Opublikowano Dodaj komentarz

Senden czy schicken?

Hallo! Dzisiaj odpowiemy sobie na pytanie, jaka jest różnica między słowami „schicken” i „senden” oraz na to, którego z tych słów używać, kiedy wysyłamy wiadomości, maile lub np. kogoś do sklepu. Zapraszam! 

SENDEN VS SCHICKEN – PODSTAWOWA RÓŻNICA

Słowo „schicken” w znaczeniu wysyłania np. listu używane jest częściej w języku mówionym, codziennym, podczas rozmów. „Senden” w tym samym znaczeniu używane jest częściej w sytuacjach oficjalnych czy formalnych.

Innymi słowy, podczas rozmowy Niemcy częściej użyją „schicken” i powiedzą np. 

Ich schicke dir eine Mail – wyślę Ci mail.

Ich schicke dir eine SMS – wyślę Ci mail smsa. 

zamiast

Ich sende dir eine Mail – wyślę Ci mail.

Ich sende dir eine SMS – wyślę Ci mail smsa.

Użycie „senden” w tego typu zdaniach nie jest jednak błędem. Po prostu w mowie „schicken” usłyszymy częściej, bo Niemcy tak po prostu mówią. „Senden” natomiast zobaczymy częściej np. na oficjalnych dokumentach i pismach, np. Jeśli szukacie pracy, na ofertach często będzie napisane:

Senden Sie bitte Ihre Bewerbungsunterlagen an die folgende Adresse – proszę przesłać swoje dokumenty aplikacyjne na następujący adres.

Również w odpowiedzi na takie pismo użyjemy bardziej oficjalnego „senden“:

Hiermit sende ich Ihnen meine Bewerbungsunterlagen. – niniejszym przesyłam Państwu moje dokumenty aplikacyjne. 

 

SENDEN / SCHICKEN + AN AKK / DAT. 

Żeby określić, kto jest adresatem naszego listu albo wiadomości, mamy po niemiecku kilka możliwości.

Pierwszą z nich jest użycie celownika. Oznacza to, że mówimy „komu” coś wysyłamy, np.:

Ich schicke / sende dir die Mail – wyślę Tobie ten mail.

Ich schicke / sende Ihnen den Brief – wyślę Panu ten list. 

Drugą możliwością jest użycie słówka „an” i biernika lub innymi słowy, kiedy mówimy „do kogo” coś wysyłamy. 

Ich schicke / sende die Mail an dich – wyślę ten mail do ciebie.

Ich schicke / sende den Brief an Sie – wyślę ten list do Pana.

To czy powiecie „ich schicke dir – wyślę tobie” czy „ich schicke an dich – wyślę do Ciebie”, nie jest to aż tak istotne. Oba wyrażenia znaczą praktycznie to samo. Najważniejsze jest tutaj, żeby z każdą z tych opcji zbudować poprawne zdanie. 

SENDEN VS SCHICKEN – DODATKOWE ZNACZENIA

Dla wszystkich, którzy wyczekiwali jakiejś wyraźnej różnicy w znaczeniu, między „senden” i „schicken” – mam dobrą wiadomość. Oba słowa mają jeszcze dodatkowe znaczenia, które się nie pokrywają. Są więc sytuacje, kiedy użyjemy albo tylko „schicken” albo tylko „senden”. 

SCHICKEN – WYSYŁAĆ KOGOŚ

Jeśli wysyłamy nie tyle jakąś rzecz ale kogoś, jakąś osobę, np, do sklepu albo na wojnę (czy też jak przyjęło się mówić – na misję pokojową), użyjemy tylko słowa „schicken”:

Ich hatte keine Zeit einzukaufen, also habe ich meine Tochter geschickt – nie miałem czasu zrobić zakupów, więc wysłałem moją córkę. (= ich habe ihr gesagt, dass sie einkaufen gehen soll – powiedziałem jej, że powinna iść zrobić zakupy). 

Die Soldaten wurden nach Irak geschickt. – żołnierze zostali wysłani do Iraku

SENDEN – NADAWAĆ

„Senden” natomiast oznaczam dodatkowo „nadawać” lub „emitować”. W tym znaczeniu słowa tego używa się w kontekście telewizji czy radia. Znana i lubiana audycja, jak np. #Zapytaj Poliglotę to po niemiecku „eine Sendung”. 

Der Film wird jedes Jahr auf ZDF gesendet – Ten film jest emitowany co roku na ZDFie. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „ SCHICKEN”, czy „SENDEN” użylibyście w zdaniu:


Die Eltern haben das Kind in die Schule (…) – rodzice wysłali dziecko do szkoły.

PODSUMOWANIE

SENDEN / SCHICKEN – może być stosowane zamiennie, w znaczeniu wysyłania jakiegoś przedmiotu, wiadomości czy listu. Schicken urwane jest częściej w mowie, „senden” częściej na piśmie. 

Oba słowa można połączyć albo z celownikiem albo ze słówkiem „an” i biernikiem:

Ich schicke dir / ich sende dir – wyślę tobie.

