Opublikowano Dodaj komentarz

Sprechen, reden czy sagen?

Ponieważ jest to kanał o mówieniu w języku obcym, dzisiaj zajmiemy się trzema słowami – sprechen, reden i sagen. Wszystkie dotyczą mówienia. Powiemy więc sobie kiedy, jak i dlaczego używać każdego z nich – zapraszam!

 

SAGEN 

„Sagen” znaczy „powiedzieć” lub innymi słowy „przekazać jakąś informację”. Kiedy mówimy:

Sag mir, wie spät es ist? – powiedz mi, która jest godzina (=przekaż mi informacje na temat godziny).

Podobnie, jeśli chcemy wiedzieć jak jakąś INFORMACJĘ przekazać w innym języku, użyjemy „sagen”:

Wie sagt man [das] auf Deutsch? – jak to powiedzieć po niemiecku? lub innymi słowy “jak przekazać taką samą informację w języku niemieckim”. 

Na dobrą sprawę, żeby coś “sagen – powiedzieć /przekazać jakąś informację” wcale nie musimy używać słów. No bo jeśli wykonam jakiś gest – na przykład „puszczę komuś oko”, również przekazuję jakąś informację, „Ich sage etwas – mówię coś” chociaż bez użycia słów. 

 

SPRECHEN

Sprawa ze słowem „sprechen” jest prosta. Słowo to w swoim podstawowym znaczeniu znaczy „mówić” lub innymi słowy „wykonywać czynności mówienia lub do mówienia być zdolnym”, np. 

Ich spreche Deutsch – mówię po niemiecku (posiadam zdolność mówienia w tym języku).

Unser Kind kann schon sprechen – nasze dziecko potrafi już mówić.

Sie spricht zu viel – ona mówi za dużo.

Zauważcie, że „sprechen” dotyczy bardziej czynności mówienia, niekoniecznie jednak mówienia z sensem. I tym właśnie „sprechen – wykonywać czynność mówienia”, różni się od „sagen – przekazywać jakąś informację„:

Er hat viel gesprochen, aber nur wenig gesagt – dużo mówił, ale niewiele powiedział.  

A ponieważ „sprechen – mówienie” jest czynnością społeczną, bo zazwyczaj mówimy do kogoś, a potem ten ktoś też coś mówi, „sprechen” używane jest też w znaczeniu „rozmawiania” lub „wspólnego mówienia o czymś lub o kimś”:

Szef może powiedzieć: Ich will mit Ihnen sprechen – chcę z Panem porozmawiać / pomówić”.

Ich habe mit ihr gestern gesprochen – rozmawiałem z nią wczoraj. 

 

REDEN

A ponieważ przy „rozmowie” jesteśmy, jest to dobry moment, żeby przejść do słowa „reden”, które oznacza właśnie przede wszystkim „rozmawiać, gawędzić, gadać”. Słowo to dotyczy więc komunikacji, wymiany informacji:

Sie reden über das Wetter – rozmawiają o pogodzie. 

Man kann mit ihr über alles reden – z nią można rozmawiać o wszystkim. 

mit dir rede ich nicht mehr! – z Tobą już nie rozmawiam. 

Jak więc widzicie, „reden” dotyczy przede wszystkim rozmawiania, mamy więc przynajmniej dwie strony, które zazwyczaj używają mowy, do tego żeby przekazać jakąś informację. 

I to jest właśnie subtelna różnica między „reden” i „sprechen”. Bo choć w znaczeniu „rozmawiania” oba słowa bywają używane zamiennie, czasami użycie jednego albo drugiego słowa, może delikatnie zmienić wydźwięk naszej wypowiedzi:

Ich muss mit dir reden – muszę z Tobą porozmawiać (zakłada, że oboje będziemy rozmawiać).

Ich muss mit dir sprechen – muszę z Tobą pomówić / porozmawiać. (zakłada, że to przede wszystkim ja będę mówił).

 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jakiego słowa „sagen” „reden” czy „sprechen” użyjecie w zdaniu:

Sie (…) kein Polnisch – ona nie mówi po polsku. 

Poprawne odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to jest dla Was sprawdzimy. 

 

PODSUMOWANIE

SAGEN – powiedzieć (przekazać jaką informację, zazwyczaj choć niekoniecznie za pomocą mowy)

REDEN – rozmawiać (wymieniać się informacjami podczas rozmowy, konwersować)

SPRECHEN – mówić / rozmawiać (być zdolnym do mówienia, wykonywać czynności mówienia, rozmawiać)

 

Cytat na dziś

„Eheleute, die sich lieben, sagen sich tausend Dinge, ohne zu sprechen. – małżonkowie, którzy się kochają, mówią sobie tysiące rzeczy bez słów“

Chinesisches Sprichwort

Opublikowano 2 komentarze

Jak pytać o godzinę po niemiecku?

W dzisiejszym odcinku dowiecie się, jak podawać godzinę po niemiecku. Zapraszam!

O godzinę pytamy za pomocą zwrotów:

Wieviel Uhr ist es? – która godzina jest?

Wie spät ist es? – która godzina jest? (dosł. jak późno jest?)

Odpowiadamy za pomocą wyrażenia:

Es ist (…) Uhr – jest (…) godzina

Es ist acht Uhr – jest 8 godzina 

Es ist vier Uhr – jest 4 godzina

W językum mówionym bardzo często pomijamy słowo Uhr – godzina:

Es ist acht (Uhr) – jest 8 (godzina).

Szczególna uwaga należy się godzinie pierwszej, bo w zależności, czy dodamy to słowo Uhr, czy nie, zmieni się nieco forma:

Es ist eins – jest pierwsza (bez słowa Uhr, mówimy „eins”)

Es ist ein Uhr – jest pierwsza godzina (ze słowem Uhr, mówimy „ein”)

Gdy używamy bardziej formalnego niemieckiego lub gdy chcemy bez wszelkiej wątpliwości zostać poprawnie zrozumiani godziny będziemy podawali za pomocą liczb o 1-24:

Es ist achtzehn Uhr – jest godzina 18

Es ist dreiundzwanzig Uhr – jest godzina 23

W mowie potocznej jednak godziny podaje się za pomocą licz o 1-12. Czyli w przypadku godziny 18. powiemy: es ist sechs Uhr – jest godzina szósta, a w przypadku godziny 23. powiemy: es ist elf Uhr – jest godzina 11.

