Opublikowano Dodaj komentarz

En el taxi – w taksówce

Witam Was w kolejnym nagraniu z serii ‚Hiszpański w Podróży’. W tym odcinku audycji poznacie przydatne hiszpańskie zwroty dotyczące rezerwowania taksówki oraz ustalania ceny za przejazd. Zapraszam!

¿Puede llevarme al Hotel Villa? – Może Pan mnie zabrać do hotelu Villa? 

¿Puede llevarme al centro de la ciudad? – Może pan mnie zabrać do centrum miasta? 

¿Cuánto costaría el trayecto para llegar a esta dirección? – Ile kosztowałby dojazd pod ten adres? 

¿Cuánto tardaremos en llegar allí? – Ile czasu zajmie, żeby dojechać tam? 

Podemos tomar un camino más rápido, pero hay un peaje. – Możemy wziąć szybszą drogę, ale jest opłata za przejazd. 

No tengo dinero efectivo. – Nie mam gotówki przy sobie. 

¿Acepta usted tarjetas de débito / crédito? – Akceptuje pan karty debetowe / kredytowe? 

¿Podemos parar cerca de un cajero automático? – Możemy zatrzymać się przy bankomacie? 

¿Me puede ayudar con …? – Może pan mi pomóc z…? 

¿Puede dejarme aquí? – Może pan zostawić mnie tutaj? 

¿Cuánto le debo? – Ile jestem panu winien? 

Aquí tiene. – Proszę bardzo. – (jak płacimy lub coś podajemy – dosł. tutaj ma pan/i) 

Quédese con el cambio. – Proszę zachować resztę. 

 

CYTAT

„No he estado en todas partes, pero está en mi lista.” – Nie byłem wszędzie, ale jest to na mojej liście.

Opublikowano Dodaj komentarz

Wskazywanie drogi

Witam Was w trzeciej części specjalnego wydania wakacyjnego audycji Zapytaj Poliglotę.  

Będziemy się w niej uczyć najprzydatniejszych zwrotów, które przydadzą się Wam podczas zagranicznych wyjazdów. W dzisiejszym odcinku nauczymy się zwrotów, dzięki którym można zapytać o drogę i wskazać kierunek.

¿Dónde está la parada de taxis más cercana? – Gdzie jest najbliższy postój taksówek? 

¿Dónde está la parada de autobús más cercana? – Gdzie jest najbliższy przystanek autobusowy? 

¿Dónde está la estación de metro más cercana? – Gdzie jest najbliższa stacja metra? 

¿Puede señalármelo en el mapa? – Może pan pokazać mi to na mapie? 

¿Dónde estamos? – Gdzie jesteśmy? 

Tiene que ir por este camino. – Musi pan iść tędy. (dosł tą drogą) 

Vaya/ Siga todo recto. – Niech pan/i idzie cały czas prosto. 

Suba las escaleras. – Niech pan/i idzie schodami w górę. 

Baje las escaleras. – Niech pan/i idzie schodami w dół. 

Gire a la derecha. – Niech pan/i skręci w prawo. 

Gire a la izquierda. – Niech pan/i skręci w lewo. 

En la esquina.

CYTAT

„No me he perdido. Exploro.” – Nie zgubiłem się. Odkrywam.

Opublikowano Dodaj komentarz

Zwroty, które przydadzą Ci się na lotnisku i w samolocie

Witam Was w drugiej części specjalnego wydania wakacyjnego audycji Zapytaj Poliglotę.  

Będziemy się w niej uczyć najprzydatniejszych zwrotów, które przydadzą się Wam podczas zagranicznych wyjazdów. W dzisiejszym, drugim odcinku nauczymy się zwrotów, które przydadzą się Wam na lotnisku.

Llego tarde a mi vuelo. – Jestem spóźniony na lot. 

¿Dónde está el mostrador de facturación de Iberia? – Gdzie jest stanowisko odprawy linii lotniczych Iberia? 

¿A qué hora empieza registro de entrada / check-in? – O której godzinie zaczyna się odprawa? 

¿Cuál es la tarifa por el exceso de equipaje? – Jaka jest opłata za nadbagaż? 

¿Puedo ver su tarjeta de embarque, por favor? – Czy mogę zobaczyć pani kartę pokładową, proszę? 

¿Cuánto tiempo dura el vuelo a Madrid? – Jak długo trwa lot do Madrytu? 

El vuelo dura tres horas. – Lot potrwa trzy godziny. 

El vuelo está retrasado. – Lot jest opóźniony. 

¿Me puede traer un vaso de agua sin gas, por favor? – Czy mogę poprosić o szklankę wody niegazowanej? 

