der Regen” to „deszcz”. Natomiast jak pada tylko śnieg, powiemy „Es schneit – pada śnieg”. 

Kiedy „pada grad” powiemy „Es hagelt”. A gdy deszcz ustaje, powiemy der Regen läßt nach. A jak już znowu wyjdzie słońce, powiemy: es hat sich aufgeheitert – rozpogodziło się. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak powiecie „jest dzisiaj bardzo zimno”. Poprawną odpowiedź podamy na naszych Social Mediach w piątek!

Cytat na dziś

„Nicht jede Wolke erzeugt ein Gewitter. – nie każda chmura rodzi burzę“

William Shakespeare

Opublikowano Dodaj komentarz

Sprechen, reden czy sagen?

Ponieważ jest to kanał o mówieniu w języku obcym, dzisiaj zajmiemy się trzema słowami – sprechen, reden i sagen. Wszystkie dotyczą mówienia. Powiemy więc sobie kiedy, jak i dlaczego używać każdego z nich – zapraszam!

 

SAGEN 

„Sagen” znaczy „powiedzieć” lub innymi słowy „przekazać jakąś informację”. Kiedy mówimy:

Sag mir, wie spät es ist? – powiedz mi, która jest godzina (=przekaż mi informacje na temat godziny).

Podobnie, jeśli chcemy wiedzieć jak jakąś INFORMACJĘ przekazać w innym języku, użyjemy „sagen”:

Wie sagt man [das] auf Deutsch? – jak to powiedzieć po niemiecku? lub innymi słowy “jak przekazać taką samą informację w języku niemieckim”. 

Na dobrą sprawę, żeby coś “sagen – powiedzieć /przekazać jakąś informację” wcale nie musimy używać słów. No bo jeśli wykonam jakiś gest – na przykład „puszczę komuś oko”, również przekazuję jakąś informację, „Ich sage etwas – mówię coś” chociaż bez użycia słów. 

 

SPRECHEN

Sprawa ze słowem „sprechen” jest prosta. Słowo to w swoim podstawowym znaczeniu znaczy „mówić” lub innymi słowy „wykonywać czynności mówienia lub do mówienia być zdolnym”, np. 

Ich spreche Deutsch – mówię po niemiecku (posiadam zdolność mówienia w tym języku).

Unser Kind kann schon sprechen – nasze dziecko potrafi już mówić.

Sie spricht zu viel – ona mówi za dużo.

Zauważcie, że „sprechen” dotyczy bardziej czynności mówienia, niekoniecznie jednak mówienia z sensem. I tym właśnie „sprechen – wykonywać czynność mówienia”, różni się od „sagen – przekazywać jakąś informację„:

Er hat viel gesprochen, aber nur wenig gesagt – dużo mówił, ale niewiele powiedział.  

A ponieważ „sprechen – mówienie” jest czynnością społeczną, bo zazwyczaj mówimy do kogoś, a potem ten ktoś też coś mówi, „sprechen” używane jest też w znaczeniu „rozmawiania” lub „wspólnego mówienia o czymś lub o kimś”:

Szef może powiedzieć: Ich will mit Ihnen sprechen – chcę z Panem porozmawiać / pomówić”.

Ich habe mit ihr gestern gesprochen – rozmawiałem z nią wczoraj. 

 

REDEN

A ponieważ przy „rozmowie” jesteśmy, jest to dobry moment, żeby przejść do słowa „reden”, które oznacza właśnie przede wszystkim „rozmawiać, gawędzić, gadać”. Słowo to dotyczy więc komunikacji, wymiany informacji:

Sie reden über das Wetter – rozmawiają o pogodzie. 

Man kann mit ihr über alles reden – z nią można rozmawiać o wszystkim. 

mit dir rede ich nicht mehr! – z Tobą już nie rozmawiam. 

Jak więc widzicie, „reden” dotyczy przede wszystkim rozmawiania, mamy więc przynajmniej dwie strony, które zazwyczaj używają mowy, do tego żeby przekazać jakąś informację. 

I to jest właśnie subtelna różnica między „reden” i „sprechen”. Bo choć w znaczeniu „rozmawiania” oba słowa bywają używane zamiennie, czasami użycie jednego albo drugiego słowa, może delikatnie zmienić wydźwięk naszej wypowiedzi:

Ich muss mit dir reden – muszę z Tobą porozmawiać (zakłada, że oboje będziemy rozmawiać).

Ich muss mit dir sprechen – muszę z Tobą pomówić / porozmawiać. (zakłada, że to przede wszystkim ja będę mówił).

 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jakiego słowa „sagen” „reden” czy „sprechen” użyjecie w zdaniu:

Sie (…) kein Polnisch – ona nie mówi po polsku. 

Poprawne odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to jest dla Was sprawdzimy. 

 

PODSUMOWANIE

SAGEN – powiedzieć (przekazać jaką informację, zazwyczaj choć niekoniecznie za pomocą mowy)

REDEN – rozmawiać (wymieniać się informacjami podczas rozmowy, konwersować)

SPRECHEN – mówić / rozmawiać (być zdolnym do mówienia, wykonywać czynności mówienia, rozmawiać)

 

Cytat na dziś

„Eheleute, die sich lieben, sagen sich tausend Dinge, ohne zu sprechen. – małżonkowie, którzy się kochają, mówią sobie tysiące rzeczy bez słów“

Chinesisches Sprichwort

Opublikowano 2 komentarze

Jak pytać o godzinę po niemiecku?