W takich wypadkach kontekst sytuacyjny podpowie już naszemu rozmówcy, czy chodzi o szóstą rano, czy szóstą wieczorem. Ewentualnie, dla większej klarowności, możemy dodać jeszcze takie słowa jak:

Morgens – rano

Vormittags – przedpołudniem

Mittags – w południe

Nachmittags – po południu

Abends – wieczorem

Nachts – w nocy

Es ist sechs Uhr morgens – jest szósta rano

Es ist sechs Uhr abends – jest szósta wieczorem

Kiedy podajemy niepełne godziny, w mowie bardziej formalnej powiemy:

Es ist achtzehn Uhr dreißig – jest godzina osiemnasta trzydzieści

Natomiast w języku potocznym powiemy:

Es ist halb sechs – jest wpół do szóstej

Es ist halb vier – jest w pół do czwartej. 

Kwadrans po niemiecku to das Viertel, przy podawaniu godziny pomijamy jednak rodzajnik „das” i powiemy:

Es ist Viertel vor zwei – jest kwadrans przed drugą.

Ewentualnie możemy też powiedzieć:

Es ist ein Uhr fünfundvierzig – jest godzina pierwsza czterdzieści pięć

Es ist fünfzehn vor zwei – jest za piętnaście druga (dosł. jest piętnaście przed drugą)

A jak jesteśmy już przy słowie „vor – przed”, warto też wspomnieć słowo „nach – po”, np. 

Es ist zehn vor drei – jest 10 minut przed 3. 

Es ist zehn nach drei – jest 10 minut po 3.

Odpowiednikiem polskiego zwrotu „zaraz będzie trzecia ósma” jest zwrot:

Es ist gleich drei – zaraz będzie trzecia

Es ist gleich acht – zaraz będzie ósma

Ze słowem „gleich”, które w tym wypadku przetłumaczymy na zaraz. Ewentualnie możemy powiedzieć:

Es ist kurz vor drei – dosł. zaraz krótko przed trzecią

Es ist kurz vor acht – dosł. zaraz krótko przed ósmą

Żeby zapytać „o której godzinie coś się wydarzy”, użyjemy zwrotu:

Um wie viel Uhr? – o której godzinie?

Um wie viel Uhr wollen Sie abreisen? – o której godzinie chce Pan wyjechać?

W odpowiedzieć powiemy:

Um (…) Uhr – o (…) godzinie

Um zehn Uhr – o dziesiątej godzinie 

Um halb elf – o w pół do jedenastej

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak powiecie: 

Wir treffen uns um (…) – spotykamy się o wpół do drugiej

PODSUMOWANIE

Dzisiaj powiedzieliśmy sobie jak podawać godzinę po niemiecku. Najważniejsze zwroty do zapamiętania to:

Wie viel Uhr ist es? – która godzina jest?

Um wie viel Uhr? – o której godzinie?

A w odpowiedzi możemy powiedzieć:

Es ist drei Uhr – jest godzina 3. 

Um drei Uhr – o godzinie trzeciej. 

Cytat na dziś

„Es ist nicht zu wenig Zeit, die wir haben, sondern es ist zu viel Zeit, die wir nicht nutzen – to nie chodzi o to, że mamy zbyt mało czasu, tylko o to, że zbyt dużo czasu nie wykorzystujemy.

Seneca

Opublikowano 2 komentarze

40 podstawowych zwrotów po niemiecku

Niemiecki 40 podstawowych zwrotów

Nowy rok jest idealnym czasem, żeby zacząć naukę języka. Dlatego w dzisiejszym odcinku zebrałem dla was 40 podstawowych zwrotów na początek nauki niemieckiego. Zwrotów, które wykorzystacie na pewno jadąc do Niemiec. Zapraszam!

  1. Hallo – Witam (uniwersalne powitanie)
  2. Guten Morgen – dzień dobry (dosł. dobrego ranka)
  3. Guten Tag – dzień dobry
  4. Guten Abend – dobry wieczór
  5. Wie geht’s – co słychać?
  6. Es geht mir gut – u mnie wszystko w porządku
  7. Auf wiedersehen – do widzenia 
  8. Tschüss – cześć (na pożegnanie)
  9. Einen schönen Tag noch – miłego dnia
  1. Ja, bitte – tak proszę
  2. Nein, danke – nie dziękuję
  3. Vielen Dank – dziękuję
  4. Gern Geschehen – nie ma za co
  5. Kein Problem – nie ma problemu
  6. Entschuldigung – przepraszam
  7. Ich weiß es nicht – nie wiem tego
  8. Es tut mir Leid – przykro mi
  9. Macht nichts – nic nie szkodzi
  10. In Ordnung – w porządku 
  11. Sprechen Sie Englisch? – mówi pan po angielsku?
  12. Ich verstehe nicht – nie rozumiem
  13. Können Sie bitte wiederholen? – czy może Pan powtórzyć
  14. Ich spreche nur ein bisschen Deutsch – mówię tylko trochę po niemiecku
  15. Wie heißen Sie? – jak się Pan nazywa?
  16. Ich heiße Kamil – nazywam się Kamil
  17. Woher kommen Sie? – skąd Pan pochodzi?
  18. Ich komme aus Polen – pochodzę z Polski
  19. Ich bin Polnisch – jestem Polakiem
  20. Ein Bier bitte – piwo, proszę
  21. Prost – na zdrowie
  22. Die Rechnung, bitte – rachunek proszę
  23. Kann ich bitte zahlen? – czy mogę zapłacić?
  24. Ich möchte mit Karte zahlen – chciałbym zapłacić kartą
  25. Ich möchte bar zahlen – chciałbym zapłacić gotówką
  26. Ich habe mich verlaufen / Ich habe mich verfahren – zgubiłem się (idąc) / zgubiłem się (jadąc)
  27. Ich suche… (einen Supermarkt) – szukam… (supermarketu
  28. Wo ist…(die Toilette) – gdzie jest toaleta
  29. Ich möchte nach Hamburg – chcę jechać do Hamburga
  30. Eine Fahrkarte bitte – bilet proszę
  31. Wie viel kostet das? – ile to kosztuje?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cytat na dziś

Sprache ist der Schlüssel zur Welt. – Język jest kluczem do świata.