¿Me puede traer un vaso de agua con gas, por favor? – Czy mogę poprosić o szklankę wody gazowanej? 

¿Me puede traer una copa de vino, por favor? – Czy mogę poprosić o kieliszek wina? 

¿Todavía puedo usar el baño? – Czy wciąż mogę skorzystać z toalety? 

Mi equipaje no ha llegado. – Mój bagaż nie dotarł. 

 

CYTAT

Se me hace muy claro, que es realmente importante, cuando hago la maleta

Diane von Furstenberg

Opublikowano Dodaj komentarz

Hiszpański w Podróży – nowa seria!

Witam Was w pierwszej części specjalnego wydania wakacyjnego audycji Zapytaj Poliglotę – Hiszpański w Podróży!

Będziemy się w niej uczyć najprzydatniejszych zwrotów, które przydadzą się Wam podczas zagranicznych wyjazdów. W dzisiejszym, pierwszym odcinku nauczymy się zwrotów, dzięki którym zarezerwujemy pokój w hotelu oraz określimy się, kiedy przyjedziemy. 

Me gustaría reservar una habitación. – Chciałbym zarezerwować pokój. 

¿Una habitación individual o doble? – Pokój jedno czy dwuosobowy? 

¿Cuánto cuesta una habitación individual? – Ile kosztuje pokój jednoosobowy? 

¿Cuánto es una habitación doble? – Za ile jest pokój dwuosobowy? 

Nos gustaría una habitación con vistas al mar. – Chcielibyśmy pokój z widokiem na morze. 

Me gustaría una habitación con vistas a la montaña. – Chciałbym pokój z widokiem na góry. 

Con una plaza de aparcamiento. – Z miejscem postojowym. 

Con baño privado. – Z prywatną łazienką. 

Con aire acondicionado. – Z klimatyzacją. 

¿El desayuno está incluido? – Czy śniadanie jest wliczone w cenę? 

Llegaremos el quince de junio. – Przyjedziemy piętnastego czerwca. 

Nos gustaría quedarnos siete días. – Chcielibyśmy zostać siedem dni. 

Zdania te pochodzą z naszego kursu ‘Hiszpański w Podróży‘, który jest dostępny w zakładce ebooki 🙂 

CYTAT

No les parace increíble, ¿cuantas cosas podemos hacer un día antes de las vacaciones?” – Czy nie zadziwia Was, ile rzeczy możemy zrobić dzień przed urlopem?

Opublikowano Dodaj komentarz

Tal vez, puede ser czy quizás?

Być może zastanawiacie się jak wyrazić po hiszpańsku przypuszczenie lub wątpliwość. Prawdopodobnie słyszeliście takie zwroty jak tal vez, quizá i puede ser, a jeśli jeszcze nie wiecie co dokładnie oznaczają, to z pewnością po tym odcinku nie będziecie mieć wątpliwości jak ich poprawnie używać. Zapraszam!

 

PUEDE SER / PUEDE SER QUE

Puede ser przetłumaczymy na ‚być może’ i wyrazimy w ten sposób możliwą hipotezę. Po puede ser que czasownik zawsze będzie w subjuntivo, na przykład:

Puede ser que mañana vayamos al cine. – Możliwe, że pójdziemy jutro do kina. Bo na przykład już wstępnie rozmawialiśmy ze znajomymi, że fajnie byłoby się wybrać razem i zobaczyć nowy film i nie mamy innych planów.

Puede ser que esta semana tengamos mucho trabajo. – Możliwe, że w tym tygodniu będziemy mieć dużo pracy. Co możemy wywnioskować na przykład po dużej liczbie maili od klientów.

No puede ser que Pedro y María se hayan peleado. – Nie możliwe /dosł. nie może być/, że Pedro i Maria się pokłócili. Bo na przykład dobrze ich znamy i uważamy, że to bardzo zgodna para.

QUIZÁ 

Quizá wyraża duże prawdopodobieństwo, że to co mówimy może być zgodne z prawdą lub jest prawdopodobne, że się wydarzy.

Czasownik po quizá może być w indicativo lub subjuntivo.

Gdy chcemy wyrazić, że uważamy coś za możliwe, prawdopodobne, to po quizá użyjemy czasownika w indicativo, na przykład:

El viernes tengo una reunión y quizás llegaré tarde. – W piątek mam spotkanie i prawdopodobnie wrócę późnej. Na przykład mieliśmy już takie spotkania i wiemy 

Gdy wyrażamy przypuszczenie, odległą możliwość, bez obiektywnych danych, po quizá użyjemy czasownika w subjuntivo, na przykład:

Si no ha llamado todavía quizás no tenga nuestro número de teléfono. – Jeśli jeszcze nie zadzwonił, być może nie ma naszego numeru telefonu. Czyli może mieć nasz numer, ale nie wiemy tego, bo mu tego numeru nie podawaliśmy.

albo

Quizá llueva mañana. – Może jutro będzie padać deszcz. Jak to z pogodą, możemy się domyślać jaka będzie pogoda, gdy np wieczorem zaczynają się zbierać chmury.