W dzisiejszym odcinku dowiecie się, jak podawać godzinę po niemiecku. Zapraszam!

O godzinę pytamy za pomocą zwrotów:

Wieviel Uhr ist es? – która godzina jest?

Wie spät ist es? – która godzina jest? (dosł. jak późno jest?)

Odpowiadamy za pomocą wyrażenia:

Es ist (…) Uhr – jest (…) godzina

Es ist acht Uhr – jest 8 godzina 

Es ist vier Uhr – jest 4 godzina

W językum mówionym bardzo często pomijamy słowo Uhr – godzina:

Es ist acht (Uhr) – jest 8 (godzina).

Szczególna uwaga należy się godzinie pierwszej, bo w zależności, czy dodamy to słowo Uhr, czy nie, zmieni się nieco forma:

Es ist eins – jest pierwsza (bez słowa Uhr, mówimy „eins”)

Es ist ein Uhr – jest pierwsza godzina (ze słowem Uhr, mówimy „ein”)

Gdy używamy bardziej formalnego niemieckiego lub gdy chcemy bez wszelkiej wątpliwości zostać poprawnie zrozumiani godziny będziemy podawali za pomocą liczb o 1-24:

Es ist achtzehn Uhr – jest godzina 18

Es ist dreiundzwanzig Uhr – jest godzina 23

W mowie potocznej jednak godziny podaje się za pomocą licz o 1-12. Czyli w przypadku godziny 18. powiemy: es ist sechs Uhr – jest godzina szósta, a w przypadku godziny 23. powiemy: es ist elf Uhr – jest godzina 11.

W takich wypadkach kontekst sytuacyjny podpowie już naszemu rozmówcy, czy chodzi o szóstą rano, czy szóstą wieczorem. Ewentualnie, dla większej klarowności, możemy dodać jeszcze takie słowa jak:

Morgens – rano

Vormittags – przedpołudniem

Mittags – w południe

Nachmittags – po południu

Abends – wieczorem

Nachts – w nocy

Es ist sechs Uhr morgens – jest szósta rano

Es ist sechs Uhr abends – jest szósta wieczorem

Kiedy podajemy niepełne godziny, w mowie bardziej formalnej powiemy:

Es ist achtzehn Uhr dreißig – jest godzina osiemnasta trzydzieści

Natomiast w języku potocznym powiemy:

Es ist halb sechs – jest wpół do szóstej

Es ist halb vier – jest w pół do czwartej. 

Kwadrans po niemiecku to das Viertel, przy podawaniu godziny pomijamy jednak rodzajnik „das” i powiemy:

Es ist Viertel vor zwei – jest kwadrans przed drugą.

Ewentualnie możemy też powiedzieć:

Es ist ein Uhr fünfundvierzig – jest godzina pierwsza czterdzieści pięć

Es ist fünfzehn vor zwei – jest za piętnaście druga (dosł. jest piętnaście przed drugą)

A jak jesteśmy już przy słowie „vor – przed”, warto też wspomnieć słowo „nach – po”, np. 

Es ist zehn vor drei – jest 10 minut przed 3. 

Es ist zehn nach drei – jest 10 minut po 3.

Odpowiednikiem polskiego zwrotu „zaraz będzie trzecia ósma” jest zwrot:

Es ist gleich drei – zaraz będzie trzecia

Es ist gleich acht – zaraz będzie ósma

Ze słowem „gleich”, które w tym wypadku przetłumaczymy na zaraz. Ewentualnie możemy powiedzieć:

Es ist kurz vor drei – dosł. zaraz krótko przed trzecią

Es ist kurz vor acht – dosł. zaraz krótko przed ósmą

Żeby zapytać „o której godzinie coś się wydarzy”, użyjemy zwrotu:

Um wie viel Uhr? – o której godzinie?

Um wie viel Uhr wollen Sie abreisen? – o której godzinie chce Pan wyjechać?

W odpowiedzieć powiemy:

Um (…) Uhr – o (…) godzinie

Um zehn Uhr – o dziesiątej godzinie 

Um halb elf – o w pół do jedenastej

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak powiecie: 

Wir treffen uns um (…) – spotykamy się o wpół do drugiej

PODSUMOWANIE

Dzisiaj powiedzieliśmy sobie jak podawać godzinę po niemiecku. Najważniejsze zwroty do zapamiętania to:

Wie viel Uhr ist es? – która godzina jest?

Um wie viel Uhr? – o której godzinie?

A w odpowiedzi możemy powiedzieć:

Es ist drei Uhr – jest godzina 3. 

Um drei Uhr – o godzinie trzeciej. 

Cytat na dziś

„Es ist nicht zu wenig Zeit, die wir haben, sondern es ist zu viel Zeit, die wir nicht nutzen – to nie chodzi o to, że mamy zbyt mało czasu, tylko o to, że zbyt dużo czasu nie wykorzystujemy.