Ich schicke an dich / Ich sende an dich – wyślę doe ciebie.

SCHICKEN – znaczy dodatkowo „wysyłać kogoś” np. do sklepu. 

SENDEN – znaczy jeszcze „transmitować / nadawać”. 

Cytat na dziś

Diplomatie ist, jemanden so zur Hölle zu schicken, daß er sich auf die Reise freut. – Dyplomacja jest wtedy, kiedy wysyłamy kogoś do diabła, w taki sposób, że ta osoba cieszy się z powodu zbliżającej się podróży. Winston Churchill 

Opublikowano Dodaj komentarz

Denken, nachdenken i überlegen.

Hej, ostatnio padło bardzo dobre pytanie – czym różnią się słowa „denken, nachdenken i überlegen”. Wszystkie możemy przetłumaczyć na „mysleć”. Jak więc ich używać? Na to pytanie odpowiem w dzisiejszym odcinku.   

DENKEN (AN + AKK)

Zacznijmy „denken” czyli „myśleć” np.

ich denke, also bin ich – myślę więc jestem. 

Jest to najbardziej generalne słowo, oznacza, że w głowie mamy po prostu „Gedanken – myśli” na jakiś temat. Jeśli myślimy o czymś konkretnym, do słowa „denken” najczęściej dodamy jeszcze „an” po którym mamy biernik / Akkusativ, np.  

Ich denke an dich – myślę o Tobie (tak powie ktoś zakochany)

Am Freitag denke ich schon an das Wochenende – w piątek myślę już o weekendzie. 

Forma przeszła to „gedacht”, np.. Np. do jakiegoś spóźnialskiego możemy powiedzieć: 

Ich hab schon gedacht, du kommst nicht. – już myślałem, że nie przyjdziesz. 

NACHDENKEN (ÜBER + AKK) 

Kolejnym słowem jest „nachdenken”. „Nachdenken oznacza zastanawiać się, intensywnie o czymś myśleć”. „Nachdenken – zastanawiać się” znaczy już więc nie tylko „denken – myśleć”, nie tylko „Gedanken haben – mieć myśli”, ale „in Gadanken versunken sein – być zatopionym w myślach, rozważać „pros und contras – za i przeciw” albo czy coś jest „gut oder nicht – dobre lub złe”. 

Nachdenken łączy się najczęściej ze słowem „über”. “Nachdenken über – nastanawiać się nad” np. Jeśli inżynier ma jakiś problem w projekcie i szuka rozwiązania, może powiedzieć:

Ich muss über das Problem noch nachdenken – muszę się nad tym problemem jeszcze zastanowić.

Albo jak znajoma dostała ciekawą ofertę pracy i zastanawia się, czy ją przyjąć, czy nie, może 

Ich denke darüber an, ob ich das Angebot annehmen soll – rozważam to, czy powinnam przyjąć tą ofertę. 

Jak pewnie już zauważyliście, nachdenken jest rozdzielnie złożone, czyli w zdaniu rozdzielamy to słowo na dwa – mówimy więc:

Ich denke nach – ja rozważam

Du denkst nach – ty rozważasz

Er / sie / es denkt nach – on / ona / ono rozważa

Wir denken nach – my rozważamy

Ihr denkt nach – wy rozważacie

Sie / sie denken nach – Państwo / oni rozważają

Forma przeszła to „nachgedacht” np. 


Ich habe viel drüber nachgedacht und ich will es tun – wiele nad tym rozmyslałem, i chcę to zrobić.

Od „nachdenken – rozmyślać, intensywnie o czymś myśleć”, mamy słowo „ nachdenklich – zamyślony”. Jeśli więc zobaczymy, że kolega bardzo intensywnie zastanawia się nad czymś, możemy powiedzieć. 

Du siehst so nachdenklich aus. Was ist los? – wyglądasz na bardzo zamyślonego. Co się dzieje? 

ÜBERLEGEN

Podobnym słowem do „nachdenken” jest „überlegen”. „Überlegen” również znaczy zastanawiać się nad czymś ale bardziej um eine Entscheidung zu treffen – żeby podjąć decyzję. Np. w restauracji, jak podchodzi do nas kelner i pyta:

Wissen Sie schon, was Sie bestellen wollen – wie już Pan, co chce Pan zamówić.  

A my jeszcze nie zdecydowaliśmy, możemy odpowiedzieć:

Ich überlege noch – zastanawiam się jeszcze 

Innymi słowy:

Ich entscheide noch – jeszcze podejmuję decyzję. 

Überlegen” jest bardziej potocznym określeniem niż „nachdenken”. Na codzień, gdy nie dumamy nad czymś godzinami, tylko musimy podejmować wiele decyzji, użyjemy słowa  überlegen, np. 

Ich überlege wo ich einkaufen soll – zastanawiam się (podejmuję decyzję w głowie), gdzie zrobić zakupy.

