Opublikowano Dodaj komentarz

Czy wiesz, co znaczą te dziwne niemieckie zwroty?

Hallo! W dzisiejszym odcinku mam dla Was 5 ciekawych i niedosłownych niemieckich zwrotów, które nie tylko usłyszycie na codzień, ale które znaczą coś zupełnie innego, niż mogłoby się wydawać.

  1. Fix und fertig sein

„Fix und fertig sein” znaczy „być wykończonym”. Zwrotu tego użyjemy zamiast słowa „müde”, np. 

Ich habe die ganze Nacht gearbeitet. Ich bin fix und fertig. – Pracowałem całą noc. Jestem wykończony. 

2. Jetzt haben wir den Salat

„Jetzt haben wir den Salat” dosłownie znaczy „teraz to mamy sałatę”. Niedosłownie jednak zwrot ten przetłumaczymy na „masz babo placek” i użyjemy, kiedy „etwas ist schiefgegangen” czyli kiedy coś poszło nie po naszej myśli. Jeśli np. pomylą nam się opakowania i zamiast posolić, posłodzimy garnek zupy, możemy powiedzieć: Jetzt haben wir den Salat!

3. Ich glaub(e), ich spinne

„Ich glaub(e), ich spinne” dosłownie znaczy „wydaje mi się, że wiruję”, a niedosłownie „zaraz oszaleję / albo zaraz zwariuję”. Zwrotu tego użyjemy, kiedy na przykład mówimy komuś, żeby czegoś nie robił, a ta osoba mimo wszystko ciągle to robi:

Ich glaub(e) ich spinne, ich hab dir hundertmal gesagt, das nicht zu machen – No zaraz zwariuję, – mówiłem ci już 100 razy, żebyś tego nie robił. 

4. Du gehst mir auf den Keks 

„Du gehst mir auf den Keks”, dosłownie „wchodzisz mi na ciastko” możemy użyć, jak naszego – wkurzasz mnie / działasz mi na nerwy. Jak np. Musimy się skupić, a ktoś nam uparcie hałasuje, możemy powiedzieć:

Du gehst mir auf den Keks, ich brauche Stille. – Wkurzasz mnie. Potrzebuję ciszy. 

5. wie Gott in Frankreich leben

„wie Gott in Frankreich leben” dosłownie znaczy  – żyć jak bóg we Fracji, a niedosłownie „żyć jak pączek w maśle (dosł.). 

Mein Kumpel hat eine gute Arbeit bekommen und er lebt jetzt wie Gott in Frankreich – mój kumpel dostał dobrą pracę i żyje teraz jak pączek w maśle. 

ZADANIE

Więcej zwrotów na grupie

Kończą się miejsca w grupie od stycznia

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego dzisiaj w ramach zadania, napiszcie zdanie po niemiecku, z użyciem jednego ze zwrotów, które omówiliśmy sobie w dzisiejszym odcinku. A jeśli słyszeliście inne ciekawe wyrażenie – również zapiszcie je w komentarzach. Za jakiś czas zrobię z nimi odcinek. 

Cytat na dziś

„Kekse haben nur sehr wenig Vitamine. Daher muss man relativ viel davon essen” – “Ciastka mają bardzo mało witamin, dlatego trzeba ich zjeść odpowiednio dużo.”

Opublikowano Dodaj komentarz

Strona bierna – wurde czy würde (PARTIZIP II, PASSIV)

Jedna z naszych kursantek – Mariola – zapytała czym różni się forma „wurde” od „würde”. Różnica mogłaby się wydawać niewielka – w „wurde” mamy „u”, a we „würde – ü”. Słowa te mają jednak zupełnie inne znaczenia i użycia. Dlatego pozdrawiamy Mariolę i przechodzimy do wyjaśnienia!

WERDEN

Oba słowa „würde” i „wurde” to odmienione formy czasownika „werden”. 

Würde (z u umlaut) – jest odpowiednikiem naszego „bym” oraz ”by” i używane jest do gdybania – lub jeśli wolicie nieco bardziej fachową terminologię – jest to tryb przypuszczający, czyli Konjunktiv II, np.

Ich würde kommen, wenn ich Zeit hätte – ja bym przyszedł, gdybym miał czas. 

Sie würde uns helfen – ona by nam pomogła.

Er würde das reparieren. – on by to naprawił. 

Wurde (z u umlaut) – to z kolei najczęściej odpowiednik naszego „został / zostałem / została„ i słowa tego używamy w stronie biernej (Passiv). Strone bierną mamy wtedy, gdy zamiast mówić „ja zrobiłem” albo „ona zrobiła”, mówimy że coś „zostało” zrobione”, np.