Quizá sea verdad lo que dice. – Być może to, co mówi, jest prawdą. Czyli znowu, nie mamy 100% pewności, nie mamy dowodów, ale przypuszczamy, że może mówić prawdę.

TAL VEZ

Tal vez wyraża prawdopodobieństwo, że coś się wydarzy lub że coś zrobimy.

Gdy chcemy podkreślić, że coś się może wydarzyć ale jednak są duże wątpliwości co do tego, wtedy użyjemy tal vez + czasownik w zwykłej formie czyli indicativo, na przykład:

Tal vez el lunes vamos a la playa. – Może w poniedziałek idziemy na plażę. Ale ten plan może się zmienić, na przykład przez pogodę albo będziemy musieli zostać dłużej w pracy.

Mamy jeszcze jedną opcję, czyli użycie tal vez + czasownik w trybie subjuntivo. W takim wypadku wyrazimy domysły, odległe możliwości, bez obiektywnych i konkretnych danych:

Tal vez el lunes vayamos a la playa. – Być może w poniedziałek pójdziemy na plażę. Ale jeszcze nie mamy planów na przyszły tydzień, z nikim się nie umawialiśmy.

Zadanie:

Wstaw odpowiedni zwrot: puede ser, quizá lub tal vez

No . . .  que tu perro haya comido el pastel. – Być może twoja babcia nie usłyszała telefonu.

Podsumowanie:

Gdy chcemy powiedzieć ‚może’, ‚być może’, ‚prawdopodobnie’ możemy użyć jednego z 3 zwrotów, które przedstawiłem w tym odcinku:

puede ser (que): po którym zawsze jest czaswonik w subjuntivo

Puede ser que tu jefe todavía no haya leído tu email. – może być, że twój szef jeszcze nie przeczytał twojego maila. 

quizá:  po którym czasownik może być w subjuntivo lub indicativo 

Quizás me equivoque – możliwe, że się mylę

oraz tal vez: po którym czasownik może być w subjuntivo lub indicativo 

Tal vez se le olvidó. – być może zapomniało mu się o tym. 

Cytat:

Quizás otras personas intenten limitarme, pero no me limito a mí mismo. Jim Carrey.

Opublikowano Dodaj komentarz

Muy vs. mucho

W dzisiejszej audycji zajmiemy się słowami „mucho – dużo, wiele” i „muy – bardzo”. Chociaż różnica wydawała by się dość łatwa do wyłapania, są sytuacje, kiedy te słowa mogą sprawić kłopoty. Ale po tym nagraniu tych kłopotów już mieć nie będziecie. Zapraszam!

MUCHO

Słowa mucho użyjemy zawsze z czasownikiem, czyli  gdy opisujemy jakąś czynność. Wtedy mucho dodamy po tej czynności:

Ella trabaja mucho – ona pracuje dużo

Él come mucho – on dużo je

Mis hijos estudian mucho – moje dzieci uczą się dużo

Mucho pojawi się również przed rzeczownikiem. Co ważne, słowo to musimy dostosować do liczby pojedynczej lub mnogiej i rodzaju męskiego lub żeńskiego opisywanej rzeczy, czyli może to być mucho, mucha, muchos, muchas:

hay mucha gente – jest dużo / wiele ludzi

Mi hermano necesita mucho tiempo para preparar el café – mój brat potrzebuje dużo czasu żeby przygotwać kawę

Mi madre tiene mucha paciencia – moja mama ma dużo cierpliwości

Mi vecino tiene muchos coches – mój sąsiad ma dużo samochodów

Mi tia compra muchas bolsas – moja ciocia kupuje dużo torebek

MUY

Muy jest nieodmienne, czyli nic w tym słowie zmieniać nie trzeba. Słowa muy użyjemy z przymiotnikiem, czyli ze słowem, które omówi nam JAKIE coś lub ktoś jest, na przykład:

Es un doctor muy respetado – to bardo szanowany lekarz

Los billetes eran muy caros – bilety były bardzo drogie

Estoy muy feliz de verte – bardzo się cieszę, że cię widzę / jestem bardzo szczęśliwy

Ese libro es muy interesante – ta książka jest bardzo ciekawa

Muy pojawi się również w zdaniach z przysłówkami, czyli ze słowami, które odpowiadają na pytania jak?, gdzie? kiedy?