Wilhelm von Humboldt

Opublikowano Dodaj komentarz

Beenden, enden, zu ende, alle, schluss

Ponieważ stary rok dobiega końca, zajmiemy się dzisiaj słowem „kończyć” po niemiecku. Wyjaśnimy sobie różnicę między „enden” i „beenden”. Poznamy także różne ciekawe, potoczne zwroty, które usłyszycie na codzień, a które dotyczą „zakańczania” czegoś.

ENDEN / BEENDEN

Różnica między słowami „beenden” i „enden” będzie dla Was dość prosta do wychwycenia. „Beenden” bowiem znaczy „zakańczać coś”, innymi słowy jest jakiś sprawca, jakaś osoba, która decyduje się coś zakończyć. „Enden” natomiast znaczy „kończyć się”. Coś kończy się zazwyczaj samo z siebie – po prostu dobiega do końca. Zobaczmy to na przykładach:

Das Buch endet auf eine überraschende Art und Weise – ta książka kończy się w zaskakujący sposób. 

Der Schriftsteller hat sein Buch beendet – pisarz zakończył swoją książkę (=skończył ją pisać)

Die Reise endet hier. – podróż kończy się tutaj.

Wir beenden die Reise hier. – my kończymy podróż tutaj.

Die Deutschstunde endet um 13 Uhr – lekcja niemieckiego kończy się o 13

Der Lehrer hat die Deutschstunde pünktlich beendet – nauczyciel zakończył lekcje niemieckiego punktualne

ZU ENDE GEHEN / SEIN

A jak przy słowie „enden” jesteśmy, warto wymienić zwrot:

Zu Ende gehen – dobiegać końca

Der Tag geht zu Ende – dzień dobiega końca

Das Jahr geht zu Ende – ten rok dobiega końca

A jak coś już się skończy, użyjemy zwrotu „zu Ende sein – być zakończonym”

Der Film ist zu Ende – Film się skończył

Das Jahr ist zu Ende – ten rok się zakończył

Samo „zu Ende” dosłownie znaczy do końca, np. 

Hast du das Buch zu Ende gelesen? – skończyłeś czytać książkę / przeczytałeś książkę do końca?

ALLE

Kolejnym ciekawym wyrażeniem, tym razem z języka potocznego jest „alle sein – skończyć się”. Zwrotu tego użyjemy zazwyczaj, jak zużyjemy jakiś produkt w domu. Wówczas powiemy:

Der Kaffee ist alle – kawa się skończyła

Das Brot ist alle – chleb się skończył.

MIT ETWAS SCHLUSS MACHEN

Kolejnym potocznym zwrotem jest „mit etwas Schluss machen – skończyć coś”. Np. Rozmawiając przez telefon z kolegą możemy powiedzieć:

Ich muss Schluss machen, denn es klingelt an der Tür – muszę kończyć, bo ktoś dzwoni do drzwi.

FERTIG

Kiedy ukończymy jakąś czynność, np. jedzenie, albo pracę, możemy też użyć zwrotu „mit etwas fertig sein – zakończyć coś”. „Fertig” dosłownie znaczy „gotowy”.

Bist du fertig mit dem Essen? – skończyłeś jeść? (dosł. jesteś z jedzeniem gotowy?)

Ich bin mit der Arbeit fertig – skończyłem pracę (dosł. jestem z pracą gotowy). 

A jak o pracy mowa, dzień pracujący możemy zakończyć wykrzyknikiem: Feierabend! – fajrant! 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakie więc słowa użyjecie w zdaniu:

Der Tee ist (…) – herbata się skończyła.

PODSUMOWANIE
W dzisiejszym odcinku wyjaśniliśmy sobie różnice między słowami:

Beenden – kończyć. 

Enden – kończyć się.

Omówiliśmy sobie ponadto zwroty

Zu Ende gehen – dobiegać ku końcowi

Zu Ende sein – być zakończonym

Alle sein – skończyć się

Schluss machen – zakończyć coś

Mit etwas fertig sein – coś zakończyć

Cytat na dziś

„Jede Ende ist ein neuer Anfang – Każdy koniec jest nowym początkiem”.

Opublikowano Dodaj komentarz

Życzenia bożonarodzeniowe i noworoczne po niemiecku

SERIA DARMOWYCH WEBINARÓW O SKUTECZNEJ NAUCE JĘZYKA:

zaczynamy w poniedziałek 28 grudnia o godzinie 18:00 na YouTube, Facebooku i na Instagramie! Bądź z nami na żywo od 28.12.2020 do 3.01.2021!

Witam Kochani, ponieważ przed nami święta i Nowy Rok, zebrałem dla Was życzenia Bożonarodzeniowe i Noworoczne, które możecie wysłać Waszym przyjaciołom i współpracownikom w Niemczech. Zapraszam serdecznie!

Zacznijmy do tego, że słowo „wünschen” znaczy życzyć:

Ich wünsche Ihnen… – życzę Panu / Pani

Ich wünsche dir… – życzę Tobie

Ich wünsche deiner Familie… – życzę twojej rodzinie

Życzyć możemy „frohe Weinachten – wesołych Bożego Narodzenia”, fröhliche Weinachten – radosnych świąt Bożego Narodzenia albo ”schöne Weihnachten – pięknych świąt Bożego Narodzenia”.

Ich wünsche Ihnen frohe Weinachten – życzę Panu / Pani radosnych świąt Bożego Narodzenia

Ich wünsche deiner Familie schöne Weihnachten – życzę twojej rodzinie pięknych świąt Bożego Narodzenia

Jeśli piszemy np. mail albo smsa do kogoś, kto jest wyznania chrześcijańskiego, możemy napisać:

Frohe Weihnachten! – Wesołego Bożego Narodzenia

Frohes Weihnachtsfest! – Wesołej Uczty Wigilijnej

Fröhliche Weihnachten!- radosnego Bożego Narodzenia i szczęśliwego Nowego Roku

Jeśli natomiast nasz rozmówca jest innego wyznania bezpieczniejszym, bo bardziej poprawnym politycznie pozdrowieniem jest:

Ein frohes Fest! – Wesołych Świąt (dosł. wesołej uczty)

Frohe Festtage!  – wesołych dni świątecznych

ŻYCZENIA NOWOROCZNE 

Jeśli o życzenia Noworoczne chodzi, Niemcy używają zwrotów:

Frohes Neues Jahr – Radosnego Nowego Roku

Alles gute im Neuen Jahr – wszystkiego dobrego w Nowym Roku

Wyrażeniem, które często usłyszymy jest też:

Einen guten Rutsch ins Neue Jahr – dobrego przejścią w Nowy Rok

„Rutsch”, które tutaj przetłumaczyliśmy na „przejście” pochodzi o słowa rutschen – „ślizgać się„. „Einen guten Rutsch ins Neue Jahr” można by więc też przetłumaczyć na „dobrego wślizgnięcia się w Nowy Rok”. Czasami Niemcy mówią też krócej, „Guten Rutsch”, co oczywiście niedosłownie i niedokładnie, ale bardziej sytuacyjnie można przetłumaczyć na „do siego roku!”.

