Opublikowano Dodaj komentarz

Lassen czy gelassen?

LASSEN

Po ostatnim nagraniu na temat słowa „lassen” pojawiło się mnóstwo pytań. Dlatego dzisiaj powiemy sobie jak używać tego słowa w jego rożnych znaczeniach, a także odpowiemy sobie na pytanie, czy forma przeszła to „lassen” czy „gelassen”, zapraszam! 

LASSEN – ZLECIĆ COŚ KOMUŚ

Słowo „lassen” może być używane w znaczeniu „kazać / zlecić komuś zrobienie czegoś”. Np. Jeśli mam brudny samochód i sam myję go na podwórku, powiem:

Ich wasche mein Auto – myję mój samochód (to ja wykonuję pracę)

Jeśli natomiast zdecyduję się pojechać do myjni, w której ktoś umyje mi ten samochód, powiem:

Ich lasse mein Auto waschen – oddam mój samochód do mycia / zlecę umycie mojego samochodu. 

I za każdym razem kiedy praca wykonywana jest przez drugą osobę na nasze zlecenie, wir lassen – zlecamy tej osobie zrobienie tej pracy. Np. po polsku jak idziemy do fryzjera, mówi się „muszę ściąć włosy”. Gdybyśmy takie zdanie przetłumaczyli dosłownie: „ich muss mir die Haare schneiden” oznaczałoby to, że to my sami bierzemy nożyczki w ręce i te włosy ścinamy. Dlatego idąc do fryzjera „wir lassen uns die Haare schneiden – każemy ściąć sobie włosy”. Czyli zdanie „muszę ściąć sobie włosy”, tak długo jak ktoś inny będzie nas ścinał, będzie brzmiało:

Ich muss mir die Haare schneiden lassen. – muszę ściąć włosy (muszą sobie kazać ściąć włosy / zlecić strzyżenie komuś).

I tak zlecać lub kazać zrobić możemy przeróżne rzeczy: einen Zahn ausziehen lassen – zlecić wyrwanie zęba, einen Anzug machen lassen – zlecić uszycie garnituru, ein Haus bauen lassen – zlecić zbudowanie domu. Ewentualnie, jak spóźnimy się na spotkanie można też jemanden warten lassen – kazać komuś czekać.

Verzeihung, ich habe Sie warten lassen – proszę wybaczyć, że kazałem Pani czekać. 

LASSEN – POZWALAĆ

Słowo „lassen” w odpowiednim kontekście może znaczyć też „pozwalać”, np. jak widzimy, że koleżanka walczy z otwarciem słoika, możemy zaproponować:

Lass mich das machen – pozwól, że ja to zrobię. 

Albo jak widzimy starszą osobę na ulicy, która niesie ciężki torby, możemy powiedzieć:

Lassen Sie mich Ihnen helfen. – proszę pozwolić, że Pani pomogę. 

Albo jak ktoś zabarykaduje się w domu, możemy poprosić:

Lassen Sie mich rein – proszę pozwolić mi wejść (tutaj „rein jest skrótem od „reingehen – wejść do środka)

Możemy też pozwolić np. dzieciom coś zrobić:

Ich lasse meine Kinder ins Kino gehen – pozwolić moim dzieciom iśc od kina. 

LASSEN + AKK

Zwróćcie tutaj uwagę, że po słowie „lassen” w znaczeniu „kazać, zlecać czy pozwalać” mamy „Akkusativ”. Oznacza to, że dosłownie po niemiecku pozwalamy nie komuś (jak po polsku), tylko „kogoś”

Lass mich – pozwól mi (dosł. Pozwól mnie)

Ich lasse dich – pozwalam Tobie (dosł. Pozwalam Ciebie)

Ich lasse sie – pozwalam jej (dosł. Pozwalam ją)

Ich lasse ihn – pozwalam jemu (dosł. Pozwalam go)

Np. Policjant powie do przestępcy:

Ich lasse dich nicht gehen – nie pozwolę Ci odejść.

Podobnie jeśli mamy rzeczownik rodzaju męskiego, zmieni on rodzajnik „der” na den” np. 

der Hund – pies.

ALE

Ich lasse den Hund nach draußen – pozwolę psu (dosł. psa) wyjść na zewnątrz (wypuszczę mojego psa)

LASSEN – ZOSTAWIAĆ

Słowo „lassen” będzie miało też znaczenie, „zostawiać coś” np. 

Ich habe mein Auto zu Hause gelassen – zostawiłem samochód w domu. 

Ich lasse das Fenster offen – zostawię otwarte okno. 

Ponieważ to znaczenie omówiliśmy sobie w poprzednim odcinku, tutaj nie będę się w to zagłębiał.