Do słowa „überlegen” bardzo często dodamy jeszcze słowo „sobie”. Np. Jak ktoś nam coś zaproponuje, możemy powiedzieć:

Ich werde es mir überlegen – przemyślę to sobie. (tutaj „mir” znaczy „sobie”)

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Wyobraźcie więc sobie, jesteście w restauracji i kelner pyta, co chcecie zamówić, a wy jeszcze nie zdecydowaliście. Jakiego słowa „ DENKEN”, „NACHDENKEN”, czy „ÜBERLEGEN” użylibyście w zdaniu:


Ich (…) an sie – myślę o niej

PODSUMOWANIE

DENKEN (AN + AKK) – myśleć o czymś = mieć jakieś myśli / opinie w głowie. 

NACHDENKEN (ÜBER AKK) – dumać nad czymś, rozważać coś – gruntowanie coś przemyśliwać. 

ÜBERLEGEN – rozważać, podejmować decyzje, określenie używane potocznie. 

Cytat na dziś

„Du wirst morgen sein was du heute denkst – jutro staniesz się tym, co dzisiaj myślisz” Buddha

Opublikowano Dodaj komentarz

Zahlen czy zählen

Hallo! Dzisiaj zajmiemy się podobnie brzmiącymi słowa, które lubią być mylone. Mowa tutaj o „zählen – liczyć”, „Zahlen – liczby” i „zahlen – płacić. ”. Po tym nagraniu wierzę, że znaczenie i użycie tych słów stanie się znacznie prostsze, zapraszam! 

ZÄHLEN

Zählen” znaczy „liczyć, przeliczać”. 

Liczyć można np. „do 10 – bis zehn” albo „do 100 – bis hundert”:

Mein Kind kann schon bis hundert zählen – mein dziecko potrafi już do 100 liczyć 

Forma przeszła od „zählen” to „gezählt”.

Ich habe das Geld auf dem Tisch gezählt – przeliczyłem pieniądze na stole. 

Zählen – liczyć”, można też metaforycznie na kogoś. W takim wypadku powiemy „auf jemanden / etwas zählen – liczyć na kogoś / coś”, np. 

Ich zähle auf dich – liczyć na kogoś.

Du kannst auf meine Hilfe zählen – możesz liczyć moją pomoc

Ewentualnie „zählen” może mieć znaczenie „zaliczać kogoś” np. do przyjaciół: 

Ich zähle ihn zu meinen Freunden – zaliczam go do moich przyjaciół. 

ZÄHLEN VS. Die ZAHLEN

Die Zahl” natomiast to „liczba”. W liczbie mnogiej – uwaga – „Zahlen – liczby”. To są rzeczowniki, a jak wiemy, w niemieckim rzeczowniki zapisujemy dużą literą. Oczywiście liczby (Zahlen) możemy liczyć, czyli „zählen”.

Wir zählen Zahlen – liczymy liczby. 

ZAHLEN VS. ZAHLEN

Podsumujmy teraz najważniejsze informacje. Mamy czasownik, czyli czynność „zählen – liczyć”. Mamy też rzeczownik „Zahlen – liczby”. Mam nadzieję, że to jest jasne. Poza tymi słowami mamy jeszcze jeden czasownik, czyli czynność, który brzmi również… „zahlen”.

Zahlen” znaczy „płacić”. Tak swoją drogą zrobiłem jakiś czas temu cały odcinek na temat tego słowa – znajdziesz go na moim blogu. „Zahlen – płacić” odmieniamy regularnie, czyli:

ich zahle – ja płacę

du zahlst – ty płacisz

er/sie/es zahlt – on / ona / ono płaci

wir zahlen – my płacimy

ihr zahlt – wy płacicie

sie zahlen – oni płacą. 

Płacić możemy gotówką – in bar zahlen, albo kartą – mit Karte zahlen. Płacić możemy też za kogoś für jemanden zahlen. 

Forma przeszła od „zahlen” to „gezahlt”

Sie hat pünktlich gezahlt – ona zapłaciła punktualnie.

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „ZÄHLEN”, czy „ ZAHLEN” użylibyście w zdaniu:


Ich (…) bis zehn – liczę do dziesięciu

PODSUMOWANIE

Zählen – liczyć, forma przeszła: „gezählt.”

Eine Zahl, die Zahlen – jedna liczba, liczby. 

Zahlen – płacić, forma przeszła: „gezahlt.” 

Cytat na dziś

Zahlen lügen nicht, aber Lügner können zählen – liczby nie kłamią, ale kłamcy potrafią liczyć”

Adam Riese

Opublikowano Dodaj komentarz

Jak szybko nauczyłem się języka niemieckiego? ZapytajPoliglote.pl

W tym odcinku powiem Ci jak szybko nauczyłem się niemieckiego.

I jak mogę pomóc Tobie!