To tyle na ten rok:

Ich wünsche Euch frohe Weinachten und einen guten Rutsch ins Neue Jahr

Cytat na dziś

„Fett wird man nicht zwischen Weihnachten und Neujahr – sondern zwischen Neujahr und Weihnachten! – nie tyjemy między Bożym Narodzeniem na Nowym Rokiem, tylko między Nowym Rokiem a Bożym Narodzeniem!”

Harald Schmidt

Opublikowano 1 komentarz

23 najważniejsze czasowniki z posiłkowym „sein” (w zdaniach)

Choć najczęściej mówiąc o przeszłości, do zbudowania zdania używamy słowa „haben – mieć” bywa że musimy użyć słowa „sein – być”. Dlatego w dzisiejszym odcinku zebrałem dla Was 23 najczęściej używane słowa, które tworzą przeszłość z „sein”. Ponadto wyjaśnię Wam dlaczego używamy „sein”. Zapraszam serdecznie!


RUCH Z PUNKTU A DO PUNKTU B
Po pierwsze „sein” używamy ze słowami, które dotyczą przemieszczania się z punktu A do punktu B.

Gehen – iść (forma przeszła: gegangen)

Ich bin nach Hause gegangen – poszedłem do domu

Kommen – przychodzić, przyjeżdżać (forma przeszła: gekommen):

Wir sind vor einer Stunde gekommen – przyszliśmy godzinę temu.

Fahren – jechać (forma przeszła: gefahren)

Wir sind nach Deutschland mit dem Auto gefahren – pojechaliśmy do Niemiec samochodem

Tutaj warto dodać, że są sytuacje, kiedy przeszłość z ”fahren” buduje również z „haben”. Jeśli ten temat by Was interesował, w opisie zostawię Wam link do odcinka na temat tego, kiedy mówi się „ich bin gefahren” a kiedy „ich habe gefahren”.

A tak swoją drogą, skoro o „fahren” mowa, słowa tego używamy też, gdy mowa o pływaniu lub też przemieszczaniu się statkiem:

Mit dem Schiff fahren – płynąć statkiem

Ana ist mit dem Schiff aus dem Hafen gefahren – Ana wypłynęła statkiem z portu

Z kolei gdy pływamy za pomocą siły własnych rąk i nóg użyjemy słowa „schwimmen”, forma przeszła to „geschwommen”. A ponieważ i w tym wypadku przemieszczamy się z punktu A do B, mówiąc o przeszłości, użyjemy słowa sein.

Ich bin durch den Fluss geschwommen. – przepłynąłem przez rzekę

Sein w przeszłości użyjemy też w przypadku innych słów dotyczących przemieszczania się z punktu A do punktu B, jak: 

Fliegen – latać (forma przeszła: geflogen)

Meine Mutter ist von Frankfurt nach Köln geflogen – moja mama poleciała z Frankfurtu do Koloni

Fallen – spadać (forma przeszła: gefallen)

Er ist aus dem Bett gefallen – on spadł z łóżka

Laufen – biec (forma przeszła: gelaufen)

Ich bin gelaufen – pobiegłem

Wandern – powędrować (forma przeszła: gewandert)

Ich bin gewandert – powędrowałem

Spazieren – spacerować (forma przeszła: spaziert)

Ich bin spaziert – pospacerowałem

A tażke joggen – truchtać, rennen – szybko biegać i sprinten – biec sprintem, czyli słowa związane z przemieszczaniem się różnym tępem i na różne sposoby:

ZMIANA STANU

Kolejną grupą słów, które tworzą przeszłość z „sein” są słowa, dotyczące zmiany stanu:

Einschlafen – zasnąć (forma przeszła: eingeschlafen) – tutaj ze stanu czuwania przechodzimy w stan uśpienia:

Das Baby ist endlich eingeschlafen – dziecko nareszcie zasnęło. 

Aufwachen – obudzić się (forma przeszła: aufgewacht) – tutaj mamy sytuację odwrotną – ze stanu uśpienia przechodzimy w stan czuwania:

Ich bin um sieben Uhr aufgewacht – obudziłem się o 7

Gebären – rodzić się (forma przeszła: geboren)

Wann bist du geboren? -kiedy się urodziłeś?

Sterben – umierać (forma przeszła: gestorben)

Er ist vor zwei Jahren gestorben – on umarł przed 2 laty

Werden – stawać się (forma przeszła: geworden)

Es ist kalt geworden – zrobiło się zimno

Zerbrechen – tłuc się (forma przeszła: zerbrochen)

Der Teller ist zerbrochen – talerz stłukł się

INNE

Inne warte wymienienia, bo często używane słowa, tworzące przeszłość z „sein” to

Geschehen – dziać się (forma przeszła: geschehen)

Passieren – dziać się (forma przeszła: passiert) 

Was ist geschehen? / Was ist passiert? – co się stało?

Aufstehen – wstawać (forma przeszła: aufgestanden)

Ich bin heute früh aufgestanden – wstałem dzisiaj wcześnie

Bleiben – zostawać (forma przeszła: geblieben)

Ich bin gestern zu Hause geblieben – zostałem wczoraj w domu

Wachsen – rosnąć (forma przeszła: gewachsen)

Seine Schwester ist gewachsen – jego siostra dorosła

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jakiego słowa „hat” czy „ist” użyjecie w zdaniu

Es (…) warm geworden – zrobiło się ciepło

PODSUMOWANIE

„Sein” do budowania przeszłości używa się głównie w przypadku słów dotyczących:

  1. słów dotyczących przemieszczania się z punktu A do punktu B: gehen, kommen, fahren, schwimmen itd. 
  2. słów dotyczących zmiany pozycji lub stanu, tak długo jak nie są to czasowniki zwrotne: einschlafen, aufwachen, werden
  3. Takich słów jak: geschehen, wachsen, passieren.

