Opublikowano Dodaj komentarz

Das czy dass?

Po poprzednim nagraniu na temat słówka „dass – że” pojawiło się pytanie dlaczego czasami „dass” zapisywane jest z jedną literką „s” (das) innym razem z dwoma (dass). I dzisiaj sobie odpowiemy, na czym polega różnica. 

DASS

Z poprzedniego odcinka wiecie już, że „dass” (z dwoma literkami „s”) znaczy „że” i służy nam do tego, żeby połączyć dwa zdania. 

Ich sehe – widzę

Du bist beschäftigt – jesteś zajęta

Ich sehe, dass du beschäftigt bist – widzę, że jesteś zajęta. 

Ich weiß – wiem

Du hast es eilig – spieszysz się

Ich weiß, dass du es eilig hast – wiem, że się spieszysz.   

Więcej informacji na temat „dass – że”, w tym jak zbudować zdanie, znajdziecie w poprzednim odcinku.

DAS

Przejdźmy teraz do „das” z jednym „s”. Chociaż „dass” i „das” wymawia się tak samo, są to po prostu zupełnie inne słowa o zupełnie innych znaczeniach. Podobnie z resztą jak np. „bal” oznaczający przyjęcie z tańcem i muzyką, i „bal” oznaczający pień drzewa (dom zbudowany z bali). Brzmi tak samo, ale to dwa inne słowa  

„Dass” oznacza „że”, natomiast „das” – w zależności od kontekstu – może oznaczać „to” lub „który”, albo być rodzajnikiem. Przyjrzyjmy się przykładom:

DAS – TO

„Das” występuje często w zwrocie „das ist”, który oznacza„to jest”. (tak swoją drogą, odcinek na ten temat znajdziecie tutaj) „Das” to „to, co pokazuję, to, co wskazuję”. Zwrotu tego użyjemy, żeby kogoś przedstawić albo żeby coś omówić, np. jak przyprowadzamy nową dziewczynę do domu, możemy powiedzieć:

Das ist mein Vater und das ist meine Mutter – To jest mój tata, a to jest moja mama. 

DAS – RODZAJNIK NIJAKI

„Das” może też być rodzajnikiem. Co to jest rodzajnik? Rodzajnik to są słowa „der, die, das”, które można przetłumaczyć na „ten, ta, to”. Rodzajniki stawiamy przed rzeczownikami, czyli w uproszczeniu przed słowami, które zastępują rzeczy, ludzi i zwierzęta. Niemieckie rzeczowniki dzielą się na trzy rodzaje – męskie, żeńskie i nijakie. np. 

Der Man – ten mężczyzna

Die Frau – ta kobieta

Das Kind. – to dziecko

Oznacza to, że jak mówimy o konkretnym rzeczowniku rodzaju niejakiego, np. konkretnym, dziecku, albo o konkretnym aucie lub konkretnym słowie, to po polsku powiemy „to auto”, „to dziecko”, „to słowo”, a po niemiecku „das Auto”, „das Kind”, „das Wort”.

DAS – KTÓRY 

Jeśli mamy już słowo rodzaju nijakiego „ „das Auto”, „das Kind”, „das Wort” i w dalszej części zdanie chcemy powiedzieć „które”, wystarczy, że powtórzymy słowa „das” np. 

Das Auto, das ich gekauft habe – to auto, (to) które kupiłem.

Das Kind, das lacht – to dziecko, (to) które się śmieje.

Das Wort, das ich erkläre – to słowo, (to) które wyjaśniam”

 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „ DASS”, czy „DAS” użylibyście w zdaniu:

Er betrachtet das Bild, (…) an der Wand hängt – on przygląda się obrazowi, który wisi na ścianie

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy:).

PODSUMOWANIE

DASS – ŻE (ŁĄCZY DWA ZDANIA)

DAS:
– to, co wskazuję (das ist meine Flasche – to jest moja butelka)
– rodzajnik stawiany przed rzeczownikami rodzaju nijakiego (das Kind – to dziecko)

– odpowiednik słowa „które”: das Kind, das lacht – to dziecko, (to) które się śmieje.

Cytat na dziś

„Das, was jemand von sich selbst denkt, bestimmt sein Schicksal – To, co sami o sobie myślimy, kształtuje nasze przeznaczenie” Mark Twain 

Opublikowano Dodaj komentarz

Dann czy denn?

Dzisiaj odpowiemy sobie na pytanie, czym różnią się słowa „dann” i „denn”. Zapraszam!

DANN

„Dann” oznacza „potem, wtedy, następnie”. „Dann” używamy, żeby zazwyczaj umiejscowić czynności w czasie, tzn. żeby powiedzieć że zrobiliśmy najpierw jedną rzecz, dann – następnie drugą rzecz, następnie – dann trzecią rzecz itd. np. 

Zuerst dusche ich mich, dann gehe ich schlafen – najpierw biorę prysznić, potem / następnie idę spać. 

Zuerst komme ich nach Hause, dann lese ich ein Buch – najpierw wrócę do domu, potem poczytam książkę. 

Dann” pozwala nam więc określić, że coś będzie działo się jako „następne w kolejce”. I już w zależności od sytuacji raz przetłumaczymy „dann” na „potem”, innym razem na „wtedy”

Was machen wir – co robimy?

Zuerst muss ich das Geld ausziehen – najpierw muszę wypłacić pieniądze.

Was machen wir dann? – co wtedy zrobimy / co zrobimy jako następne. 

Dann gehen wir ins Kino – potem pójdziemy do kina. 

DENN

„Denn” oznacza natomiast „bo, ponieważ”. Dzięki „denn” możemy określić przyczynę:

Er ist zu spät gekommen, denn er hatte eine Panne – on przyjechał spóźniony, bo złapał gumę.