ICH HABE … LASSEN / GELASSEN 

Tutaj chciałbym jednak wyjaśnić inną kwestię, mianowicie, jak brzmi forma przeszła słowa „lassen”. Bo raz słyszymy 

ich habe … gelassen

Innym razem:

ich habe … lassen

Generalnie rzecz ujmując obie formy są poprawne. W praktyce, jeżeli używamy słowa „lassen” w znaczeniu „zostawiać jakąś rzecz gdzieś” wtedy częściej używaną formą jest „gelassen” np. 

Ich habe den Koffer zu Hause gelassen – zostawiłem walizkę w domu. 

Natomiast kiedy używamy słowa „lassen” w znaczeniu „pozwalać, zlecać, kazać”, Niemcy cześciej użyją tej krótszej formy, czyli „lassen” np. 

„Er hat uns warten lassen – on kazał nam czekać”

SKĄD BĘDZIESZ WIEDZIEĆ, KTÓRE ZNACZENIE WYBRAĆ

W porządku, wiecie już, że słowo „lassen” ma kilka różnych znaczeń. Tutaj wymieniłem te najważniejsze, ale jest ich więcej, więc do tego słowa na pewno wrócimy. Nie mniej jednak możecie zadawać sobie teraz pytanie „skąd będę wiedział, o które znaczenie chodzi”. Odpowiedź jest prostsza niż się wydaje – kontekst, cała sytuacja zawsze Ci podpowie, o które znaczenie chodzi. Jeśli Twój znajomy ma brudny samochód i powie: „ich muss meinen Wagen waschen lassen” będzie to najpewniej znaczyło, że pojedzie do myjni i „zleci” komuś umycie samochodu. Natomiast jak ktoś ma z czymś problem, a druga osoba mówi: „lass mich dir helfen” będzie to najpewniej znaczyło, „pozwól, że Ci pomogę”. Dlatego uczcie się zawsze języka w kontekście. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Użyj więc zwrotu: „reparieren lassen – kazać naprawić / dać do naprawy” i zbuduj po niemiecku zdanie: „oddam samochód do naprawy” 

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy.

PODSUMOWANIE

Słowo „lassen” ma w niemieckim kilka różnych znaczeń, jedne z najpopularniejszych to:

  1. Zlecać, kazać komuś coś zrobić:
    Ich lasse mein Auto waschen – oddam mój samochód do mycia / zlecę umycie mojego samochodu.
  2. Pozwalać komuś coś zrobić:
    Lass mich dir helfen – pozwól, że Ci pomogę.
  3. Zostawiać:
    Ich habe mein Auto zu Hause gelassen – zostawiłem samochód w domu.

Po słowie „lassen” mamy „Akkusativ” czyli „pozwalam tobie” to dosłownie „pozwalam Ciebie”.
Jeśli używamy „lassen” w znaczeniu „zostawiać coś” formą przeszłą będzie najczęściej „gelassen” (ich habe gelassen), natomiast jeśli słowa „lassen” używamy w znaczeniu „pozwalać, zlecać, kazać”, Niemcy cześciej użyją tej krótszej formy, czyli „lassen” (ich habe mir die Haare schneiden lassen)

Przed cytatem jeszcze odmiana słowa „lassen”

ich lasse

du lässt

er/sie/es lässt

wir lassen

ihr lasst

sie/Sie lassen

CYTAT NA DZIŚ

Ich lasse die negativen Dinge immer in meinem Zimmer. – To, co negatywne zostawiam zawsze w moim pokoju (gdy wychodzę).

Bernhard Peters

Opublikowano Dodaj komentarz

Bleiben oraz lassen

Ostatnio padło bardzo ciekawe pytanie, mianowicie jaka jest różnica miedzy słowami „bleiben” i „lassen”, czyli zostać i zostawić. W dzisiejszym odcinku odróżnimy sobie te słowa i poznamy ich praktyczne zastosowanie w rozmowie, zapraszam!. 

BLEIBEN

Słowo „bleiben” znaczy „zostać” lub „zatrzymać się” w jakimś miejscu, np. w hotelu. „Wenn wir ein Zimmer reservieren – jak pokój rezerwujemy”, możemy usłyszeć pytanie: 

Wie lange wollen Sie bleiben? – jak długo chce Pan zostać?

Wir bleiben eine Woche hier. – Zatrzymamy się tutaj na tydzień.

Jak jesteśmy na randce i dziewczyna mówi, że „leider, ich muss schon gehen – niestety, muszę już iść”, możemy zasugerować:

Bleib doch noch ein bisschen! – no zostań jeszcze troszkę!

A jak nie czujemy się dobrze, a ktoś nas pyta „wollen wir heute weggehen – wyskoczymy dziś na miasto?”, możemy powiedzieć:

Ich fühle mich nicht gut, ich bleibe heute zu Hause – nie czuję się dobrze, zostanę dzisiaj w domu.

