Opublikowano Dodaj komentarz

6 niemieckich słów, których nie ma w języku polskim

Czasami trafiamy na słowa, które trudno jest dokładnie przetłumaczyć. Które są wyjątkowe, unikalne dla jakiegoś języka. W dzisiejszym odcinku przygotowałem dla was 6 słów, które znajdziemy tylko w niemieckim – zapraszam!

  1. Kummerspeck

    Słowem nr 1 jest Kummerspeck. „Kummer” to zmartwienia, „Speck” to „słonina”. „Kummerspeck” czyli dosłownie „słonina zmartwień” oznacza „przybranie na wadze z powodu zajadania stresu”. Jeśli np. denerwowaliśmy się, a przez to sporo jedliśmy, powiemy:

    Er hat Kummerspeck angesetzt. – utył ze stresu.
  2. Dreikäsehoch

    Słowem nr 2 jest „der Dreikäsehoch” dosł. „wysoki na trzy sery”, a niedosłownie „brzdąc” albo „malec”. Auf dem Foto warst du noch ein Dreikäsehoch – na zdjęciu byłeś jeszcze brzdącem.

  3. Sturmfrei

    Słowem nr 3 jest „Sturmfrei”. Dosłownie „wolny od burzy” albo od „wichury”. Jest to słowo raczej z młodzieżowego slangu. Oznacza, że rodziców nie ma w domu i można spokojnie imprezować:

    Ich habe heute eine sturmfreie Bude – mam dzisiaj wolną chatę.
  4. Ohrwurm

    Słowem nr 4 jest “Ohrwurm”. „Das Ohr” to „ucho”, „der Wurm” to robak. „Der Ohrwurm” czyli dosłownie „uszny robak”, to taka piosenka, która wpada w ucho i która potem cały czas gra nam w głowie i nie chce przestać. 

    Der Song ist ja ein echter Ohrwurm. – ta piosenka naprawdę wpada w ucho.
  5. Schadenfreude

    Słowem nr 5 jest „Schadenfreude”. „Der Schaden” to „krzywda” „die Freude” to „radość”. „Schadenfreude” na polski można przetłumaczyć na „radość z cudzego nieszczęścia”. Jeśli ktoś np. Stara się kopać nam pod nogami dołki, a potem sam w nie wpadnie, to chcąc nie chcąc możemy się nawet z tego powodu trochę ucieszyć. I taka radość to jest właśnie „Schadenfreude”.
  6. Gemütlich

    Słowem nr 6 jest „gemütlich”.„Gemütlich” na polski tłumaczone bywa jako „przytulny, wygodny, swobodny”. W każdym razie słowo to oznacza, że mamy w sobie przyjemne uczucia, że czujemy się dobrze, jak u siebie w domu, np. gdy mamy gości możemy powiedzieć:

    Mach es dir gemütlich – czuj się jak u siebie w domu / czuj się swobodnie. 

 

ZADANIE

I to tyle, jeśli chodzi o dzisiejszy odcinek. Tym razem w ramach zadania, napiszcie w komentarzach, jakie inne ciekawe, typowo niemieckie słowa znacie. Chętnie poznam Wasze spostrzeżenia. 

Cytat na dziś

„Gute Gedanken können wie Ohrwürmer sein. Sie lassen einen nicht mehr los. – Dobre myśli mogą wpadać człowiekowi w ucho i nie dawać mu już spokoju.” —Erhard Blanck 

Opublikowano Dodaj komentarz

Gehören vs. gehören zu. Czy popełniasz ten błąd?

Jedna z naszych subskrybentek zapytała, jak po niemiecku powiedzieć, że coś do nas należy. W słowniku mamy słowo „gehören”, jednak nasza subskrybentka, pisze, że mieszka w Niemczech i często słyszy “gehören zu”, a gdzieś czytała, że jest to forma niepoprawna. Jak więc należy mówić? Na te pytania, odpowiemy sobie w dzisiejszym odcinku. Zapraszam!

GEHÖREN

Samego słówka „gehören” w znaczeniu „należeć do” używamy, żeby powiedzieć, że coś „posiadamy”, że coś „mamy na własność”

Das Haus gehört mir – ten dom należy do mnie. 

Das Auto gehört mir – ten samochód należy do mnie. 

Innymi słowy:

Ich besitze das Haus – posiadam ten dom. 

Ich besitze das Auto – posiadam to auto. 

Zauważcie, że w tym znaczeniu w niemieckim nie ma słowa „do”, tylko mamy celownik, posłuchajcie:

Der Komputer gehört mir – ten komputer należy do mnie (dosł. gehört mir – należy mi).

Zwracajcie na to uwagę, bo ponieważ w języku polskim mówimy, że coś należy DO MNIE, Polacy uczący się niemieckiego, mają tendencję, żeby na siłę dodawać „do”, podczas gdy Niemcy tego nie robią. 

Żeby zadać pytanie ze słowem „gehören” użyjemy słowa „wem”:

Wem gehört das Haus? – do kogo należy ten dom?