Seneca

Opublikowano 2 komentarze

40 podstawowych zwrotów po niemiecku

Niemiecki 40 podstawowych zwrotów

Nowy rok jest idealnym czasem, żeby zacząć naukę języka. Dlatego w dzisiejszym odcinku zebrałem dla was 40 podstawowych zwrotów na początek nauki niemieckiego. Zwrotów, które wykorzystacie na pewno jadąc do Niemiec. Zapraszam!

  1. Hallo – Witam (uniwersalne powitanie)
  2. Guten Morgen – dzień dobry (dosł. dobrego ranka)
  3. Guten Tag – dzień dobry
  4. Guten Abend – dobry wieczór
  5. Wie geht’s – co słychać?
  6. Es geht mir gut – u mnie wszystko w porządku
  7. Auf wiedersehen – do widzenia 
  8. Tschüss – cześć (na pożegnanie)
  9. Einen schönen Tag noch – miłego dnia
  1. Ja, bitte – tak proszę
  2. Nein, danke – nie dziękuję
  3. Vielen Dank – dziękuję
  4. Gern Geschehen – nie ma za co
  5. Kein Problem – nie ma problemu
  6. Entschuldigung – przepraszam
  7. Ich weiß es nicht – nie wiem tego
  8. Es tut mir Leid – przykro mi
  9. Macht nichts – nic nie szkodzi
  10. In Ordnung – w porządku 
  11. Sprechen Sie Englisch? – mówi pan po angielsku?
  12. Ich verstehe nicht – nie rozumiem
  13. Können Sie bitte wiederholen? – czy może Pan powtórzyć
  14. Ich spreche nur ein bisschen Deutsch – mówię tylko trochę po niemiecku
  15. Wie heißen Sie? – jak się Pan nazywa?
  16. Ich heiße Kamil – nazywam się Kamil
  17. Woher kommen Sie? – skąd Pan pochodzi?
  18. Ich komme aus Polen – pochodzę z Polski
  19. Ich bin Polnisch – jestem Polakiem
  20. Ein Bier bitte – piwo, proszę
  21. Prost – na zdrowie
  22. Die Rechnung, bitte – rachunek proszę
  23. Kann ich bitte zahlen? – czy mogę zapłacić?
  24. Ich möchte mit Karte zahlen – chciałbym zapłacić kartą
  25. Ich möchte bar zahlen – chciałbym zapłacić gotówką
  26. Ich habe mich verlaufen / Ich habe mich verfahren – zgubiłem się (idąc) / zgubiłem się (jadąc)
  27. Ich suche… (einen Supermarkt) – szukam… (supermarketu
  28. Wo ist…(die Toilette) – gdzie jest toaleta
  29. Ich möchte nach Hamburg – chcę jechać do Hamburga
  30. Eine Fahrkarte bitte – bilet proszę
  31. Wie viel kostet das? – ile to kosztuje?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cytat na dziś

Sprache ist der Schlüssel zur Welt. – Język jest kluczem do świata.

Wilhelm von Humboldt

Opublikowano Dodaj komentarz

Beenden, enden, zu ende, alle, schluss

Ponieważ stary rok dobiega końca, zajmiemy się dzisiaj słowem „kończyć” po niemiecku. Wyjaśnimy sobie różnicę między „enden” i „beenden”. Poznamy także różne ciekawe, potoczne zwroty, które usłyszycie na codzień, a które dotyczą „zakańczania” czegoś.

ENDEN / BEENDEN

Różnica między słowami „beenden” i „enden” będzie dla Was dość prosta do wychwycenia. „Beenden” bowiem znaczy „zakańczać coś”, innymi słowy jest jakiś sprawca, jakaś osoba, która decyduje się coś zakończyć. „Enden” natomiast znaczy „kończyć się”. Coś kończy się zazwyczaj samo z siebie – po prostu dobiega do końca. Zobaczmy to na przykładach:

Das Buch endet auf eine überraschende Art und Weise – ta książka kończy się w zaskakujący sposób. 

Der Schriftsteller hat sein Buch beendet – pisarz zakończył swoją książkę (=skończył ją pisać)

Die Reise endet hier. – podróż kończy się tutaj.

Wir beenden die Reise hier. – my kończymy podróż tutaj.

Die Deutschstunde endet um 13 Uhr – lekcja niemieckiego kończy się o 13

Der Lehrer hat die Deutschstunde pünktlich beendet – nauczyciel zakończył lekcje niemieckiego punktualne

ZU ENDE GEHEN / SEIN

A jak przy słowie „enden” jesteśmy, warto wymienić zwrot:

Zu Ende gehen – dobiegać końca

Der Tag geht zu Ende – dzień dobiega końca

Das Jahr geht zu Ende – ten rok dobiega końca

A jak coś już się skończy, użyjemy zwrotu „zu Ende sein – być zakończonym”

Der Film ist zu Ende – Film się skończył

Das Jahr ist zu Ende – ten rok się zakończył

Samo „zu Ende” dosłownie znaczy do końca, np. 

Hast du das Buch zu Ende gelesen? – skończyłeś czytać książkę / przeczytałeś książkę do końca?

ALLE

Kolejnym ciekawym wyrażeniem, tym razem z języka potocznego jest „alle sein – skończyć się”. Zwrotu tego użyjemy zazwyczaj, jak zużyjemy jakiś produkt w domu. Wówczas powiemy:

Der Kaffee ist alle – kawa się skończyła

Das Brot ist alle – chleb się skończył.