“Niemiecki w 3 Miesiące” to unikalny, 3miesięczny kurs, nastawiony na efekty. Pomogę Ci w nim łatwo zrozumieć niemiecki i przejść od absolutnych podstaw do poziomu, na którym zaczniesz się swobodnie komunikować w codziennych sytuacjach. Bez znaczenia, czy wydaje Ci się, że jesteś trudnym przypadkiem, czy chcesz po prostu, żeby ktoś doświadczony sprawnie i szybko poprowadził Cię w nauce języka – dzięki temu kursowi, w łatwych jasnych krokach nauczysz się niemieckiego.

Opublikowano Dodaj komentarz

Welche, welches, welcher czy was für ein?

Hallo, Patryk napisał do mnie z pytaniem, czym różni się „welche, welches” itd. od „was für ein”, bo oba wyrażenia słyszymy często w pytaniach. Dzisiaj więc wyjaśnimy sobie, jak tych wrażeń używać poprawnie, zapraszam!

WELCHER / WELCHE / WELCHES / WELCHE

Słowa „welcher, welche, welches, welche” oznacza „który, która, które”. Słów tych używamy w pytaniach, kiedy mamy wybór między jedną z kilku konkretnych opcji. np. chcemy podać komuś płaszcz, a na wieszaku wiszą trzy płaszcze, wówczas zapytamy:

Welcher Mantel gehört dir? – Który płaszcz należy do Ciebie (= który z tych trzech)

Albo wyjeżdżamy na urlop i znaleźliśmy dwa hotele, które nam odpowiadają, wówczas możemy zapytać drugiej osoby:

Welches Hotel ziehst du vor? – który hotel wolisz?

Albo sprzedawca pokazuje nam dwie bluzki, niebieską i zieloną, 

Welche Bluse möchten Sie kaufen? – którą bluzkę chciałaby Pani kupić (= którą z tych dwóch)

Jak wiecie rzeczowniki to w uproszczeniu słowa, która zastępują rzeczy, ludzi i zwierzęta. I niemieckie rzeczowniki, podobnie jak polskie mają trzy płci – żeńską, męską i nijaką. Zauważcie, że słowo „welch” ma różne końcówki, które powinny być zgodne z płcią danej rzeczy. 

Der Mantel – ten płaszcz (rodzaj męski)

Welcher Mantel – który płaszcz 

Das Hotel – ten hotel 

Welches Hotel – który hotel

Die Bluse – ta bluzka

Welche Bluse – która bluzka

Najważniejsze jednak, jeśli chodzi o „welcher, welche, welches, welche” jest to, że słowo to oznacza który, która, które i służy nam do tego, żeby wybrać jedną z kilku opcji. 

WAS FÜR EIN(E)

Drugie wyrażenie – was für ein / eine – oznacza „jaki / jaka / jakie”. Tego wyrażenia używamy, żeby zadać generalne pytanie. Np. Ktoś mówi nam „ich möchte einen Wagen kaufen – chcę kupić samochód.” Wówczas taką osobę możemy dopytać, np. 

Was für einen Wagen möchtest du kaufen? – Jaki samochód chcesz kupić. (= tutaj generalnie pytamy, o jakim samochodzie ktoś myśli – dużym, małym, jaka marka, silnik, kolor – jest to bardzo generalne pytanie).

Podobnie jak ktoś mówi nam, że chce iść na zakupy i kupić sobie bluzkę, wówczas możemy zapytać „was für eine Bluse möchtest du kaufen? – jaką bluzkę chcesz kupić?” (znów generalnie pytamy o jakiej bluzce ktoś myśli – krótkiej długiej, w jakim kolorze, grubości itd.)

Oczywiście należy pamietać, że po „was für” należy postawić po prostu rodzajnik nieokreślony (ein /eine), który dotyczy danej rzeczy:

Eine Bluse – (jedna) bluzka

Was für eine Bluse – jaką bluzkę

Ein Hotel – (jeden) hotel

Was für ein Hotel – jaki hotel

WELCH VS. WAS FÜR EIN(E)

Na koniec porównamy więc sobie oba zwroty:

Welch – znaczący „który”, używany kiedy chcemy wybrać jedną konkretną rzecz z kilku opcji. 

Was für ein – znaczący „jaki”, używany, żeby generalnie zapytać o coś. 

Wyobraźcie sobie, że idziecie do biura nieruchomości i mówicie „ich möchte ein Haus kaufen – chciałbym kupić dom”. Sprzedawca ma setki domów, nie wie, które w ogóle warto pokazywać, więc zapyta najpierw:

Was für ein Haus möchten Sie kaufen? – jaki dom chce Pani kupić? (Teraz możemy opisać nasz wymarzony dom, to czy on jest – duży, mały, z ogrodem czy bez, w mieście czy na wsi itd). 

Następnie sprzedawca pokaże nam 3 konkretne domy – duże domy na wsi z ogrodem. A pod pokazaniu ich zapyta:

Welches Haus möchten Sie kaufen – Który dom, chce Pani kupić (= który z tych 3 które Pani pokazałem?