Cytat na dziś

In der Politik passiert nichts zufällig. Wenn es doch passiert, war es so geplant.  W polityce nic nie dzieje się przypadkowo, a jeśli coś się jednak wydarzy, było to zaplanowane.

Franklin Delano Roosevelt

Opublikowano 3 komentarze

Nein, kein, nicht

Nein, kein, nicht – to jest temat naszego dzisiejszego odcinka, czyli trzy słowa, które znaczą po niemiecku „nie”. Dzisiaj wyjaśnimy sobie kiedy i jak ich używać, zapraszam!

NICHT

Słowo „nicht” znaczy „nie” i służy nam do zaprzeczania czynności. Przy czym należy tutaj pamiętać, że Niemcy stawiają „nicht – nie” nie, jak my w języku polskim, przed czynnością, ale zazwyczaj PO niej, a nie rzadko na końcu zdania, np.

Ich weiß nicht – nie wiem (dosł. Wiem nie)
Ich sehe es nicht – nie widzę tego

To, gdzie dokładnie postawimy w zdaniu „nicht” zależy od tego, którą część zdania chcemy w szczególności zaprzeczyć. Np. Jeśli mamy zdanie:

Er ist gestern zum Supermarkt gegangen – on poszedł wczoraj do supermarketu:

Nicht er ist gestern zum Supermarkt gegangen – to nie on poszedł wczoraj do supermarketu (tutaj chcemy przekazać, że to nie on poszedł ma supermarketu, ale inna osoba).

Er ist nicht gestern zum Supermarkt gegangen – to nie wczoraj on poszedł do supermarketu („nicht” postawione przed słowem „gestern – wczoraj” oznacza tutaj, że on poszedł to tego marketu nie wczoraj, lecz w inny dzień). 

Er ist gestern zum Supermarkt nicht  gegangen – on nie poszedł wczoraj do supermarketu (tutaj postawienie słowa „nicht” przed „gegangen” oznacza, że on wcale nie poszedł”).

 

KEIN(E)

Słowa „kein” lub też „keine” używamy, żeby zaprzeczać rzeczowniki. Rzeczowniki to, przypominam, w uproszczeniu słowa, które zastępują nam rzeczy, ludzi i zwierzęta. Przed rzeczownikami w języku niemieckim stawiamy słowa „ein” lub „eine”. Mówimy np. 

Ich habe ein Auto – mam samochód. 

a – mam czekoladę. 

Ich habe einen Hund – mam psa (w tym ostatnim wypadku, ponieważ „pies -= ein Hund” jest po niemiecku rodzaju męskiego, „ein” zmieniamy na „einen”. Nie chcemy przecież powiedzieć „ich habe ein Hund – mam jeden pies”, tylko „ich habe einen Hund – mam jednego psa”.

I żeby zaprzeczyć powyższe zdania, zdania w których są rzeczowniki, zamiast „nicht, do „ein” i „eine” wystarczy dodać „k” i powiedzieć „kein” lub „keine”, np.:

Ich habe kein Auto – nie mam samochodu

Ich habe keine Schokolade – mam czekoladę. 

Ich habe keinen Hund – nie mam psa (w tym ostatnim wypadku, ponieważ mieliśmy słowo „einen” w przeczeniu, po dodaniu „k” mamy „keinen”.

„Kein” można przetłumaczyć też na „żaden, żadna itd.”. Jeśli więc ktoś zada nam pytanie, czy mamy dzieci, możemy odpowiedzieć całym zdaniem:

Ich habe keine Kinder – nie mam dzieci (dosł. nam żadne dzieci)


Albo krótko, bez powtarzania słowa Kinder – dzieci, po prostu:

Ich habe keine – nie mam żadnych. 

I jak pewnie zauważyliście w przykładzie, który wymieniłem przed chwilą, w liczbie mnogiej, czyli gdy mowa o więcej niż jednej rzeczy, używamy formy „keine”, powiemy więc:

Ich habe Pläne – mam plany.
Ich habe keine Pläne – nie mam planów.

I jak przy słówku „kein” już jesteśmy – warto dodać, że słowa tego używamy w zwrocie, „nie mówię po niemiecku – ich spreche kein Deutsch” (mówię w żadnym niemieckim). Użycie w tym zdaniu „nicht” jest jednym z najczęstszych błędów wśród osób uczących się. A jeśli interesują Was inne podchwytliwe błędy, zachęcam do obejrzenia nagrania „8 najczęstszych błędów w języku niemieckim”. 

 

NEIN

My tym czasem przejdźmy do ostatniego słówka, do ostatniego „nie” czyli „nein”. „Nein” jest przeciwieństwem słowa „ja – tak”. I oby tych słów – „ja – tak” oraz „nein -nie„ używamy, żeby dać krótką odpowiedź – twierdzącą lub przeczącą na pytanie. Np. 

– Hast du Pläne für heute Abend? – masz plany na dzisiejszy wieczór?
– Nein – nie. 

– Möchtest du ein Stück Kuchen? – chciałbyś kawałek ciasta?
– Nein, danke – nie, dziękuję.

„Nein” można też stosować w kombinacji z pozostałymi przeczenia, czyli „nicht” i „kein”. Przy czym wtedy „nein” stosujemy na początku zdania, żeby zaprzeczyć całość, a potem już w zdaniu używamy odpowiedniego przeczenia, w zależności od sytuacji, np.

– Hast du Pläne für heute Abend? – masz plany na dzisiejszy wieczór?
– Nein, ich habe keine – nie, nie mam żadnych. (słowo Pläne w odpowiedzi możemy pominąć).

– Möchtest du ein Stück Kuchen? – chciałbyś kawałek ciasta?
– Nein, ich möchte nicht. – nie, nie chciałbym.

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Których więc, dwóch słów użyjecie, żeby odpowiedzieć na następujące pytanie przecząco:

Hast du einen Bruder? – masz brata
(…), ich habe (…) Bruder – nie, nie mam brata


Poprawne odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy. 