W języku hiszpańskim będą to m.in. słowa, które kończą się na -mente, np. lentamente

Mi abuela va por la escalera muy lentamente – Moja babcia idzie po schodach bardzo wolno.

Pedro aprende idiomas muy fácilmente – Pedro uczy się języków bardzo łatwo

Bardzo często usłyszmy też wykrzyknik: 

¡muy bien! – bardzo dobrze

O produkcie w sklepie możemy powiedzieć:

muy caro – bardzo drogi

muy barato – bardzo tani

Muy może mieć znaczenie ‚demasiado’ czyli zbyt, np.

Muy tarde – bardzo = zbyt późno

ya es muy tarde para comer – jest już za późno żeby jeść

muy joven – zbyt młody

es muy joven para salir sola por la noche – jest za młoda, żeby wychodziła sama nocą.

W mowie potocznej możemy usłyszeć, jak ktoś powtarza muy dwa lub trzy razy, np.

Esta pelicula es muy muy divertida – czyli ten film jest bardzo ale to bardzo zabawny.

Este ejercicio es muy muy complicado – to ćwiczenie jest bardzo ale to bardzo skomplikowane.

Czy są przypadki, w których możemy użyć obu słów? Tak, na przykład w odpowiedzi na pytanie: ‚

¿Estás cansado?’ – jesteś zmęczony?

Możemy powiedzieć: 

‚sí, estoy muy cansado’ tak, jestem bardzo zmęczony

lub 

‚sí, mucho’ – tak, bardzo

Czasami jednak zdarzają się sytuacje, że słowo „mucho” zamiast słowa „muy” użyjemy w znaczeniu „bardzo” i to słowo „mucho” będzie jednym poprawnym wyborem:

Me gusta mucho viajar – bardzo lubię podróżować (dosł. Dużo mi się podoba)

Hace mucho viento – jest bardzo wietrznie (dosł. robi dużo wiatru)

Hace mucho sol – jest bardzo słonecznie (dosł. robi dużo słońca)

Hace mucho frío – jest bardzo zimno (dosł. robi dużo zimna)

hace mucho calor – jest bardzo ciepło (dosł. robi dużo gorąca)

tengo mucho sueño – bardzo chce mi się spać (dosł. Mam dużo snu)

Zadanie dla was: które słowo, muy czy mucho, wstawicie w zdanie: Bardzo lubię kwiaty:

‚Me gustan … flores.’

Napisz odpowiedź komentarzu pod tym filmem to je dla ciebie sprawdzimy.

PODSUMOWANIE

Słowo mucho tłumaczymy na dużo, wiele, i pojawi się w zdaniu po czynności, np.

Cada dia leo mucho. – Każdego dnia dużo czytam

lub przed rzeczownikiem, czyli osobą, zwierzęciem lub przedmiotem:

No queda mucho dinero – nie zostało dużo pieniędzy 

Mucho dopasowujemy do liczby i rodzaju rzeczownika:


Muchos chicos – wiele chłopaków

Muchas chicas – wiele dziewczyn

Słowo muy przetłumaczymy na bardzo, i w zdaniu postawimy przed przymiotnikiem lub przysłówkiem:

Ella está muy triste – ona jest bardzo smutna

Él salió muy rápidamente – on wyszedł bardzo szybko.

CYTAT NA DZIŚ

La vida es muy simple, pero insistimos en hacerla complicada – życie jest bardzo proste, ale na siłę je sobie komplikujemy. 

Confucio

Opublikowano Dodaj komentarz

Mal vs. malo

„Mal” i „malo”, czyli „źle” i „zły” – choć słów tych używamy intuicyjnie po polsku, używanie ich hiszpańskich odpowiedników sprawia nieco kłopotów. Dlatego dzisiaj wyjaśnimy sobie kiedy używać „mal”, a kiedy używać „malo”, zapraszam!

MAL CZY MALO – PODSTAWOWA i NAJWAŻNIEJSZA RÓŻNICA

Słowo ‚mal’ oznacza „źle” i słowo to będzie dotyczyło najcześciej czynności lub stanu w jakim sie znajdujemy, np.