MIT ETWAS SCHLUSS MACHEN

Kolejnym potocznym zwrotem jest „mit etwas Schluss machen – skończyć coś”. Np. Rozmawiając przez telefon z kolegą możemy powiedzieć:

Ich muss Schluss machen, denn es klingelt an der Tür – muszę kończyć, bo ktoś dzwoni do drzwi.

FERTIG

Kiedy ukończymy jakąś czynność, np. jedzenie, albo pracę, możemy też użyć zwrotu „mit etwas fertig sein – zakończyć coś”. „Fertig” dosłownie znaczy „gotowy”.

Bist du fertig mit dem Essen? – skończyłeś jeść? (dosł. jesteś z jedzeniem gotowy?)

Ich bin mit der Arbeit fertig – skończyłem pracę (dosł. jestem z pracą gotowy). 

A jak o pracy mowa, dzień pracujący możemy zakończyć wykrzyknikiem: Feierabend! – fajrant! 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakie więc słowa użyjecie w zdaniu:

Der Tee ist (…) – herbata się skończyła.

PODSUMOWANIE
W dzisiejszym odcinku wyjaśniliśmy sobie różnice między słowami:

Beenden – kończyć. 

Enden – kończyć się.

Omówiliśmy sobie ponadto zwroty

Zu Ende gehen – dobiegać ku końcowi

Zu Ende sein – być zakończonym

Alle sein – skończyć się

Schluss machen – zakończyć coś

Mit etwas fertig sein – coś zakończyć

Cytat na dziś

„Jede Ende ist ein neuer Anfang – Każdy koniec jest nowym początkiem”.

Opublikowano Dodaj komentarz

Życzenia bożonarodzeniowe i noworoczne po niemiecku

SERIA DARMOWYCH WEBINARÓW O SKUTECZNEJ NAUCE JĘZYKA:

zaczynamy w poniedziałek 28 grudnia o godzinie 18:00 na YouTube, Facebooku i na Instagramie! Bądź z nami na żywo od 28.12.2020 do 3.01.2021!

Witam Kochani, ponieważ przed nami święta i Nowy Rok, zebrałem dla Was życzenia Bożonarodzeniowe i Noworoczne, które możecie wysłać Waszym przyjaciołom i współpracownikom w Niemczech. Zapraszam serdecznie!

Zacznijmy do tego, że słowo „wünschen” znaczy życzyć:

Ich wünsche Ihnen… – życzę Panu / Pani

Ich wünsche dir… – życzę Tobie

Ich wünsche deiner Familie… – życzę twojej rodzinie

Życzyć możemy „frohe Weinachten – wesołych Bożego Narodzenia”, fröhliche Weinachten – radosnych świąt Bożego Narodzenia albo ”schöne Weihnachten – pięknych świąt Bożego Narodzenia”.

Ich wünsche Ihnen frohe Weinachten – życzę Panu / Pani radosnych świąt Bożego Narodzenia

Ich wünsche deiner Familie schöne Weihnachten – życzę twojej rodzinie pięknych świąt Bożego Narodzenia

Jeśli piszemy np. mail albo smsa do kogoś, kto jest wyznania chrześcijańskiego, możemy napisać:

Frohe Weihnachten! – Wesołego Bożego Narodzenia

Frohes Weihnachtsfest! – Wesołej Uczty Wigilijnej

Fröhliche Weihnachten!- radosnego Bożego Narodzenia i szczęśliwego Nowego Roku

Jeśli natomiast nasz rozmówca jest innego wyznania bezpieczniejszym, bo bardziej poprawnym politycznie pozdrowieniem jest:

Ein frohes Fest! – Wesołych Świąt (dosł. wesołej uczty)

Frohe Festtage!  – wesołych dni świątecznych

ŻYCZENIA NOWOROCZNE 

Jeśli o życzenia Noworoczne chodzi, Niemcy używają zwrotów:

Frohes Neues Jahr – Radosnego Nowego Roku

Alles gute im Neuen Jahr – wszystkiego dobrego w Nowym Roku

Wyrażeniem, które często usłyszymy jest też:

Einen guten Rutsch ins Neue Jahr – dobrego przejścią w Nowy Rok

„Rutsch”, które tutaj przetłumaczyliśmy na „przejście” pochodzi o słowa rutschen – „ślizgać się„. „Einen guten Rutsch ins Neue Jahr” można by więc też przetłumaczyć na „dobrego wślizgnięcia się w Nowy Rok”. Czasami Niemcy mówią też krócej, „Guten Rutsch”, co oczywiście niedosłownie i niedokładnie, ale bardziej sytuacyjnie można przetłumaczyć na „do siego roku!”.

To tyle na ten rok:

Ich wünsche Euch frohe Weinachten und einen guten Rutsch ins Neue Jahr

Cytat na dziś

„Fett wird man nicht zwischen Weihnachten und Neujahr – sondern zwischen Neujahr und Weihnachten! – nie tyjemy między Bożym Narodzeniem na Nowym Rokiem, tylko między Nowym Rokiem a Bożym Narodzeniem!”

Harald Schmidt

Opublikowano 2 komentarze

15 niemieckich zwrotów, które musisz znać

W dzisiejszym odcinku przygotowałem dla Was 15 niemieckich zwrotów, których ze świecą szukać w typowych podręcznikach do nauki niemieckiego, które jednak usłyszycie na codzień w Niemczech, zapraszam do oglądania!