 

PODSUMOWANIE

W języku niemieckim mamy 3 słowa, które po polsku tłumaczymy na „nie”:

  1. NICHT – służy do zaprzeczania czynności. Słowo to stawiamy PO czynności (ich sehe nicht – nie widzę).
  2. KEIN – używamy, żeby zaprzeczać zdania z rzeczownikami (ich habe ein Buch – mam książkę, ich habe kein Buch – nie mam książki / mam żadną książkę).
  3. NEIN – to krótka odpowiedź przecząca na pytanie. „Nein używamy też, na początku zdania, w kombinacji z “nicht” i „kein”: Nein, ich sehe es nicht / Nein, ich habe kein Buch). 

 

Cytat na dziś

Sie dürfen nicht alles glauben, was Sie denken.   Nie powinni państwo wierzyć we wszystko, co myślą”. Heinz Erhardt.

Opublikowano 1 komentarz

8 najczęstszych błędów popełnianych w niemieckim

W dzisiejszym odcinku zebrałem dla Was jedne z najczęściej popełnianych błędów w Niemieckim. Są to błędy podchwytliwe, ciekawe, a zarazem nieoczywiste, tak że zdarzają się nawet osobom, które mówią po niemiecku już całkiem dobrze. Po tym nagraniu zaczniecie mówić po niemiecku jak prawdziwe, asy, do dzieła!

 

1.  Ich spreche kein Deutsch

Jeden niewątpliwie z częstszych błędów pojawia się w ‚zdaniu „nie mówię po niemiecku”. W tym wypadku nie używamy słowa „nicht” i nie mówimy „ich spreche nicht”, tylko robimy przeczenie za pomocą słowa „kein”. Mówimy więc „ich spreche kein…” i podajemy język, którego nie znamy:

Ich spreche kein Englisch / Polnisch / Deutsch – nie mówię po angielsku / polsku / niemiecku

 

2. Die Brille / die Hose / die Tür IST

Kolejnym częstym błędem jest mówienie „die Brille sind – okulary są”. Poprawną wersją jest „die Brille ist – okulary „jest”. W języku niemieckim okulary to liczba pojedyncza. Tak długo więc jak mamy na myśli tylko jedną parę okularów odmianiem czasownik tak, jak byśmy mówili „o jednym okularze”. Pytanie więc ”gdzie są moje okulary” po niemiecku będzie brzmieć „wo ist meine Brille” (dosł. Gdzie JEST mój okular).

Inne popularne słowa, które po polsku mają gramatycznie liczbę mnogą, a w niemieckim liczbę pojedynczą to „die Hose – spodnie / die Tür” drzwi. Powiemy więc:

Die Hose IST zu groß – te spodnie są zbyt duże (dosł. Ten spodeń jest zbyt duży*)
Die Tür IST ist zu – te drzwi są zamknięte (dosł. Te drzwi jest zamknięte*)

 

3. Ich bade / lerne / heirate

Kolejnymi słowami, które lubią sprawiać kłopoty, są czynności ze słowem „się”, takie jak „kąpię się, uczę się i żenię się”. Osoby uczące się często chcą dodawać to się również w niemieckim i mówią np. „ich bade mich”. Jest to niepoprawne, bo wspomniane słowa w niemieckim nie są zwrotne. Mówimy więc:

Ich bade – kąpię się (a nie: ich bade mich)
Ich lerne – uczę się (a nie: ich lerne mich)
Ich heirate – żenię się (a nie: ich heirate mich)

Mamy też sytuacje odwrotne, czyli słowa, które po niemiecku są zwrotne, mają więc to słówko „się”, natomiast po polsku tego „się” nie ma, np.

Ich ruhe mich aus – odpoczywam (dosł. odpoczywam się*)

 

4. Hoch / Groß

Czas na często mylone słowa. Pierwszą parą są słowa „hoch” i ”groß”. Oba znaczą „wysoki”. Bardzo często osoby uczące się mówiąc o jakiejś osobie, że jest wysoka, używają słowa „hoch” – co jest niepoprawne. Ludzie są wyłącznie „groß”, mówi się więc:

Peter ist ein Meter achtzig groß – Peter ma 1,80 (dosł. Jest 1,80 wysoka)

Groß” dosłownie znaczy „duży” i często kojarzy się polakom z kimś nie tylko wysokim, ale też szerokim, korpulentnym. Dla Niemców jednak słowo to oznacza tylko wysoki, użyją więc „groß” również do opisu wysokiej, szczupłej osoby, np. :

Ana ist ein großes, schlankes Mädchen – Ana jest wysoką, szczupłą dziewczyną.

 

5. Stunde / Uhr

Kolejne dwa słowa, które lubią być mylone to „Uhr” i „Stunde”. Oba słowa mogą znaczyć „godzina”. Jednak słowa „Uhr” w tym znaczeniu używamy tylko do podawania konkretnej godziny, np.

Es ist drei Uhr – jest godzina trzecia.
Ich komme um zwei Uhr – przyjdę o godzinie drugiej.

Natomiast słowo „Stunde” oznacza godzinę w znaczeniu „60 minut”. „Stunde” używamy więc, żeby powiedzieć, jak długo coś trwa, np.

Der Film dauert eine Stunde – Ten film trwa jedną godzinę (=60 minut)
Wir waren zwei Stunden am Strand – byliśmy dwie godziny na plaży (=120 minut)

 

6. Ich arbeite bei der Firma 

Kolejnym nagminnym błędem jest mówienie „ich arbeite in der Firma” kiedy chcemy powiedzieć „pracuję w tej firmie”. Poprawną wersją jest: „Ich arbeite BEI der Firma”. I tego słówka „bei” używamy właśnie do tego, żeby powiedzieć, gdzie pracujemy, gdzie mamy podpisaną umowę, np.

Ich arbeite bei Simens – pracuję w Simensie
Er arbeitet bei Mercedes – on pracuje w Mercedesie.

Dlaczego „bei” a nie „in”? Dlatego, że „in” dosłownie znaczy „we wnętrzu”. „Ich arbeite in der Firma” znaczy więc „pracuję we wnętrzu tej firmy, innymi słowy „w tym momencie znajduję się np. w budynku tej firmy i pracuję”.