Lo haces mal – Robisz to źle (jak to robisz? – źle)

Me siento mal – Czuję się źle (jak się czuję? – źle)

Natomiast słowo „malo” oznacza zły, niedobry i słowo to służy przede wszystkich do opisu rzeczowników, czyli w uproszczeniu ludzi, zwierząt i rzeczy:

José es hombre malo – Jose jest złym człowiekiem. (jakim jest człowiekiem? – złym)

Es una cafetería mala – to jest niedobra kawiarnia. (jaka jest kawiarnia? – niedobra)

Porównajmy sobie zatem „mal” i „malo”:

Él habla español mal – on mówi po hiszpańsku źle (jak mówi – źle)

su español es malo – jego hiszpański jet zły (jaki jest Twój hiszpański – zły, niedobry)

Ella conduce mal – ona prowadzi źle (jak prowadzi? – źle)

Ella es una conductora mala – ona jest złym kierowcą (jakim jest kierowcą? – złym). 

Tyle jeśli chodzi o podstawową różnicę, która jest raczej łatwa do wychwycenia. Zobaczmy teraz, w jakich jeszcze kontekstach możemy użyć tych słów

CO WARTO JESZCZE WIEDZIEĆ O „MAL”

SENTIRSE MAL oznacza „mieć się źle, czuć się źle. Na przykład:

Me siento mal después de comer en McDonald’s – źle się czuję po jedzeniu w McDonaldzie

„ESTAR MAL” – oznacza mieć się źle i jest synonimem do zwrotu: ”sentirse mal – czuć się źle” 

¿Cómo estás? – estoy mal, tengo fiebre – jak się masz – mam się źle, mam gorączkę

„Estar de mal humor” oznacza „być w złym humorze”. 

Está de mal humor porque tiene hambre – ma zły humor bo jest głodny

„Salir mal” znaczy natomiast „pójść źle”:

Todo salió mal desde el principio – wszystko poszło źle od początku

„ir mal” natomiast oznacza „iść źle”, np.:

„todo va mal – wszystko idzie źle”.

Czasami możemy usłyszeć tez powiedzenie:

Si las cosas comienzan mal, mal terminan – jeśli sprawy zaczynają się źle, źle się kończą.

Z kolei kiedy zdarzy się jakieś szczęście w nieszczęściu, Hiszpan może zakrzyknąć:

Menos mal! – dzięki Bogu, tyle dobrego, całe szczęście!

CO WARTO JESZCZE WIEDZIEĆ O „MALO”

Wspomniałem, że „malo” służy do opisu rzeczowników, czyli w uproszczeniu ludzi, zwierząt i rzeczy:. Dlatego ma różne formy w zależności od płci i liczby tych osób lub rzeczy, zupełnie jak polskie tłumaczenie:

Una chica mala – zła,  niedobra dziewczyna (płeć żeńska, jedna osoba) 

Chicas malas – złe dziewczyny (płeć żeńska, dwie lub więcej osób)

Un chico malo –  zły chłopak (płeć męska, jedna osoba)

Chicos malos – źli chłopcy (płeć męska, dwie lub więcej osób)

Tutaj warto dodać, że w przypadku zdania „un chico malo”, możemy spotkać wersję, w której malo będzie przed osobą, i wtedy skrócimy je do „mal”. Możemy więc powiedzieć zarówno:

un mal chico = un chico malo – zły chłopak.

W taki sam sposób możemy skracać słowo „malo” zawsze kiedy stawiamy je jedną rzeczą lub osobą rodzaju męskiego. Nie mylcie jednak tego „mal” które jest skróconą wersją słowa „malo” i które znaczy „zły” i dotyczy osób i rzeczy, ze słowem „mal”, które wygląda i brzmi tak samo, ale które znaczy „źle” i dotyczy czynności:

Ella se comprta mal mal – onzachowuje się źle

Él es un chico malo / un mal chico – to jest zły chłopak. 

Inne przykłady użycia malo to:

No hiciste nada malo – nie zrobiłeś nic złego

Sé que le pasa algo muy malo – wiem, że dzieje się mu coś bardzo złego

No hay nada malo en cambiar de trabajo – nie ma nic złego w zmianie pracy

UTARTE WYRAŻENIA Z „MALO”

Jeśli nie jesteśmy pewnie, czy nie przyszliśmy do kogoś ww nieodpowiednim momencie, powiemy:

Lo siento si es un mal momento. – Przepraszam, jeśli to zły moment. 

O złej osobie możemy powiedzieć:

Es un tipo malo –  to zły typ

„Mal tiempo” to zła pogoda”:

Hace un mal tiempo – jest brzydka pogoda

A czasami usłyszmy powiedzenie:

Bicho malo nunca muere. – złego diabli nie biorą (dosł. Zły robal nigdy nie umiera)

Język to praktyka, przetłumacz zdanie:

Ella no es una chica …, pero hoy tiene un …. humor – Ona nie jest złą dziewczyną, ale ma dziś zły humor.

i napisz je w komentarzu pod tym filmem to je dla ciebie sprawdzimy.