Lekarz może nam wtedy zasugerować:

Sie sollen im Bett liegen bleiben – powinna Pani zostać / wyleżeć się w łóżku („liegen” dosł. znaczy „leżeć”, „bleiben – zostać”. „Lieben bleiben – zostać w pozycji leżącej”). 

Z resztą zostawać można nie tylko w pozycji leżącej, ale też siedzącej, np. jak samolot ląduje, a ktoś za szybko wstanie, może usłyszeć od stewardessy:

Bitte bleiben Sie sitzen! – proszę zostać na swoim miejscu! (w pozycji siedzącej)

Jeśli natomiast po posiłku zostanie jeszcze trochę jedzenia, użyjemy zwrotu: „übrig bleiben – (dosł.) pozostałym zostać”, np. 

Nur ein Stück Kuchen blieb in der Schachtel übrig. – w pudełku został już tylko jeden kawałek ciasta. 

A jak mamy przed sobą trudną decyzję, powiemy:

Mir bleibt keine andere Wahl – nie zostaje mi żaden inny wybór = nie mam innego wyboru. 

Podsumowując słowo „bleiben” oznacza, że to my „zostajemy” lub że coś gdzieś „zostaje”.

LASSEN

Słowo „lassen” natomiast oznacza m.in. „zostawiać coś”. Czyli to nie „my zostajemy”, tylko „my coś zostawiamy” np. jak na imprezę jedziemy taksówką, powiemy:

Ich habe mein Auto zu Hause gelassen – zostawiłem samochód w domu. 

Jak nie możemy znaleźć klucza, powiemy:

Wo habe ich nur meinen Schlüssel gelassen? – gdzież to zostawiłem mój klucz?

A jak zaszaleliśmy w restauracji i kupiliśmy najdroższe danie, powiemy:

Ich habe in dem Restaurant mindestens hundert Euro gelassen – zostawiłem w restaucji przynajmniej 100 Euro. 

A jak komuś chcemy pożyczyć książkę, powiemy:

Ich kann dir das Buch bis morgen lassen – mogę Ci tą książkę do jutra zostawić. 

Słowo „lassen” ma jeszcze kilka zupełnie innych znaczeń i używane jest w wielu kontekstach, ale o tym powiemy sobie w przyszłym tygodniu.  

STEHEN / LIEGEN / SITZEN LASSEN

Jezyk niemiecki jest precyzyjny, dlatego Niemcy jak już coś zostawiają, to bardzo często powiedzą, w jakiej pozycji to zostawili. Stąd zwroty „stehen lassen – zostawiać coś w pozycji stojącej”, „liegen lassen- zostawiać coś w pozycji leżącej”. 

Ich habe den Wagen vor dem Haus stehen lassen – zostawiłem samochód przed domem (w pozycji stojącej) = postawiłem samochód przed domem.

Er hat seinen Schlüssel im Büro liegen lassen. – on zostawił swoj klucz w biurze (w pozycji leżącej) = położył klucz w biurze i tam go zostawił.

LASSEN VS. BLEIBEN

Porównajmy więc sobie dwa słowa „bleiben – zatrzymywać się gdzieś / zostawać „samemu” gdzieś” i „lassen – zostawiać coś gdzieś”. 

Wir bleiben zu Hause – zostaniemy w domu (to MY w tym domu zostaniemy)

Wir lassen das Auto zu Hause – zostawimy samochód w domu (MY zostawimy coś w domu (w tym wypadu samochód), ale sami w domu nie zostaniemy, bo pojedziemy taksówką)

Die Kinder bleiben lange allein – dzieci zostają długo same (to te DZIECI zostają same).

Ich lasse die Kinder allein zu Hause – zostawimy dzieci same w domy (to MY zostawiamy dzieci w domu).

Ich werde heute im Bett liegen bleiben – zostanę dzisiaj w łóżku (w pozycji leżącej).

Ich habe das Buch hier liegen lassen – zostawiłem tutaj książkę (w pozycji leżącej)

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa, „bleiben” czy „lassen”  użylibyście w zdaniu:

Du kannst das Gepäck am Bahnhof (…) – możesz bagaż na dworcu zostawić.

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy.

PODSUMOWANIE

Dziś omówiliśmy sobie dwa słowa „bleiben” i „lassen”.

„Bleiben” oznacza „zatrzymywać się gdzieś / zostawać „samemu” gdzieś” – ich bleibe zu Hause – zostanę w domu.

„Lassen” oznacza „zostawiać coś gdzieś” – „ich lasse das Auto zu Hause – zostawię samochód w domu”. 

CYTAT NA DZIŚ

„Harte Zeiten gehen vorbei, starke Menschen bleiben. – gdy trudne czas przemijają, silni ludzie zostają“ ―Ansgar Hirt