Das Mittagessen wurde serviert – obiad został podany. 

Das Auto wurde repariert – samochód został naprawiony. 

Zamiast „wurde” można też powiedzieć „ist worden”. Jest to nieco inna forma gramatyczna, tzw. czas Perfekt, znaczenie jednak jest takie samo:

Das Auto ist repariert worden – samochód został naprawiony.

W praktyce jednak Niemcy częściej używają formy „wurde” niż „ist worden”, bo ta pierwsza forma jest prostsza. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę nasz dzisiejszy odcinek, jak powiesz:

Der Mann (…) operiert. – mężczyna został zoperowany. 

PODSUMOWANIE
Würde:
znaczy „bym” oraz „by” i służy do gdybania: ich würde das reparieren – ja bym to naprawił. 

Wurde: znaczy „zostałem / został / została” i służy do budowania strony biernej: Das Auto wurde repariert – samochód został naprawiony.

Cytat na dziś

Rom wurde nicht an einem Tag erbaut.’ – ‚Nie od razu Rzym zbudowano.’ 

Strona bierna – wurde czy würde (PARTIZIP II, PASSIV)

Strona bierna – wurde czy würde (PARTIZIP II, PASSIV)
Niemiecki

&nbsp
 

00:00 /
 

1X

 

Opublikowano Dodaj komentarz

Jak Niemcy skracają słowa – zum, beim, im, am, vom.

Jakiś czas temu w komentarzach padło pytanie, dlaczego Niemcy raz mówią „zu, bei” lub „von” a innym razem „zum, beim” i “vom”, skąd bierze się to „m”. I w tym odcinku na to pytanie sobie odpowiemy. 

„Zu” znaczy „do”, „bei” znaczy „u” a „von” znaczy „z”. Po słowach „zu”, „bei” oraz „von” mamy w niemieckim Dativ, czyli celownik. Oznacza to, że po „zu, bei” i „von” należy odpowiednio odmienić kolejne słowo, tak, żeby było w Dativie. W tym celu najczęściej wystarczy zmienić rodzajnik danego słowa. W Datvie rodzajniki „das” i „der” zmienimy na „dem”, a rodzajnik „die” zmienimy na „der”. Czyli:

„der Mann – mężczyzna” odmienimy na „dem Mann” 

„das Kind – dziecko” odmienimy na „dem Kind”

„Die Frau – kobieta” odmienimy na „der Frau”


Czyli po „zu, bei” i „von” zawsze mamy Dativ. Jeśli więc mamy słowo „der Supermarkt – supermarket” i chcemy powiedzieć „idę do supermakertku”, powiemy „ich gehe zu dem Supermarkt”. Ponieważ mamy Dativ „der Supermarkt” zmieniamy na „dem Supermarkt”. 

Podobnie jeśli mamy słowo „der Arzt – lekarz”. I chcemy powiedzieć „jestem u lekarza, powiemy „ich bin bei „dem” Arzt. Jako że po „bei mamy Dativ, a w Dativie „der Arzt” zmieniamy na „dem Arzt”.

Zanim przejdziemy dalej, wyjaśnijmy sobie krótko, dlaczego Niemcy odmieniają słowa. A odmieniają je, z tego samego powodu, dla którego my je odmieniamy – żeby nasza wypowiedź była bardziej zrozumiała. Nie mówimy przecież „idę do supermarket” i „jestem u lekarz”, tylko „idę do supermarketu” i „idę do lekarza”. A odmiana w niemieckim jest na dobrą sprawę prostsza niż w polskim, bo wystarczy zmienić rodzajnik. 

Dlatego pamiętajcie, jeśli po jakimś słowie mamy Dativ / celownik, oznacza to że „das” i „der” zmienimy na „dem” a „die” zmienimy na „der”. A skoro to już mamy jasne, wyjaśnijmy sobie skąd bierze się „zum” beim” i „vom”. A słowa te biorą się stąd, że Niemcy łączą i skracają słowa.

“zu dem” skraca się do „zum”

Ich gehe zu dem Supermarkt – idę do supermarketu

Ich gehe zum Supermarkt – jestem do supermarketu

“zu der” skraca się do „zur”

Ich gehe zu der Arbeit – idę do pracy

Ich gehe zur Arbeit – idę do pracy

„bei dem” skraca się do „beim”

Ich bin bei dem Arzt – jestem u lekarza

Ich bin beim Arzt – jestem u lekarza

„von dem” skraca się do „vom”

Von dem Morgen bis zu dem Abend – od rana do wieczora

vom Morgen bis zum Abend – od rana do wieczora

„Dativ” jest też po słowie „in” w znaczeniu „w”. Jeśli więc mamy słowo „das Restaurant” i chcemy powiedzieć „w restauracji”, powiemy „in dem Restaurant”.   