1. Wie läuft’s? – jak leci?

Pierwszym zwrotem jest „wie läuft’s? – jak leci” (dosł. Jak biegnie). Zwrotu tego używamy podobnie jak „wie geht’s – co słychać?”, żeby zapytać, jak się ktoś miewa. W odpowiedzi możemy powiedzieć „Läuft – leci„ (dosł. biegnie). 

2. Der Kaffee ist alle – kawa się skończyła

Kiedy skończy się nam w domu jakiś produkt – chleb, kawa, herbata, możemy powiedzieć „es gibt keinen Kaffee mehr – nie ma już kawy” albo użyć nieco bardziej potocznego zwrotu i powiedzieć:

Der Tee ist alle – herbata się skończyła

Das Brot ist alle – chleb się skończył

3. Kommt drauf an – to zależy

Ten zwrot oznacza tyle co – “to zależy”. Np. Jak ktoś nas zapyta „was machst du am Freitag – co robisz w piątek?”, możemy odpowiedzieć „Kommt drauf an. Ich bleibe zu Hause oder gehe ins Kino – to zależy. Zostanę w domu albo pójdę do kina”. 

4. Je nachdem! – to zależy

Ten zwrot znaczy mniej więcej to samo co “kommt darauf an„ czyli jest jeszcze jednym sposobem, żeby wrazić powiedzieć „to zależy”, np. 

Hast du Zeit? – Masz czas?

Je nachdem! Warum fragst du? – to zależy, czemu pytasz?

5. Na klar – no pewnie! / no jasne

Na klar” jest zwrotem podobnym do „natürlich – oczywiście”, przy czym nieco bardziej potocznym. Możemy użyć go, żeby odpowiedzieć twierdząco na jakieś pytanie, np. 

Wir gehen zur Party, willst du mitkommen – idziemy na imprezę, chcesz się zabrać z nami?

Na klar, um wie will Uhr gehen wir? – No pewnie, o której wychodzimy?   

6. Oder? – prawda?

Kiedy Niemcy zadają nam pytanie, oczekując że odpowiemy twierdząco, często zakończą je słówkiem „oder” które w takim kontekście przetłumaczymy na „prawda” np. 

Du hast den Film schon gesehen, oder? – widziałaś już ten film, prawda?

7. Oder so – czy jakoś tak

Oder” spotkamy też w zwrocie „oder so” który luźno można przetłumaczyć na „czy jakoś tak”, np. 

Ihr neuer Mann heißt Martin oder so – jej nowy facet nazywa się Martin, czy jakoś tak.  

8. Na ja… – no tak…

Na ja” możemy przetłumaczyć na „no tak / no niby tak”. Jest to więc odpowiedź twierdząca, jednak gdy zgadzamy się raczej niechętnie. Często po „na ja” dodamy słówko „aber – ale” i powiemy „na ja, aber… – no niby tak, ale…”. Np. jak ktoś proponuje nam film, który już oglądaliśmy i mówi nam:

Dir hat der Film doch gefallen! – Tobie ten film się przecież podobał!

Na ja, aber ich will ihn nicht wiedersehen – No tak, ale nie chcę go znów oglądać. 

9. Magst du… – chcesz

Być może wiecie, że „magst du” znaczy „czy lubisz”. NIe wszyscy jednak wiedzą, że Niemcy użyją tego samego zwrotu, żeby zapytać „czy chcesz / czy masz ochotę na”. Np. Jak odwiedzimy kolegę lub koleżankę z Niemiec możemy usłyszeć:

Magst du ein Bier? – chcesz piwo?

Magst du einen Kaffee? – chcesz kawę?

10. Mahlzeit – smacznego

Jeśli chcemy komuś życzyć smacznego, zamiast „Guten Appetit! – dobrego apetytu”, możemy powiedzieć „Mahlzeit!”.

Mahlzeit używane bywa też jakom powitanie w porze obiadowej – gdy witamy się z osobami, które właśnie jedzą obiad. Czy na ulicy raczej tego słowa nie użyjemy, ale jak wchodzimy na stołówkę w pracy już tak. 

11. Ach so / ach ja? – Ach więc to tak / naprawdę?

Niemcy jako wykrzyknika często użyją słowa „ach”. Np. jak wyjaśnimy Niemcowi coś skomplikowanego, może nam powiedzieć:

Ach so, ich verstehe jetzt – A więc to tak, teraz już rozumiem. 

12. Darf ich mal vorbei? – Czy mogę przejść?

Jak idziemy przez tłum, na pewno przyda nam sie to wyrażenie. Zamiast zwykłego „Entschuldigung – przepraszam”, nierzadko wymawianego jak „Tschulding”, możemy powiedzieć: 

Darf ich mal vorbei? – Czy mogę przejść?

13. Passt schon! – nie ważne!

Kolejnym zwrotem jest „passt schon – nie ważne”. Zwrotu tego użyjemy kiedy chcemy szybko uciąć jakiś temat. Np. Poprosimy kogoś o pomoc, a ta osoba więcej się nagada niż potrzeba, wówczas możemy powiedzieć:

Passt schon, ich habe es schon grade selber gemacht – ok, nie ważne, już sam to zrobiłem. 