Natomiast mówiąc, że pracujemy w jakiejś firmie, mamy na myśli to, że związani jesteśmy z tą firmą umową, bez znaczenia czy jesteśmy akurat w budynku firmy, na delegacji w innym mieście czy spędzamy wolny weekend – wir arbeiten bei der Firma – pracujemy w tej firmie (= jesteśmy związani z nią umową)”.

 

7. Wann vs. Wenn

Kolejny błąd, który często słyszę, związany jest z użyciem skądinąd bardzo podobnie brzmiących słów „wann” i „wenn”.

Wann” znaczy „kiedy” i słowa tego używamy w pytaniach, np.

Wann bist du geboren? – kiedy się urodziłeś?
Wann kommst du? – kiedy przyjdziesz?

Innymi słowy „wann” można często zastąpić takimi wyrażeniami jak „o której godzinie, w jaki dzień itd.”.

Wenn” natomiast znaczy „jeśli”. Słowa tego używamy w zdaniach typu „jeśli A, wtedy B”, np.

Wenn du Zeit hast, komm mal vorbei – jeśli masz czas, to wpadnij do mnie.
Wenn es regnet, bleiben wir zu Hause – jeśli będzie padać, zostaniemy w domu.

Na temat tych słów zrobiłem oddzielna odcinek, zajdziecie go tutaj: https://zapytajpoliglote.pl/wann-wenn-czy-als/

 

8. Drucken / drücken

Na koniec mam dla was podchwytliwe słowa, które lubią się mylić ze względu na wymowę. Mowa tutaj o „drucken – drukować”, z dźwiękiem „u” i „drücken” czyli „naciskać” z „ü”. Nierzadko słyszę, jak ktoś chce powiedzieć, że „wydrukował tekst” i mówi błędnie, że go „gedrückt – nacisnął”, zamiast „gedruckt – wydrukował”. Pamiętajcie więc:

Ich habe den Text gedruckt – wydrukowałem ten tekst.
ALE
Ich habe auf den Knopf gedrückt – nacisnąłem na ten przycisk.

To tyle w dzisiejszym odcinku Kochani. Jeśli znacie inne warte uwagi błędy w niemieckim, napiszcie mi o tym komentarzach – zbiorę wtedy najciekawsze z nich i zrobię odcinek z waszymi propozycjami, tak, żebyśmy wszyscy mówili lepiej.

 

Cytat na dziś
Ich beherrsche die deutsche Sprache, aber sie gehorcht nicht immer. – władam językiem niemiecki, tylko, że on się nie zawsze mnie słucha, Alfred Polgar

Opublikowano 2 komentarze

15 niemieckich zwrotów, które musisz znać

W dzisiejszym odcinku przygotowałem dla Was 15 niemieckich zwrotów, których ze świecą szukać w typowych podręcznikach do nauki niemieckiego, które jednak usłyszycie na codzień w Niemczech, zapraszam do oglądania!

1. Wie läuft’s? – jak leci?

Pierwszym zwrotem jest „wie läuft’s? – jak leci” (dosł. Jak biegnie). Zwrotu tego używamy podobnie jak „wie geht’s – co słychać?”, żeby zapytać, jak się ktoś miewa. W odpowiedzi możemy powiedzieć „Läuft – leci„ (dosł. biegnie). 

2. Der Kaffee ist alle – kawa się skończyła

Kiedy skończy się nam w domu jakiś produkt – chleb, kawa, herbata, możemy powiedzieć „es gibt keinen Kaffee mehr – nie ma już kawy” albo użyć nieco bardziej potocznego zwrotu i powiedzieć:

Der Tee ist alle – herbata się skończyła

Das Brot ist alle – chleb się skończył

3. Kommt drauf an – to zależy

Ten zwrot oznacza tyle co – “to zależy”. Np. Jak ktoś nas zapyta „was machst du am Freitag – co robisz w piątek?”, możemy odpowiedzieć „Kommt drauf an. Ich bleibe zu Hause oder gehe ins Kino – to zależy. Zostanę w domu albo pójdę do kina”. 

4. Je nachdem! – to zależy

Ten zwrot znaczy mniej więcej to samo co “kommt darauf an„ czyli jest jeszcze jednym sposobem, żeby wrazić powiedzieć „to zależy”, np. 

Hast du Zeit? – Masz czas?

Je nachdem! Warum fragst du? – to zależy, czemu pytasz?

5. Na klar – no pewnie! / no jasne

Na klar” jest zwrotem podobnym do „natürlich – oczywiście”, przy czym nieco bardziej potocznym. Możemy użyć go, żeby odpowiedzieć twierdząco na jakieś pytanie, np. 

Wir gehen zur Party, willst du mitkommen – idziemy na imprezę, chcesz się zabrać z nami?

Na klar, um wie will Uhr gehen wir? – No pewnie, o której wychodzimy?   

6. Oder? – prawda?

Kiedy Niemcy zadają nam pytanie, oczekując że odpowiemy twierdząco, często zakończą je słówkiem „oder” które w takim kontekście przetłumaczymy na „prawda” np. 

Du hast den Film schon gesehen, oder? – widziałaś już ten film, prawda?

7. Oder so – czy jakoś tak

Oder” spotkamy też w zwrocie „oder so” który luźno można przetłumaczyć na „czy jakoś tak”, np. 

Ihr neuer Mann heißt Martin oder so – jej nowy facet nazywa się Martin, czy jakoś tak.  

8. Na ja… – no tak…

Na ja” możemy przetłumaczyć na „no tak / no niby tak”. Jest to więc odpowiedź twierdząca, jednak gdy zgadzamy się raczej niechętnie. Często po „na ja” dodamy słówko „aber – ale” i powiemy „na ja, aber… – no niby tak, ale…”. Np. jak ktoś proponuje nam film, który już oglądaliśmy i mówi nam:

Dir hat der Film doch gefallen! – Tobie ten film się przecież podobał!

Na ja, aber ich will ihn nicht wiedersehen – No tak, ale nie chcę go znów oglądać. 

9. Magst du… – chcesz

Być może wiecie, że „magst du” znaczy „czy lubisz”. NIe wszyscy jednak wiedzą, że Niemcy użyją tego samego zwrotu, żeby zapytać „czy chcesz / czy masz ochotę na”. Np. Jak odwiedzimy kolegę lub koleżankę z Niemiec możemy usłyszeć:

Magst du ein Bier? – chcesz piwo?