Wyrażeń „welch” i „was für ein” możemy używać też w innych sytuacjach i znaczeniach, ale to jest temat na inny odcinek. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc wyrażenia „welche”, czy „was für eine” użylibyście w następującej sytuacji. Sprzedawca pokazał nam dwa samochody – niebieski i czerwony, a teraz pyta:


(…) Auto möchten Sie kaufen? – który samochód chce Pan kupić?

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy:).

PODSUMOWANIE

Welch – znaczący „który”, używany kiedy chcemy wybrać jedną konkretną rzecz z kilku opcji. 

Was für ein – znaczący „jaki”, używany, żeby generalnie zapytać o coś. 

Cytat na dziś

“Welchen Tag haben wir?” fragte Pooh. – Który dzień mamy? – zapytał Puchatek.

“Es ist heute”, quiekte Ferkel. – Jest dzisiaj – zakwakał Prosiaczek.

“Mein Lieblingstag!” sagte Pooh.” – Mój ulubiony dzień – powiedział Puchatek. 

Opublikowano Dodaj komentarz

Das czy dass?

Po poprzednim nagraniu na temat słówka „dass – że” pojawiło się pytanie dlaczego czasami „dass” zapisywane jest z jedną literką „s” (das) innym razem z dwoma (dass). I dzisiaj sobie odpowiemy, na czym polega różnica. 

DASS

Z poprzedniego odcinka wiecie już, że „dass” (z dwoma literkami „s”) znaczy „że” i służy nam do tego, żeby połączyć dwa zdania. 

Ich sehe – widzę

Du bist beschäftigt – jesteś zajęta

Ich sehe, dass du beschäftigt bist – widzę, że jesteś zajęta. 

Ich weiß – wiem

Du hast es eilig – spieszysz się

Ich weiß, dass du es eilig hast – wiem, że się spieszysz.   

Więcej informacji na temat „dass – że”, w tym jak zbudować zdanie, znajdziecie w poprzednim odcinku.

DAS

Przejdźmy teraz do „das” z jednym „s”. Chociaż „dass” i „das” wymawia się tak samo, są to po prostu zupełnie inne słowa o zupełnie innych znaczeniach. Podobnie z resztą jak np. „bal” oznaczający przyjęcie z tańcem i muzyką, i „bal” oznaczający pień drzewa (dom zbudowany z bali). Brzmi tak samo, ale to dwa inne słowa  

„Dass” oznacza „że”, natomiast „das” – w zależności od kontekstu – może oznaczać „to” lub „który”, albo być rodzajnikiem. Przyjrzyjmy się przykładom:

DAS – TO

„Das” występuje często w zwrocie „das ist”, który oznacza„to jest”. (tak swoją drogą, odcinek na ten temat znajdziecie tutaj) „Das” to „to, co pokazuję, to, co wskazuję”. Zwrotu tego użyjemy, żeby kogoś przedstawić albo żeby coś omówić, np. jak przyprowadzamy nową dziewczynę do domu, możemy powiedzieć:

Das ist mein Vater und das ist meine Mutter – To jest mój tata, a to jest moja mama. 

DAS – RODZAJNIK NIJAKI

„Das” może też być rodzajnikiem. Co to jest rodzajnik? Rodzajnik to są słowa „der, die, das”, które można przetłumaczyć na „ten, ta, to”. Rodzajniki stawiamy przed rzeczownikami, czyli w uproszczeniu przed słowami, które zastępują rzeczy, ludzi i zwierzęta. Niemieckie rzeczowniki dzielą się na trzy rodzaje – męskie, żeńskie i nijakie. np. 

Der Man – ten mężczyzna

Die Frau – ta kobieta

Das Kind. – to dziecko

Oznacza to, że jak mówimy o konkretnym rzeczowniku rodzaju niejakiego, np. konkretnym, dziecku, albo o konkretnym aucie lub konkretnym słowie, to po polsku powiemy „to auto”, „to dziecko”, „to słowo”, a po niemiecku „das Auto”, „das Kind”, „das Wort”.

DAS – KTÓRY 

Jeśli mamy już słowo rodzaju nijakiego „ „das Auto”, „das Kind”, „das Wort” i w dalszej części zdanie chcemy powiedzieć „które”, wystarczy, że powtórzymy słowa „das” np. 

Das Auto, das ich gekauft habe – to auto, (to) które kupiłem.

Das Kind, das lacht – to dziecko, (to) które się śmieje.

Das Wort, das ich erkläre – to słowo, (to) które wyjaśniam”

 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „ DASS”, czy „DAS” użylibyście w zdaniu:

Er betrachtet das Bild, (…) an der Wand hängt – on przygląda się obrazowi, który wisi na ścianie

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy:).

PODSUMOWANIE

DASS – ŻE (ŁĄCZY DWA ZDANIA)

DAS:
– to, co wskazuję (das ist meine Flasche – to jest moja butelka)
– rodzajnik stawiany przed rzeczownikami rodzaju nijakiego (das Kind – to dziecko)

– odpowiednik słowa „które”: das Kind, das lacht – to dziecko, (to) które się śmieje.