14. Ich muss schon abdüsen! – muszę już lecieć! 

Jak musimy szybko wyjść, możemy użyć słówka „abdüsen”:

Es ist doch sehr spät. Ich muss schon abdüsen! – Ale jest późno, muszę już lecieć! 

15. Mach’s gut – trzymaj się

Na pożegnanie zamiast “Tschüss – cześć„, możemy powiedzieć „Mach’s gut – trzymaj się”.

I to tyle na dzisiaj. Jeśli znacie jakieś inne ciekawe potoczne zwroty – napiszcie w komentarzach – zbiorę je potem i zrobię odcinek z Waszymi zwrotami. 

 

Cytat na dziś

Die ganze Kunst der Sprache besteht darin, verstanden zu werden – cała sztuka w języku polega na tym, żeby być zrozumianym.” Konfuzius

Opublikowano Dodaj komentarz

Ja

W dzisiejszym odcinku kontynuujemy naszą przygodę ze słowami, które często wtrącane są w zdania. A konkretnie zajmiemy się słówkiem ”ja”. Jednak nie tym „ja”, które znaczy „tak” lecz słówkiem „ja” które pozwala wyrazić nam gamę odczuć po niemiecku. O jakim „ja” mowa? – zapraszam do oglądania!

JA – OCZYWISTA, OCZYWISTOŚĆ

Słówko „ja” wtrącone w wypowiedź, nadaje jej często nieco ironiczne zabarwienie, pozwala nam wyrazić, że traktujemy coś jak powszechnie znany fakt, jak taką oczywistą oczywistość. W takim znaczeniu dość dobrym tłumaczeniem tego słowa jest „no przecież”:

Żeby dać Wam przykład takiego użycia „ja” wyobraźcie sobie, że wasz rudowłosy kolega pokazuje wam swoje zdjęcie z dzieciństwa. A na nim widać trójkę dzieci, z których tylko jedno jest rude. Kolega więc wskazuje wam na to rude dziecko i obwieszcza „to ja”. Wówczas możecie odpowiedzieć nieco z przekąsem:

Ich bin ja nicht blind – no przecież nie jestem ślepy = oboje wiemy, że nie jestem ślepy.

Albo gdyby ktoś darł się w niebogłosy, wołając nas, mimo że jesteśmy obok: „hörst du mich? – słyszysz mnie?”, moglibyśmy tej osobie odpowiedzieć:

Ja, ich höre dich, ich bin ja nicht taub. Die ganze Stadt kann dich hören. Warum schreist du so laut? – tak, słyszę cię. No przecież nie jestem głuchy. Całe miasto Cie słyszy. Czemu tak głośno krzyczysz.

JA – ZASKOCZENIE

Niemcy użyją „ja” również gdy są pozytywnie lub negatywnie überrascht – zaskoczeni i to swoje Überraschung – zaskoczenie chcą jakoś ubrać w słowa. Np. jak spotkamy koleżankę, której nie widzieliśmy od dziesięciu lat, możemy zakrzyknąć:

Das ist ja eine schöne Überraschung! – toż ci ładna niespodzianka!

Albo, gdy ktoś wychodzi rano z domu, zupełnie nie spodziewając się tego, jak zimno jest na zewnątrz. Wówczas może powiedzieć:

Es ist heute ja kalt. – ależ dzisiaj ziąb

JA – TYLKO TEGO NIE RÓB…

Niemcy użyją też „ja” do wzmocnienia nakazu, podobnie z resztą jak my słówka „tylko”, np. gdy dziecko bierze nóż, żeby coś pokroić i wymachuje nim jak zabawką, możemy zakrzyknąć: 

Sei ja vorsichtig! – tylko bądź ostrożny! 

W podobny sposób użyjemy „ja” przy zakazie, żeby jasno dać do zrozumienia, że nie tylko czegoś zabraniamy, ale że zabraniamy tego kategorycznie.

Mach das ja nicht! – tylko tego nie rób!

Geh ja nicht dahin! – tylko tam nie idź!

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jak więc wzmocnilibyście rozkaz „bleib hier – zostań tutaj”, tak żeby brzmiał bardziej jak polskie „tylko zostań tutaj!

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy:).

PODSUMOWANIE

JA:

  1. Używamy ironicznie, jak naszego „no przecież”, jak traktujemy coś jak oczywistą oczywistość.
  2. Używamy do wyrażenia zaskoczenia.
  3. Używamy przy rozkazach i zakazach, żeby je wzmocnić, podobnie jak naszego „tylko”.

 

Cytat na dziś

„Schmucklos ist ja noch nicht geschmacklos.  bez ozdób nie oznacza przecież bez gustu”. Georg Christoph Lichtenberg

Opublikowano Dodaj komentarz

Doch

Po ostatnim odcinku na temat słówka „mal” pojawiły się pytania na temat słówek – „doch” i „ja”. Odpowiedź na pytanie, jak tych słów właściwie używać, jest warta poznania, nie tylko dlatego, że Niemcy używają ich nagminnie, upychając je w przeróżne wypowiedzi, nie tylko dlatego, że słowa te zmieniają znaczenie lub ton naszej wypowiedzi. Ale przede wszystkim dlatego, że użycie tych drobnych słówek poprawnie sprawia, że zamiast mówić po prostu w porządku po niemiecku, zaczniemy używać tego języka jak rodzimi Niemcy. Dlatego dzisiaj zajmiemy się słówkiem „doch” – zapraszam!.