PODSUMOWANIE

Jak widzisz jest sporo różnych zastosowań słów „mal” i „malo”. Jednak sprowadzają się one w większości do tej jednej podstawowej różnicy, o której możesz przeczytać na początku tego artykułu. Dlatego jeśli miałbyś zapamiętać tylko jedną rzecz z tego artykułu warto żeby była to właśnie ta różnica:

MAL – oznacza ŹLE, opisuje „czynność”

MAL HECHO – ŹLE ZROBIONE

MAL ESCRITO – ŹLE NAPISANE

MALO (MAL) / MALA / MALOS / MALAS – oznacza NIEDOBRY / NIEDOBRA / NIEDOBRZY / NIEDOBRE. Służy najczęściej do opisu osób, rzeczy i wydarzeń, lub innymi słowy rzeczowników:

LIBROS MALOS – ZŁE, SŁABE KSIĄŻKI

UNA CHICA MALA – ZŁA DZEWCZYNA

Cytat na dziś:

“El bien es lento porque va cuesta arriba. El mal es rápido porque va cuesta abajo.” 

Opublikowano Dodaj komentarz

Dni tygodnia po hiszpańsku – los días de la semana

Hej, w dzisiejszym nagraniu poznamy Los día s de la semana – dni tygodnia po hiszpańsku, a także zwroty z tymi dniami, zapraszam. 

¿QUÉ DÍA ES HOY?

Los día s de la semana – dni tygodnia po hiszpańsku brzmią następująco:

lunes – poniedziałek

martes – wtorek

miércoles – środa

jueves – czwartek

viernes – piątek

sábado – sobota

domingo – niedziela

Pytanie, jaki „dzisiaj jest dzień?”, to po hiszpańsku:

¿Qué día es hoy? – Jaki dzisiaj jest dzień?

Na takie pytanie możemy odpowiedzieć:

Hoy es miércoles – dzisiaj jest środa.

Ayer fue martes – wczoraj był wtorek. 

Mañana es jueves – jutro jest czwartek. 

Żeby powiedzieć „w poniedziałek”, albo „we wtorek”, przed dniem tygodnia postawimy słówko „el”. 

el lunes – w poniedziałek

el martes – we wtorek

el miércoles – w środę

el jueves – w czwartek

el viernes – w piątek

el sábado – w sobotę

el domingo – w niedzielę. 

„El” jest na dobrą sprawę rodzajnikiem męskim i dosłownie można to słowo przetłumaczyć jako „ten”. „El sábado – w sobotę”. Jednak kiedy mówimy o dniach tygodnia, „el” tłumaczy się jako „w”. 

Hay una fiesta el sábado. – w sobotę jest impreza.

Nie róbcie przypadkiem jednego z najczęstszych błędów, jaki robią osoby uczące się hiszpańskiego, i nie tłumaczcie „w” w wyrażeniach „w poniedziałek, we wtorek itd” dosłownie, czyli za pomocą słowa „en”. „W poniedziałek, we wtorek, w środę itd. To zawsze będzie EL lunes, EL martes, EL miercoles. 

Voy al trabajo el martes – idę do pracy we wtorek. 

Voy de viaje el sábado – wyjeżdżam w sobotę. 

Llamaré mis amigos el domingo – zadzownię do moich przyjaciół w niedzielę. 

Żeby zamiast w poniedziałek, powiedzieć w poniedziałki, albo zamiast we wtorek, powiedzieć we wtorki, zamiast rodzajnika „el” przed dniem tygodnia postawimy „los”. Nic jednak nie zmienimy, jeśli chodzi o nazwę dnia tygodnia, poza sobota i niedziela, bo tam dodamy „s” na koniec:

el lunes – w poniedziałek

los lunes – w poniedziałki

el martes – we wtorek

los martes – we wtorki

el miércoles – w środę

los miércoles – w środy

el jueves – w czwartek

los jueves – w czwartki

el viernes – w piątek

los viernes – w piątki

el sábado – w sobotę

los sábados – w soboty

el domingo – w niedzielę

los domingos – w niedziele

Takiej formy ze słowem „los” użyjemy, żeby opisać coś, co dzieje się regularnie w jakiś dzień tygodnia, np. Na drzwiach niektórych restauracji możemy zobaczy tabliczkę:

Cerrado los miércoles y los jueves. – zamknięte w środy i czwartki. 

W szpitalu można z kolei zobaczyć tabliczkę

Los días de visita son los martes y los viernes. – Dni odwiedzin są we wtorki i w piątki. 

Czasami możemy usłyszeć też wyrażenie ze słowem „todos”. Np. „todos los lunes – we wszystkie poniedziałki” albo „todos los domingos – we wszystkie niedziele”, np. 