Cytat na dziś

„Das, was jemand von sich selbst denkt, bestimmt sein Schicksal – To, co sami o sobie myślimy, kształtuje nasze przeznaczenie” Mark Twain 

Opublikowano 6 komentarzy

Znaczenie i użycie ‘da’

DA

W zeszłym docinku wyjaśniałem różnicę między „weil” i „da” – ten odcinek możecie zobaczyć, jak klikniecie „tutaj. Mówiłem tam, że „da” znaczy „jako, że”. Słowo „da” jednak usłyszymy w Niemczech bardzo często, jeszcze w innych znaczeniach. Co to słowo więc znaczy i jak go używać – o tym, w dzisiejszym odcinku. 

DA – TU / TAM

Słowo „da” jest dość uniwersalnym wyrażeniem, może znaczyć zarówno „tutaj (czyli hier) ”, jak i „tam (czyli dort)”. Ktoś może zapytać – jak to jedno słowo „da” może znaczyć zarówno „tu” jak i „tam”? Odpowiedź jest prosta – na dobrą sprawę „da” w rzeczywistości jest odpowiednikiem polskiego „w tym miejscu”. Wszystko więc zależy od kontekstu – jeżeli „to miejsce” jest bliżej nas „da” przetłumaczymy na tutaj. Jeśli dalej, „da” przetłumaczymy na „tam”.

Ich wohne da – mieszkam tam / tutaj = w tym miejscu.  

„Da” używa się na codzień dość często. Np. jak ktoś pyta, „wo ist eine Haltestelle – gdzie jest przystanej autobusowy”, możemy pokazać tej osobie:

Da ist eine Haltestelle – tam jest przystanek autobusowy. 

Albo jak ktoś szuka okularów i mówi „wo ist denn nur meine Brille – gdzie się podziały poje okulary”, a my je znajdziemy, możemy powiedzieć:

Da – tutaj!

DA SEIN

„Da” bardzo często łączy się ze słowem „sein – być”. „Da sein” oznacza być obecnym, albo być na miejscu. Np. Jak pukamy do drzwi i nikt nie otwiera, możemy powiedzieć:

Es ist niemand da – nikogo tam nie ma. 

Albo jak z kimś rozmawiamy przez telefon i musimy na chwilę przerwać, możemy powiedzieć:

Warte mal, ich bin gleich wieder da – poczekaj no, zaraz wracam (dosł. zaraz będę znowu obecny / na miejscu).

A jak taksówkarz dowiezie nas do celu podróży, może powiedzieć:

Wir sind da – jesteśmy na miejscu (= jesteśmy tam, gdzie mieliśmy dojechać)

DA – W TYM WYPADKU

Da” czyli „tutaj” lub „tam” metaforycznie może znaczyć – w tym wypadku, w tej kwestii, w tej sytuacji. Np. Jak w jakiejś sprawie nie da rady nic więcej zrobić, możemy powiedzieć:

Da kann man nichts machen – tutaj / w tym wypadku nic się nie da zrobić. 

Wówczas takiej osobie możemy odpowiedzieć:

Da haben Sie aber nicht Recht – i tu się pan myli / w tej kwestii nie ma pan racji.

A jeśli ktoś wyrazi nam swoją opinię – np. powie, że niemiecki jest przydatny, możemy tej osobie powiedzieć:

Da bin ich ganz derselben Meinung – tu / w tej kwestii jestem tego samego zdania. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Wyobraźcie więc sobie, że na ulicy Niemiec pyta Was, gdzie jest dworzec (wo ist der Bahnhof?). Pokazujecie mu ręką na budynek nieopodal – jak powiecie po Niemiecku. 

„Dworzec jest tam”

Poprawnie przetłumaczone zdanie zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy:).

PODSUMOWANIE

Słowa „da” możemy używać w następujących znaczeniach:

Da – tam / tutaj / w tej kwestii

Da sein – być na miejscu / być obecnym

Da – metaforycznie w tym wypadku, w tej kwestii, w tej sytuacji.

Cytat na dziś

Da, wo die Angst ist, da ist der Weg. – Tam, gdzie jest strach, tam jest droga. 

Opublikowano 2 komentarze

Hilfreich, behilflich czy hilfsbereit?

Um Euch behilflich zu sein – żeby być dla was pomocnym, habe ich auf meinem Blog einen hilfreichen Artikel geschrieben – napisałem na moim blogu pomocny artykuł. Dzisiaj zajmiemy sie słowem „pomocny”, a na dobrą sprawę, trzema niemieckimi odpowiednikami tego słowa, czyli hilfreich, behilflich i hilfsbereit. 

HILFREICH

Słowo „hilfreich” pochodzi od słów „Hilfe – pomoc” i „reich – bogaty, obfity”. Oznacza więc dosłownie „obfitujący w pomoc”. „Hilfreich” w znaczeniu „pomocny” użyjemy zazwyczaj do opisania rzeczy, przedmiotów, wydarzeń, które były dla nas pomocne. 