DOCH – WZMOCNIENIE WYPOWIEDZI

Doch na polski bywa tłumaczone na przeróżne sposoby, do których należą „jednak, przecież, ależ, no”, np. 

Das ist doch kein Problem – toż to przecież żaden problem. 

Komm doch rein – ależ wejdźże do środka. 

Bez znaczenia jednak, jakie byłoby polskie tłumaczenie, Niemcy używają „doch” po to, żeby wzmocnić swoją wypowiedź, dodać jej silniejszego, emocjonalnego wydźwięku. np. jeśli znajomy nie wie, czy będzie mógł przyjść na jakieś przyjęcie, czy nie, możemy mu powiedzieć

Es wäre doch Schade, wenn du nicht kommen könntest – toż przecież byłaby szkoda, gdybyś nie mógł przyjść

Oczywiście samo, „es wäre Schade – to byłaby szkoda” też byłoby tutaj poprawne. Jednak dzięki słówku „doch” ta „szkoda” że ktoś nie przyjdzie, wydaje się jeszcze większą stratą. 

„Doch” pojawia się zarówno w zdaniach o wydźwięku pozytywnym, jak i negatywnym. A ponieważ pozwala nam wzmocnić naszą wypowiedź, „doch” czyni pozytywne wypowiedzi jeszcze bardziej pozytywnymi, a negatywne, jeszcze bardziej negatywnymi. Jak np. chwalimy czyiś pomysł, co jest pozytywne, możemy powiedzieć:

Das ist doch eine tolle Idee – toż to przecież świetny pomysł. 

I dzięki słówku „doch” brzmimy na jeszcze bardziej przekonanych o świetności danego pomysłu, a sam pomysł wydaje się być jeszcze lepszy.

Z kolei kiedy kierowca, z którym jedziemy, ślamazarzy się niemiłosiernie, tak że wyprzedzają nas nawet rowerzyści, możemy dać upust naszemu zdenerwowaniu mówiąc:

Fahr doch schneller – no jedźże szybciej!

I znów słówko „doch” dodaje tu naszej wypowiedzi dodatkowej siły i pozwala ubrać w słowa nasze zirytowanie. 

Oczywiście w obu wspomnianych powyżej zdaniach użycie „doch” nie jest konieczne i można powiedzieć po prostu:

Das ist eine tolle Idee – to jest świetny pomysł. 

Fahr schneller – jedź szybciej!

Jednak wówczas, bez tego „doch”, wyrażenie te nie brzmią już tak wyraziście

DOCH – ZASKOCZENIE

A siła tego słowa płynie stąd, że „doch” pozwala nam uzewnętrznić nasze odczucia, nadać im słownego wydźwięku. Dlatego też „doch” używamy, kiedy nasze odczucia są z jakiegoś względu silne, np. gdy coś nas zaskoczy, a nawet zszokuje. Np. jak ktoś nas potrąci przypadkiem na ulicy i powie „przeproszom”, a my spójrzmy i zdamy sobie sprawę, że to był nikt inny jak Madonna we własnej osobie. Wówczas opowiadając wspaniałym zajściu znajomym z Niemiec, powiemy: 

Hast du es gesehen? Das war doch eben Madonna! – Toż to była przecież Madonna. 

Albo jak zobaczymy znajomą, mężatkę, idącą za rękę z jakimś obcym facetem, możemy dać upust naszemu zaskoczeniu, mówiąc 

Das war doch Ana mit einem Mann! – Toż to przecież była Ana z jakimś facetem!

DOCH MAL – SILNIEJSZA ZACHĘTA

Nie dalej jak odcinek temu mówiłem o słówku „mal”, które również możemy wtrącić w zdanie, jednak po to, żeby uczynić to zdanie bardziej uprzejmym. Czyli np. Jak chcemy zaproponować komuś, żeby skosztował jakiejś potrawy, zamiast oschłego „probier – spróbuj” – które mogłoby zostać odebrane wręcz jako rozkaz, możemy uczynić ton naszego głosu uprzejmiejszym i powiedzieć „probier mal – no weź spróbuj” i w ten sposób zmienić naszą wypowiedź w przyjacielską propozycję. 

Nie powinno więc nas dziwić, że Niemcy nierzadko połączą w jednym zdaniu wzmacniające wypowiedź słówko „doch” ze słówkiem „mal”, który czyni wypowiedź bardziej uprzejmą. Powiedzą więc „doch mal”. Np. jak ktoś stoi przed drzwiami, jakby bał się wejść, moglibyśmy powiedzieć po prostu:

Kommen Sie herein – niech Pani wejdzie 

To jednak mogłoby zostać odebrane, jako nieco nieuprzejme, wręcz jako rozkaz”. Żeby uczynić To zdanie uprzejmiejszym w sukurs przychodzi nam więc wspomniane słówko „mal”, tak że możemy powiedzieć:

Kommen Sie mal herein – no niech Pani wejdzie.

Żeby jednak dodać nieco więcej wyrazistości i siły do naszej wypowiedzi, pokazać, że naprawdę chcemy, żeby ta osoba weszła do środka, dodamy jeszcze słówka „doch” i powiemy:

Kommen Sie doch mal herein – no niechże Pani wejdzie.