Ich gehe heute nicht ins Kino, denn ich habe keine Zeit – nie idę dzisiaj do kina, bo nie mam czasu. 

„Denn” służy nam też żeby wzmocnić nieco zdanie, nadać mu więcej wyrazu, np. 

Wo sonst – gdzie indziej?

Wo denn sonst? – a gdzieżby indziej?

Warum? – dlaczego?

Warum denn? – dlaczegóż to?

Was ist passiert? – co się stało?

Was ist denn passiert? – cóż się stało?

DANN VS. DENN

Porównajmy teraz sobie „dann – następnie, później” i „denn – ponieważ”.

Ich habe gegessen, dann habe ich meine Freundin angerufen – zjadłem, a następnie zadzwoniłem do koleżanki.

Ich habe gegessen, denn ich Hunger hatte – zjadłem, bo byłem głodny

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „DANN”, czy „DENN” użylibyście w zdaniu:

Ich bleibe zu Hause, (…) ich beschäftigt bin.  – Zostaję w domu, bo jestem zajęty.  

PODSUMOWANIE

DANN – „potem, wtedy, następnie.

DENN – ponieważ, a także żeby wzmocnić nieco zdanie (warum denn – czemuż).

Cytat na dziś

„Zuerst ignorieren sie dich, dann lachen sie über dich, dann bekämpfen sie dich und dann gewinnst du. – najpierw Cię ignorują, potem wyśmiewają, potem zwalczają, a potem zwyciężasz“.

Mahatma Gandhi

Opublikowano 1 komentarz

Vor czy bevor?

Dziś odpowiemy sobie na pytanie, czym różnią się słowa „vor” i bevor” – zapraszam!

VOR

„Vor” znaczy „przed”. Za pomocą „vor” możemy określić, że albo:

  • coś ma miejsce przed czymś w czasie. np. vor der Arbeit, jogge ich – przed pracą, biegam. 
  • Ktoś lub coś znajduje się przed kimś lub czymś w przestrzeni – jak w kolejce do sklepu, np. Er sitzt zwei Reihen vor uns – on siedzi dwa rzędy przed nami. 

Najważniejszą rzeczą do zapamiętania, jeśli chodzi o słowo „vor – przed” jest to, że po tym słowie stawiamy rzeczownik, lub innymi słowy najczęściej pojedyncze słowo jak „praca, szkoła, dom, osoba, okres czasu np. rok, miesiąc” itd.:

Vor dem Haus – przed domem

Vor dem Kino – przed kinem

Vor der Arbeit – przed pracą

Vor der Schule – przed szkołą

„Vor” używa się w szczególności do określania, ile czasu temu coś się działo. Wówczas dosłownie mówimy:

Vor einer Woche – przed tygodniem (= tydzień temu)

Vor zwei Monaten – przed dwoma miesiącami (= dwa miesiące temu)

Vor einem Jahr – przed rokiem – przed rokiem (= rok temu)

Pamiętajcie, że po „vor” mamy Dativ, tzn. „Der” i „das” zmieni się na „dem”, a „die: zmieni się na „der”: np.

Das Haus —> vor dem Haus

Die Arbeit —> vor der Arbeit

 

BEVOR

„Bevor” przetłumaczymy na „zanim”. Najważniejszą rzeczą do zapamiętania jest to, że po „bevor” mamy czynność, np. 

Bevor ich abreise – zanim odjadę

Bevor ich gehe – zanim pójdę

Bevor ich esse – zanim zjem

Drugą istotną kwestią jest to, że w zdaniu z „bevor” nie tylko zawsze jest czasownik, ale ten czasownik idzie na koniec:

Ich gehe in Urlaub – idę na urlop
ALE

Bevor ich in Urlaub gehe – zanim na urlop pójdę

Ich esse das Frühstück – jem śniadanie 

ALE

Bevor ich das Frühstück esse – zanim śniadanie zjem

Kolejne zdanie będzie zaczynam się od czynności – bo czynności lubią się ze sobą stykać w zdaniu:

Bevor ich in Urlaub gehe, will ich noch einiges erledigen – zanim na urlop pójdę, chcę jeszcze parę spraw załatwić.

Bevor ich das Frühstück esse, muss ich dir etwas erzählen – zanim śniadanie zjem, muszę Ci co opowiedzieć. 

 

VOR VS. BEVOR

Porównajmy teraz sobie „vor – przed” oraz „bevor” zanim:

Vor der Arbeit, esse ich das Frühstück – przed pracą, jem śniadanie (tutaj mamy tylko rzeczownik – praca).

Bevor ich zur Arbeit fahre, esse ich das Frühstück – zanim do pracy pojadę, zjem śniadanie (tutaj mamy czynność – pojadę).

Vor dem Urlaub, will ich noch einiges erledigen – przed urlopem, chcę jeszcze parę spraw załatwić. (tutaj mamy tylko rzeczownik – praca).

Bevor ich in Urlaub gehe, will ich noch etwas erledigen – zanim na urlop pójdę, chcę jeszcze coś załatwić. (tutaj mamy czynność – pójdę).

 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „vor”, czy „bevor” użylibyście w zdaniu:

(…) dem Haus ist ein kleiner Garten – Przed domem jest mały ogród.  

 

PODSUMOWANIE

VOR – przed. Po „Vor” mamy rzeczownik.

Bevor – zanim. Po „Bevor” mamy czynność.

 

Cytat na dziś

„Niemand weiß, was er kann, bevor er’s versucht. – nikt nie wie, czego może dokonać, zanim nie spróbuje“.