“in dem” skraca się do „im”

Ich bin in dem Restaurant – jestem w restauracji

Ich bin im Restaurant – jestem w restauracji

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę nasz dzisiejszy odcinek, jak skrócisz następujące zdanie:

Ich gehe zu dem Arzt – idę do lekarza. 

PODSUMOWANIE
“zu dem”
skraca się do „zum”

“zu der” skraca się do „zur”

„bei dem” skraca się do „beim”

„von dem” skraca się do „vom”

“in dem” skraca się do „im”

Cytat na dziś

Ist man in kleinen Dingen nicht geduldig, bringt man die großen Vorhaben zum Scheitern – żeby odnosić sukcesy w rzeczach dużych, trzeba mieć cierpliwość przy rzeczach małych”.

Konfuzius

Opublikowano Dodaj komentarz

6 niemieckich słów, których nie ma w języku polskim

Czasami trafiamy na słowa, które trudno jest dokładnie przetłumaczyć. Które są wyjątkowe, unikalne dla jakiegoś języka. W dzisiejszym odcinku przygotowałem dla was 6 słów, które znajdziemy tylko w niemieckim – zapraszam!

  1. Kummerspeck

    Słowem nr 1 jest Kummerspeck. „Kummer” to zmartwienia, „Speck” to „słonina”. „Kummerspeck” czyli dosłownie „słonina zmartwień” oznacza „przybranie na wadze z powodu zajadania stresu”. Jeśli np. denerwowaliśmy się, a przez to sporo jedliśmy, powiemy:

    Er hat Kummerspeck angesetzt. – utył ze stresu.
  2. Dreikäsehoch

    Słowem nr 2 jest „der Dreikäsehoch” dosł. „wysoki na trzy sery”, a niedosłownie „brzdąc” albo „malec”. Auf dem Foto warst du noch ein Dreikäsehoch – na zdjęciu byłeś jeszcze brzdącem.

  3. Sturmfrei

    Słowem nr 3 jest „Sturmfrei”. Dosłownie „wolny od burzy” albo od „wichury”. Jest to słowo raczej z młodzieżowego slangu. Oznacza, że rodziców nie ma w domu i można spokojnie imprezować:

    Ich habe heute eine sturmfreie Bude – mam dzisiaj wolną chatę.
  4. Ohrwurm

    Słowem nr 4 jest “Ohrwurm”. „Das Ohr” to „ucho”, „der Wurm” to robak. „Der Ohrwurm” czyli dosłownie „uszny robak”, to taka piosenka, która wpada w ucho i która potem cały czas gra nam w głowie i nie chce przestać. 

    Der Song ist ja ein echter Ohrwurm. – ta piosenka naprawdę wpada w ucho.
  5. Schadenfreude

    Słowem nr 5 jest „Schadenfreude”. „Der Schaden” to „krzywda” „die Freude” to „radość”. „Schadenfreude” na polski można przetłumaczyć na „radość z cudzego nieszczęścia”. Jeśli ktoś np. Stara się kopać nam pod nogami dołki, a potem sam w nie wpadnie, to chcąc nie chcąc możemy się nawet z tego powodu trochę ucieszyć. I taka radość to jest właśnie „Schadenfreude”.
  6. Gemütlich

    Słowem nr 6 jest „gemütlich”.„Gemütlich” na polski tłumaczone bywa jako „przytulny, wygodny, swobodny”. W każdym razie słowo to oznacza, że mamy w sobie przyjemne uczucia, że czujemy się dobrze, jak u siebie w domu, np. gdy mamy gości możemy powiedzieć:

    Mach es dir gemütlich – czuj się jak u siebie w domu / czuj się swobodnie. 

 

ZADANIE

I to tyle, jeśli chodzi o dzisiejszy odcinek. Tym razem w ramach zadania, napiszcie w komentarzach, jakie inne ciekawe, typowo niemieckie słowa znacie. Chętnie poznam Wasze spostrzeżenia. 

Cytat na dziś

„Gute Gedanken können wie Ohrwürmer sein. Sie lassen einen nicht mehr los. – Dobre myśli mogą wpadać człowiekowi w ucho i nie dawać mu już spokoju.” —Erhard Blanck