Wem gehört das Auto? – do kogo należy ten samochód? 

I znowu, zauważcie, że po niemiecku dosłownie nie pytamy „do kogo”, tylko „komu”, mamy więc celownik:

Wem gehört der Komputer? – do kogo należy ten komputer? (dosł. Wam – Komu)

GEHÖREN ZU

Ktoś może teraz zapytać a co w takim razie z wyrażeniem „gehören zu” – czy jest ono niepoprawne? Przecież Niemcy tak mówią. Ano mówią i wyrażenie jest poprawne. Znaczy jednak co nieco innego. 

Powiedziałem Wam na początku, że samo słowo „gehören” znaczy „należeć do” w sensie „posiadania czegoś na własność”. Natomiast „gehören zu” znaczy nie tyle „należeć do” co „przynależeć do jakiejś grupym, stworzyszenia” lub „być członkiem lub częścią jakiejś całości”, np.  

Deutschland gehört zur Europäischen Union – Niemcy należą do Unii Europejskiej. ( innymi słowy Niemcy są członkiem Unii, przynależą do Unii, ale Unia nie ma ich na własność, tak jak my mamy na własność np. Rower). 

Podobnie o kimś, kto dołączył do naszej rodziny i się w nią, metaforycznie mówiąc, wtopił, możemy powiedzieć:

Sie gehört schon ganz zu unserer Familie – ona należy już do naszej rodziny. 

I tutaj znowu, nie chodzi przecież o to, że rodzina posiada daną osobę na własność, tylko że ta osoba stała się członkiem naszej rodziny. 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak powiecie po niemiecku:

Dieser Wein (…) Spitzenklasse! – To wino należy do najlepszych!

Poprawną odpowiedź podamy na naszych Social Mediach w piątek!

PODSUMOWANIE

  1. Gehören – należeć do ( w sensie posiadania na własność)
  2. Gehören zu – przynależeć do (w sensie bycia członkiem jakiejś grupy)

Cytat na dziś

„Es gehört zur Würde des Menschen, Geheimnisse haben zu dürfen, selbst wenn er gar keine Geheimnisse hat. – Prawo do posiadania tajemnic jest częścią ludzkiej godności, nawet jeśli tajemnic nie mamy.”  —Karl Heinrich Waggerl

Opublikowano Dodaj komentarz

Nigdy więcej ‘haben’!

Dzisiaj Moi Drodzy, zajmiemy się słowem „haben – mieć”. Jest to jedno z najczęściej używanych słów w niemieckim. Żeby jednak mówić lepiej, płynniej, lepiej rozumieć, warto rozszerzać słownictwo. Dlatego dzisiaj nauczymy się różnych synonimów, różnych słów i zwrotów, których możemy użyć zamiast słowa „haben”. Zapraszam!

SYNONIMY HABEN W ZNACZENIU MIEĆ „MIEĆ / POSIADAĆ COŚ FIZYCZNEGO”

Zacznijmy od „haben” w znaczeniu posiadania czegoś fizycznego. Zamiast np. „Ich habe ein Haus auf dem Land – mam dom na wsi” możemy powiedzieć:

Ich besitze ein Haus auf dem Land – posiadam dom na wsi. 

Używamy tutaj słowa „besitzen – posiadać”. Podobnie zamiast „ich habe ein Auto – mam samochód”, możemy powiedzieć:

ich besitze ein Auto – posiadam samochód. 

Możemy użyć też słowa „gehören – należeć do” i powiedzieć:

Das Haus gehört mir – ten dom należy do mnie. 

Das Auto gehört mir – ten samochód należy do mnie. 

MIEĆ POMYSŁ

„Haben” używane jest też bardzo często w wyrażeniu „ich habe eine Idee – mam pomysł”. W tym wypadku, żeby nie powtarzać się za często, warto nauczyć się słowa „einfallen”, które luźno można przetłumaczyć na „przychodzić do głowy”

Mir fällt gerade etwas ein – coś właśnie przychodzi mi do głowy. 

Mir ist gerade etwas eingefallen – coś mi właśnie przyszło do głowy. 

Ewentaulnie możemy jeszcze użyć wyrażenia „in den Sinn kommen – przychodzić na myśl”. 

Mir ist etwas in den Sinn gekommen – coś mi przyszło do głowy.

SYNONIMY HABEN W ZNACZENIU „ZAWIERAĆ”

„Haben” używane jest też w znaczeniu „zawierać w sobie coś”, np. „Orangen haben viele Vitamine – pomarańcze mają wiele witamin”. W tym kontekście zdecydowanie lepiej jest używać np. Słowa „enthalten – zawierać” i powiedzieć:

„Orangen enthalten viele Vitamine – pomarańcze mają wiele witamin”

 Albo np. Zamiast “Joghurt hat wenige Kalorien – jogurt ma mało kalorii” możemy powiedzieć:  

Joghurt enthält wenige Kalorien – jogurt zawiera mało kalorii. 