Almorzamos juntos todos los domingos – jemy wspólnie obiad we wszystkie niedziele. 

W przyszły poniedziałek, wtorek, środę itd to „el próximo lunes / el próximo martes, el próximo miércoles y etcétera, por ejemplo / na przykład:

El próximo lunes es mi cumpleaños – w następny poniedziałek są moje urodziny. 

Lo necesito para el próximo viernes – potrzebuję tego na przyszły piątek

Z kolei w zeszły poniedziałek, w zeszły wtorek itd. to:

el lunes pasado – w zeszły poniedziałek

el martes pasado – w zeszły wtorek

el miércoles pasado. -w zeszłą środę itd. 

el jueves pasado – w zeszły czwartek

el viernes pasado – w zeszły piątek

el sábado pasado – w zeszłą sobotę. 

el domingo pasado – w zeszłą niedzielę.

El martes pasado estaba en una playa del Caribe – w zeszły wtorek byłem na plaży na karaibach. 

El jueves pasado me fui a España – w zeszły czwartek wyjechałem do Hiszpanii. 

PODSUMOWANIE

Dni tygodnia po hiszpańsku to

lunes – poniedziałek

martes – wtorek

miércoles – środa

jueves – czwartek

viernes – piątek

sábado – sobota

domingo – niedziela

Wszystkie dni tygodnia są rodzaju męskiego. Żeby powiedzieć „w” dany dzień tygodnia używamy słowa „el”, el lunes – w poniedziałek, el martes – we wtorek itd. We wtorki, to los martes, w środy los miercoles, w czwartki – los jueves itd. 

W przyszłą środę to ”el próximo miércoles”, w przyszły czwartek, el próximo jueves. 

W zeszły piątek, to „el viernes pasado”, w zeszłą sobotę – El sábado pasado – w zeszłą sobotę.

Kiedy mówimy jaki dzień jest dzisiaj, lub był wczoraj, lub był jutro, nie używamy słowa „el”, nie ma tam tego słowa: Hoy es miércoles – dzisiaj jest środa.

CYTAT NA DZIŚ

Un día sin reír es un día perdido – dzień bez uśmiechu to dzień stracony

Charles Chaplin

Opublikowano Dodaj komentarz

Tuve vs. tenía

Słowo „tener – mieć” ma dwie formy przeszłe, czyli „tenía” i „tuve”? Cóż, obie formy są poprawne, obie przetłumaczymy na „miałem”, jednak obie znaczą coś nieco innego. Jaka więc jest różnica między tymi słowami i kiedy miałem to „tenía” a kiedy „tuve”  – na to pytanie odpowiem Ci w dzisiejszym odcinku.   

TENÍA

Forma „tenía” znaczy „miałem”. Formy tej używamy przy opisach stałych cech ludzi, miejsc i sytuacji, które nie zmieniają się z dnia na dzień np. 

Ana tenía el pelo rubio y ojos azules. – Ana miała blond włosy i niebieskie oczy. 

Marco tenía una casa al mar. – Marco miał dom nad morzem. 

Zauważcie, że gdy używamy formy „tenía” mamy na myśli zazwyczaj jakąś sytuację, która jest trwającym stanem w przeszłości, np. 

Cuando tenía diez años, era guapo – kiedy miał 10 lat, był przystojny (nie mówimy tutaj o punkcie w czasie, jak np. „o 15:21 we wtorek 1983 kiedy miałem 10 lat”, tylko mamy trwającą sytuację).

Ten nieokreślony czas, kiedy coś „mamy” będzie bardzo często tylko tłem do licznych wydarzeń, które miały wtedy miejsce:

Cuando tenía 18 años, fui al parque donde conocí a mi futura esposa – Kiedy miałem 18 lat, poszedłem do parku, gdzie poznałem moją przyszłą żoną. (moje bycie dzieckiem było bliżej nieokreślonym okresem, podczas którego działy się różne wydarzenia).

Ya tenía mi propio negocio, cuando nació mi hermano – miałem już mój własny biznes, kiedy urodził się mój brat (moje posiadanie firmy, które trwało przez dłuższy okres czasu, jest tłem historii, w której urodził sie mój brat).

Formy „tenía” używamy, jak pewnie już zauważyliście, do podawania wieku:

Cuando tenía 5 años – kiedy miałem 5 lat

Cuando teníamos 6 años – kiedy mieliśmy 6 lat

Cuando tenían 20 años – kiedy mieli 20 lat

TUVE

Jak się do tego ma forma „tuve”? Otóż, teraz może was zaskoczę, ale formy „tenía” i „tuve” nierzadko będziemy mogli użyć w tych samym zdaniach JEDNAK zmienimy nieco sens tych zdań. Dlatego różnicę między tymi formami najłatwiej będzie nam zrozumieć porównując zdania z „tenía” oraz z tuve”.