„Hilfreich” może być np. „ein Buch – książka”, „Tipp – wskazówka” czy też „Ratschlag – rada”. Kiedyś dostałem np. Taki komentarz:

Dein Blog ist sehr hilfreich. – Twój blog jest bardzo pomocny. 

Dein Buch ist sehr hilfreich. – Twoja książka jest bardzo pomocna.

Diese Übungen sind sehr hilfreich für mich – te ćwiczenia są bardzo pomocne dla mnie

 

BEHILFLICH

„Behilflich” również oznacza „pomocny”, dotyczy jednak przede wszystkim ludzi, a nie rzeczy, jak słowo „hilfreich”. „Behilflich” najczęściej występuje w zwrocie „jemandem behilflich sein – komuś pomocnym być”, np. wchodząc do sklepu albo hotelu, możemy usłyszeć pytanie:

Darf ich Ihnen behilflich sein?  – czy mogę panu jakoś pomóc (dosł. Czy mogę Panu pomocnym być?).

Jeśli np. Majster naprawki nam pralkę, możemy mu powiedzieć:

Dankeschön. Sie waren mir sehr behilflich. – dziękuję bardzo. Bardzo mi Pani pomogła (=była Pani mi bardzo pomocna).

Żeby określić to, przy czym pomagamy, do słówka „behilflich” dodamy „bei”:

Bei der Arbeit behilflich sein – być pomocnym w pracy

Beim Kochen behilflich sein – być pomocnym w gotowaniu

HILFREICH  VS. BEHILFLICH

Porównajmy więc sobie te dwa słowa:

Osoba, która pomaga, jest „behilflich”. Rzecz, rada, książka, która pomaga, jest „hilfreich”.

Ich hoffe, dass ich beim Deutsch lernen behilflich bin und dass der Kanal hilfreich ist – mam nadzieję, że przy nauce niemieckiego pomocny jestem i że ten kanał pomocny jest.

A jeśli przyjaciel był dla nas pomocny, bo udzielił nam pomocnych rad, możemy mu powiedzieć:

Du warst mir sehr behilflich mit deinen hilfreichen Ratschlägen – bardzo mi pomogłeś swoimi pomocnymi radami. (Ty, jako osoba byłeś „behilflich” a Twoje rady były „hilfreich”). 

HILFSBEREIT

Niemcy mają jeszcze słowo „hilfsbereit” czyli dosłownie „gotowy / skory do pomocy”. „Hilfsbereit”  czyli bycie skorym do pomocy jest cechą charakteru”.

Eine Person, die gerne hilft, ist hilfsbereit – osoba, którą lubi pomagać, jest skora do pomocy.

Np. jeśli mamy kolegę, którego nigdy nie trzeba prosić o pomoc, bo jak tylko wspomnimy, że musimy np. wynieść fortepian z mieszkania albo gdzieś pojechać, to ten kolega sam zawsze oferuje swoją pomoc jako pierwszy, wówczas powiemy:

Peter ist ein hilfsbereiter Mensch. Er bietet immer seine Hilfe an – Peter jest człowiekiem pomocnym / skorym do pomocy. Zawsze proponuje swoją pomoc. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „ BEHILFLICH”, czy „ HILFREICH” użylibyście w zdaniu:


Danke für deinen Ratschlag. Er war sehr (…) – dziękuję za Twoją radę. Ona była bardzo pomocna.  

PODSUMOWANIE

HILFREICH – pomocny (dotyczy rzeczy, przedmiotów, wydarzeń)

BEHILFLICH – pomocny (dotyczy ludzi)

HILFSBEREIT – oznacza „skory do pomocy”, określa cechę charakteru. 

 

Cytat na dziś

Nichts ist hilfreicher als eine Herausforderung, um das Beste in einem Menschen hervorzubringen. – nic nie jest bardziej pomocne niż wyzwanie, żeby wydobyć z człowieka to co najlepsze “. Sean Connery

Opublikowano Dodaj komentarz

Um…zu czy damit?

UM ZU VS. DAMIT

Hallo! Dzisiaj odpowiemy sobie na pytanie Dominika, mianowicie jak powiedzieć po niemiecku „żeby” – kiedy używać „um…zu” a kiedy „damit”. I jaka między tymi słowami jest różnica. Zapraszam!

UM…ZU

„Um … zu” oznacza, „żeby”. Jeśli chodzi o budowę, zdania z „um…zu” przypominają trochę kanapkę albo przekładańca. Po „um” stawiamy rzecz, przymiotnik lub jakieś inne słowo, a po „zu” najważniejszy czasownik, czyli czynność, np.

Ich lerne jeden Tag, um besser Deutsch zu sprechen – uczę się każdego dnia, żeby lepiej po niemiecku mowić.

Ich gehe rein, um nicht nass zu werden – wejdę do środka, żeby nie przemoknąć

Ich nehme ein Taxi, um die Koffer nicht tragen zu müssen – biorę taksówkę, żeby nie musieć walizek nosić. 