 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak powiecie po niemiecku:

Ich (…) wiele Bücher. – Posiadam wiele książek. 

Poprawną odpowiedź podamy na naszych Social Mediach w piątek!

 

PODSUMOWANIE

  1. Besitzen – posiadać. 
  2. Gehören – należeć do.
  3. Einfallen – przychodzić do głowy. 
  4. In den Sinn kommen – przychodzić na myśl. 
  5. Enthalten – zawierać. 

Cytat na dziś

„Was du liebst, lass frei. Kommt es zurück, gehört es dir – für immer. – To co kochasz, pość wolno, jeśli wróci to do Ciebie, będzie już do Ciebie należało, na zawsze” – Konfuzius.

Opublikowano Dodaj komentarz

Zu Hause, nach Hause, ins Haus, im Haus

Jeden z naszych widzów zadał ostatnio bardzo ciekawe pytanie dotyczące niemieckiego słowa das Haus – czyli dom. A dokładniej co znaczą, i czym się różnią zwroty zu Hause, nach Hause, ins Haus i im Haus. Zapraszam do oglądania.

Zu Hause, nach Hause

Na początek weźmy sobie na tapet zwroty nach Hause i zu Hause. Tych zwrotów użyjemy, kiedy mówiąc „dom” mamy na myśli miejsce, do którego wracamy po pracy, w którym mieszkamy – nasze cztery kąty – bez znaczenia, czy jest to rzeczywiście wolnostojący dom, mieszkanie, czy wynajmowany pokój – miejsce, w którym jesteśmy „u siebie”.

„Nach Hause” znaczy “do domu” i łączy się najczęściej z takimi słowami jak „gehen – iść” czy „fahren” – jechać, np. 

Ich gehe nach Hause – idę do domu. 

Wir fahren nach Hause – jedziemy do domu. 

Jak wracamy z urlopu, powiemy:

Wir kommen nach Hause zurück – wracamy do domu. 

Zu Hause znaczy “w domu”, np. 

Ich bin zu Hause – jestem w domu.

Ich fühle mich hier wie zu Hause – czuję się tu, jak w domu.

Jeśli pracujemy zdalnie, powiemy:

Wir arbeiten von zu Hause – pracujemy z domu (= czyli z naszego miejsca zamieszkania).

Czasami spotkamy również rzeczownik „das Zuhause” – pisane razem i z dużej litery. „Das Zuhause” oznacza „dom”, jednak nie w znaczeniu budynku, tylko właśnie miejsca, które traktujemy jako „nasze”, w którym czujemy się, jak u siebie. Np. o osobie, która nigdzie nie zagrzała miejsca, która nie ma ani domu, ani rodziny, można by powiedzieć:

Er hat kein Zuhause – on nie ma domu (= czyli nigdzie nie czuje się „jak u siebie”). 

ins Haus, im Haus

Przejdźmy teraz do zwrotów, ins Hause oraz im Haus. Tych zwrotów użyjemy, kiedy mamy na myśli „dom”, jako wolnostojący budynek. 

Ins Haus” znaczy „do domu”, w znaczeniu do wnętrza budynku, np. 

Es ist zu heiß im Garten, gehen wir ins Haus – jest za gorąco na ogrodzie, wejdźmy do domu (= wejdźmy do środka budynku).

Im Haus” znaczy „w domu”, w znaczeniu wnętrza budynku, np.

Ich bin nicht im Garten, ich bin im Haus – nie jestem na ogrodzie, tylko w domu (= we wnętrzu budynku, bez znaczenia czy jest to mój dom, czy dom mojego kolegi). 

Ponieważ zwrot „im Haus” dotyczy przede wszystkim „znajdowania się we wnętrzu budynku”, zwrotu tego użyjemy też często w pracy, kiedy mamy na myśli budynek firmy, czy też biuro. Np. gdyby ktoś chciał porozmawiać z naszą koleżanką z biura, a jej akurat w tym biurze by nie było, moglibyśmy powiedzieć:

Meine Kollegin ist nicht im Haus – mojej koleżanki nie ma w biurze (dosł. nie ma w budynku)

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak powiecie po niemiecku:

Es ist sehr kalt draußen. Komm (…). – Jest bardzo zimno, wejdź do domu. 

Poprawną odpowiedź podamy na naszych Social Mediach w piątek!

PODSUMOWANIE

  1. Zu Hause – w domu, nach Hause  do domu używamy, kiedy mamy na myśli miejsce, w którym czujemy się „u siebie”, bez znaczenia, czy jest to dom, czy mieszkanie.
  2. Ins Haus – do domu, im Haus – w domu, dotyczy przede wszystkim fizycznego budynku – to czy traktujemy dany budynek jaki nasz dom, czy nie, nie jest tu tak istotne. 
  3. Im Haus używane jest też w pracy, w znaczeniu „w firmie”, w „biurze”. 

Cytat na dziś

„Zuhause ist der Ort, den man vermisst, wenn man weg geht. – Dom jest miejscem, za którym się tęskni, jeśli się je opuści” – Emma Swan.