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak uczynicie zdanie: „kommen sie mich (…) mal besuchen! – no niech przyjdzie Pani mnie odwiedzić” – jeszcze bardziej zachęcającym, odpowiednikiem polskiego, czymś w rodzaju: no niechże mnie pani przyjdzie odwiedzić!

PODSUMOWANIE

DOCH:

  1. Wzmacnia naszą wypowiedź, czyni wydźwięk zdań pozytywnych jeszcze bardziej pozytywnym, a negatywnych, jeszcze bardziej negatywnym.
  2. Używamy, do wyrażenia zaskoczenia.
  3. Używamy razem ze słowem „mal” przy uprzejmej zachęcie.

 

Cytat na dziś

Wie vieles gibt es doch, was ich nicht nötig habe  Jakiż bezlik jest jest rzeczy, których mi nie potrzeba”. Sokrates 

Opublikowano Dodaj komentarz

Das czy dass?

Po poprzednim nagraniu na temat słówka „dass – że” pojawiło się pytanie dlaczego czasami „dass” zapisywane jest z jedną literką „s” (das) innym razem z dwoma (dass). I dzisiaj sobie odpowiemy, na czym polega różnica. 

DASS

Z poprzedniego odcinka wiecie już, że „dass” (z dwoma literkami „s”) znaczy „że” i służy nam do tego, żeby połączyć dwa zdania. 

Ich sehe – widzę

Du bist beschäftigt – jesteś zajęta

Ich sehe, dass du beschäftigt bist – widzę, że jesteś zajęta. 

Ich weiß – wiem

Du hast es eilig – spieszysz się

Ich weiß, dass du es eilig hast – wiem, że się spieszysz.   

Więcej informacji na temat „dass – że”, w tym jak zbudować zdanie, znajdziecie w poprzednim odcinku.

DAS

Przejdźmy teraz do „das” z jednym „s”. Chociaż „dass” i „das” wymawia się tak samo, są to po prostu zupełnie inne słowa o zupełnie innych znaczeniach. Podobnie z resztą jak np. „bal” oznaczający przyjęcie z tańcem i muzyką, i „bal” oznaczający pień drzewa (dom zbudowany z bali). Brzmi tak samo, ale to dwa inne słowa  

„Dass” oznacza „że”, natomiast „das” – w zależności od kontekstu – może oznaczać „to” lub „który”, albo być rodzajnikiem. Przyjrzyjmy się przykładom:

DAS – TO

„Das” występuje często w zwrocie „das ist”, który oznacza„to jest”. (tak swoją drogą, odcinek na ten temat znajdziecie tutaj) „Das” to „to, co pokazuję, to, co wskazuję”. Zwrotu tego użyjemy, żeby kogoś przedstawić albo żeby coś omówić, np. jak przyprowadzamy nową dziewczynę do domu, możemy powiedzieć:

Das ist mein Vater und das ist meine Mutter – To jest mój tata, a to jest moja mama. 

DAS – RODZAJNIK NIJAKI

„Das” może też być rodzajnikiem. Co to jest rodzajnik? Rodzajnik to są słowa „der, die, das”, które można przetłumaczyć na „ten, ta, to”. Rodzajniki stawiamy przed rzeczownikami, czyli w uproszczeniu przed słowami, które zastępują rzeczy, ludzi i zwierzęta. Niemieckie rzeczowniki dzielą się na trzy rodzaje – męskie, żeńskie i nijakie. np. 

Der Man – ten mężczyzna

Die Frau – ta kobieta

Das Kind. – to dziecko

Oznacza to, że jak mówimy o konkretnym rzeczowniku rodzaju niejakiego, np. konkretnym, dziecku, albo o konkretnym aucie lub konkretnym słowie, to po polsku powiemy „to auto”, „to dziecko”, „to słowo”, a po niemiecku „das Auto”, „das Kind”, „das Wort”.

DAS – KTÓRY 

Jeśli mamy już słowo rodzaju nijakiego „ „das Auto”, „das Kind”, „das Wort” i w dalszej części zdanie chcemy powiedzieć „które”, wystarczy, że powtórzymy słowa „das” np. 

Das Auto, das ich gekauft habe – to auto, (to) które kupiłem.

Das Kind, das lacht – to dziecko, (to) które się śmieje.

Das Wort, das ich erkläre – to słowo, (to) które wyjaśniam”

 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „ DASS”, czy „DAS” użylibyście w zdaniu:

Er betrachtet das Bild, (…) an der Wand hängt – on przygląda się obrazowi, który wisi na ścianie

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy:).

PODSUMOWANIE

DASS – ŻE (ŁĄCZY DWA ZDANIA)

DAS:
– to, co wskazuję (das ist meine Flasche – to jest moja butelka)
– rodzajnik stawiany przed rzeczownikami rodzaju nijakiego (das Kind – to dziecko)

– odpowiednik słowa „które”: das Kind, das lacht – to dziecko, (to) które się śmieje.

Cytat na dziś

„Das, was jemand von sich selbst denkt, bestimmt sein Schicksal – To, co sami o sobie myślimy, kształtuje nasze przeznaczenie” Mark Twain