Jeśli mamy czasownik rozdzielny, np. „ aufstehen – wstawać” „zu” wsadzimy w środek, między dwie części takiego czasownika, czyli powiemy „ aufzustehen”.

Ich habe mir einen Wecker gekauft, um früh aufzustehen – kupiłem sobie budzik, żeby wcześnie wstawać.

DAMIT 

„Damit” również oznacza „żeby”. Zdanie jednak zbudujemy nieco inaczej. Po „damit” powtarzamy osobę, a odmieniony tym razem czasownik – czyli to, co ta osoba robi – postawimy na końcu. Jeśli więc mamy zdanie:

Ich spreche besser Deutsch – mówię lepiej po niemiecku

I chcemy zbudować zdanie z „damit”, będzie ono brzmiało:

Damit ich besser Deutsch spreche – żebym (ja) lepiej po niemiecku mówił.

Zobaczmy jeszcze jeden przykład:

Ich kann etwas kochen – mogę coś ugotować.

damit ich etwas kochen kann – robię zakupy, żebym (ja) coś ugotować mógł.

Zobaczmy teraz kilka przykładów zdań z „damit”:

Ich lerne jeden Tag, damit ich besser Deutsch spreche – uczę się każdego dnia, żebym (ja) lepiej po niemiecku mówił.

Ich gehe rein, damit ich nicht nass werde – wejdę do środka, żebym nie przemókł 

Ich nehme ein Taxi, damit ich die Koffer nicht tragen muss – biorę taksówkę, żebym (ja) nie musiał walizek nosić.

Ich habe mir einen Wecker gekauft, damit ich früh aufstehe – kupiłem sobie budzik, żebym wcześnie wstawał.

UM … ZU VS. DAMIT

W dotychczasowych zdaniach używaliśmy „um…zu” i „damit” zamiennie – w bardzo podobnych zdaniach, do przekazania tego samego sensu. Jak pewnie się domyślacie, musi jednak istnieć jakaś ważna różnica między tymi słowami. Już wyjaśniam na czym ona polega. 

Tak długo jak osoba przed i po „żeby” jest ta sama, „um…zu” i „damit” możemy stosować zamiennie, budując oczywiście poprawnie zdanie, np.

Ich lerne jeden Tag, um besser Deutsch zu sprechen – uczę się każdego dnia, żeby lepiej po niemiecku mowić.

Ich lerne jeden Tag, damit ich besser Deutsch spreche – uczę się każdego dnia, żebym (ja) lepiej po niemiecku mówił.

W obu wypadkach to ja robię się uczę i to ja mówię. Gdyby jednak po słowie „żeby” pojawiła sie jakaś inna osoba niż przed tym słowem, wówczas użyjemy tylko „damit” np. 

Ich lerne jeden Tag, damit die Deutschen mich verstehen – uczę się codziennie, żeby Niemcy mnie rozumieli.

 

Tutaj mamy dwie różne osoby – przed „żeby” jestem „ja”, który się uczy po „żeby” są “Niemcy”, którzy mają mnie rozumieć. Dlatego w tym wypadku tylko „damit” jest poprawne. Zobaczmy jeszcze jeden przykład:

Ich fahre schnell, um den Flug nicht zu verpassen – jadę szybko, żeby nie spóźnić się na lot

Ich fahre schnell, damit ich den Flug nicht verpasse – jadę szybko, żebym nie spóźnił się na lot

W obu wypadkach to ja jadę szybko, żebym to ja się nie spóźnił.

ALE
 

Ich fahre schnell, damit meine Tochter den Flug nicht verpasst – jadę szybko, żeby moja córka nie spóźniła się na lot.

W tym wypadku znów mamy dwie różne osoby, bo to ja jadę szybko, żeby inna osoba, w tym wypadku moja córka, sie nie spóźniła. Znów więc tylko „damit” jest poprawną opcją. 

I jeszcze jeden przykład:

Ich kaufe ein, um etwas kochen zu können – robię zakupy, żeby móc coś ugotować.
Ich kaufe ein, damit ich etwas kochen kann – robię zakupy, żebym (ja) coś ugotować mógł.

ALE

Ich kaufe ein, damit meine Frau etwas kochen kann – robię zakupy, żeby moja żona coś ugotowała

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa „UM ZU”, czy „DAMIT” użylibyście w zdaniu:


Ich gebe dir meine Nummer, (…) du mich anrufen kannst – dam Ci mój numer, żebyś mogła do mnie zadzownić. 

PODSUMOWANIE

Um… zu” i „damit” oznaczają „żeby”. Słowa te możemy stosować zamiennie, jeśli osoba przed i po „żeby” jest ta sama. Jeśli natomiast przed „żeby” mamy inną osobę niż po tym słowie, wówczas tylko „damit” jest poprawne”.

Cytat na dziś

Es gibt nur einen Weg, um Kritik zu vermeiden: Nichts tun, nichts sagen, nichts sein. – jest tylko jeden sposób, żeby uniknąć krytyki – nie robić nic, nie mówić nic, być nikim“. Aristoteles