Magst du einen Kaffee? – chcesz kawę?

10. Mahlzeit – smacznego

Jeśli chcemy komuś życzyć smacznego, zamiast „Guten Appetit! – dobrego apetytu”, możemy powiedzieć „Mahlzeit!”.

Mahlzeit używane bywa też jakom powitanie w porze obiadowej – gdy witamy się z osobami, które właśnie jedzą obiad. Czy na ulicy raczej tego słowa nie użyjemy, ale jak wchodzimy na stołówkę w pracy już tak. 

11. Ach so / ach ja? – Ach więc to tak / naprawdę?

Niemcy jako wykrzyknika często użyją słowa „ach”. Np. jak wyjaśnimy Niemcowi coś skomplikowanego, może nam powiedzieć:

Ach so, ich verstehe jetzt – A więc to tak, teraz już rozumiem. 

12. Darf ich mal vorbei? – Czy mogę przejść?

Jak idziemy przez tłum, na pewno przyda nam sie to wyrażenie. Zamiast zwykłego „Entschuldigung – przepraszam”, nierzadko wymawianego jak „Tschulding”, możemy powiedzieć: 

Darf ich mal vorbei? – Czy mogę przejść?

13. Passt schon! – nie ważne!

Kolejnym zwrotem jest „passt schon – nie ważne”. Zwrotu tego użyjemy kiedy chcemy szybko uciąć jakiś temat. Np. Poprosimy kogoś o pomoc, a ta osoba więcej się nagada niż potrzeba, wówczas możemy powiedzieć:

Passt schon, ich habe es schon grade selber gemacht – ok, nie ważne, już sam to zrobiłem. 

14. Ich muss schon abdüsen! – muszę już lecieć! 

Jak musimy szybko wyjść, możemy użyć słówka „abdüsen”:

Es ist doch sehr spät. Ich muss schon abdüsen! – Ale jest późno, muszę już lecieć! 

15. Mach’s gut – trzymaj się

Na pożegnanie zamiast “Tschüss – cześć„, możemy powiedzieć „Mach’s gut – trzymaj się”.

I to tyle na dzisiaj. Jeśli znacie jakieś inne ciekawe potoczne zwroty – napiszcie w komentarzach – zbiorę je potem i zrobię odcinek z Waszymi zwrotami. 

 

Cytat na dziś

Die ganze Kunst der Sprache besteht darin, verstanden zu werden – cała sztuka w języku polega na tym, żeby być zrozumianym.” Konfuzius

Opublikowano Dodaj komentarz

Ja

W dzisiejszym odcinku kontynuujemy naszą przygodę ze słowami, które często wtrącane są w zdania. A konkretnie zajmiemy się słówkiem ”ja”. Jednak nie tym „ja”, które znaczy „tak” lecz słówkiem „ja” które pozwala wyrazić nam gamę odczuć po niemiecku. O jakim „ja” mowa? – zapraszam do oglądania!

JA – OCZYWISTA, OCZYWISTOŚĆ

Słówko „ja” wtrącone w wypowiedź, nadaje jej często nieco ironiczne zabarwienie, pozwala nam wyrazić, że traktujemy coś jak powszechnie znany fakt, jak taką oczywistą oczywistość. W takim znaczeniu dość dobrym tłumaczeniem tego słowa jest „no przecież”:

Żeby dać Wam przykład takiego użycia „ja” wyobraźcie sobie, że wasz rudowłosy kolega pokazuje wam swoje zdjęcie z dzieciństwa. A na nim widać trójkę dzieci, z których tylko jedno jest rude. Kolega więc wskazuje wam na to rude dziecko i obwieszcza „to ja”. Wówczas możecie odpowiedzieć nieco z przekąsem:

Ich bin ja nicht blind – no przecież nie jestem ślepy = oboje wiemy, że nie jestem ślepy.

Albo gdyby ktoś darł się w niebogłosy, wołając nas, mimo że jesteśmy obok: „hörst du mich? – słyszysz mnie?”, moglibyśmy tej osobie odpowiedzieć:

Ja, ich höre dich, ich bin ja nicht taub. Die ganze Stadt kann dich hören. Warum schreist du so laut? – tak, słyszę cię. No przecież nie jestem głuchy. Całe miasto Cie słyszy. Czemu tak głośno krzyczysz.

JA – ZASKOCZENIE

Niemcy użyją „ja” również gdy są pozytywnie lub negatywnie überrascht – zaskoczeni i to swoje Überraschung – zaskoczenie chcą jakoś ubrać w słowa. Np. jak spotkamy koleżankę, której nie widzieliśmy od dziesięciu lat, możemy zakrzyknąć:

Das ist ja eine schöne Überraschung! – toż ci ładna niespodzianka!

Albo, gdy ktoś wychodzi rano z domu, zupełnie nie spodziewając się tego, jak zimno jest na zewnątrz. Wówczas może powiedzieć:

Es ist heute ja kalt. – ależ dzisiaj ziąb

JA – TYLKO TEGO NIE RÓB…

Niemcy użyją też „ja” do wzmocnienia nakazu, podobnie z resztą jak my słówka „tylko”, np. gdy dziecko bierze nóż, żeby coś pokroić i wymachuje nim jak zabawką, możemy zakrzyknąć: 

Sei ja vorsichtig! – tylko bądź ostrożny! 

W podobny sposób użyjemy „ja” przy zakazie, żeby jasno dać do zrozumienia, że nie tylko czegoś zabraniamy, ale że zabraniamy tego kategorycznie.

Mach das ja nicht! – tylko tego nie rób!

Geh ja nicht dahin! – tylko tam nie idź!

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jak więc wzmocnilibyście rozkaz „bleib hier – zostań tutaj”, tak żeby brzmiał bardziej jak polskie „tylko zostań tutaj!

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy:).

PODSUMOWANIE

JA:

  1. Używamy ironicznie, jak naszego „no przecież”, jak traktujemy coś jak oczywistą oczywistość.
  2. Używamy do wyrażenia zaskoczenia.
  3. Używamy przy rozkazach i zakazach, żeby je wzmocnić, podobnie jak naszego „tylko”.

 

Cytat na dziś

„Schmucklos ist ja noch nicht geschmacklos.  bez ozdób nie oznacza przecież bez gustu”. Georg Christoph Lichtenberg