Zanim jednak zaczniemy, miejcie w głowie jedną rzecz „tenía” służy od opisów, czegoś co trwało dłużej i jest zazwyczaj tłem do innych wydarzeń. Ponadto, używając „tenía” nie określamy, czy dana sytuacji z przeszłości skończyła się czy nie. 

Z kolei „tuve” służy do opisu jednorazowych wydarzeń, punktów na osi czasu, które definitywnie się zakończyły, np. 

Marco tenía una casa al mar. – Marco miał dom nad morzem. (Takie zdanie może oznaczać, że Marco ten dom ciagle ma – no bo „tenía” pozwala nam zakreślić tło do opisu i nie zakłada, że coś się skończyło. Ponadto zdanie z „tenía” będzie zazwyczaj wstępem właśnie do dłuższego opisu, do dalszej rozmowy, więc nasz rozmówca często będzie oczekiwał, że coś jeszcze dodamy, np. że opowiemy jakąś historię związaną z naszym wyjazdem do domu Marco).

Marco tuvo una casa al mar pero tuvo que venderla y ya no la tiene. – Marco miał dom nad morzem, ale musiał sprzedać go i już go nie ma. (Użycie „tuvo” oznacza, że to jest coś, co definitywnie się skończyło, tzn. że Marco tego domu już nie ma. Po takim zdaniu temat domu uznajemy za zakończony i naszą wypowiedź też uznajemy za zakończoną – nasz rozmówca nie oczekuje, że cokolwiek  w tej sprawie dodamy). W tym zdaniu traktujemy posiadanie tego domu, jako taką zamkniętą całość, jako jednorazowe, zakończone wydarzenie.

Ayer tenía amigos en mi casa. – Wczoraj w domu miałem przyjaciół. (Ponieważ użyliśmy „tenía” nasz rozmówca zrozumie to tak, że wizyta naszych przyjaciół jest dopiero początkiek dłuższego opisu i tłem do dalszych wydarzeń. Dlatego oczekiwałby wręcz, że po takim zdaniu coś dodamy, np).

Ayer tenía amigos en mi casa. Hablábamos de la situación en España… –  wczoraj w domu miałem przyjaciół. Rozmawialiśmy o sytuacji w Hiszpanii (i tutaj dalej opowiadamy, co wydumaliśmy)

Natomiast gdybyśmy chcieli użyć słowa „tuve”, rozmowa wyglądałaby nastepujące?

¿Qué hiciste ayer? – co porabiałeś wczoraj?

Ayer tuve a amigos en casa. – wczoraj miałem przyjaciół w domu.

TENÍA QUE VS. TUVE QUE

Podobnie sytuacja wygląda  w przypadku „tenía que” i „tuve que”. Oba wyrażenie przetłumaczymy na „musiałem”. 

Formy „tenía que” użyjemy, kiedy „musieć” jest np. wstępem do dłuższej wypowiedzi, w której podamy detale w związku z tym, co musieliśmy, np. 

Tenía que tomar una decisión, pero para mí la situación era dificíl… – musiałem podjąć decyzję, ale dla mnie ta sytuacja była trudna (i tutaj możemy wymienić np. rozterki i rozważania, a podczas gdy się wahaliśmy, i rozważaliśmy, ciągle wisiał nad nami jak tło ten „mus” podjęcia decyzji. Ponadto gdy mówimy „tenía que” nie wiadomo, czy tą decyzję ostatecznie podjęliśmy – być może wciąż się zastanawiamy).

Z kolei kiedy „musiałem” to „tuve que” najcześciej będziemy wymieniali kolejne punkty, które musieliśmy zrobić i „odhaczyć” jak na liście, np.

Tuve que hacer las compras, después tuve que comer y después tuve que volver a casa – musiałem zrobić zakupy, później musiałem zjeść, a potem musiałem wrócić do domu. (w takim kontekście najczęściej będzie to znaczyło, że daną czynność zrobiliśmy i zakończyliśmy)

PODSUMOWANIE

TENÍA – znaczy „miałem”. Formy tej używamy przy opisach stałych cech ludzi i miejsc, sytuacji, które nie zmieniają się z dnia na dzień. Formy tej użyjemy też, kiedy nasze „mienie” czegoś w przeszłości, jest tłem do innych wydarzeń, o których zaraz opowiemy:

Cuando tenía 18 años, fui al parque donde conocí a mi futura esposa – Kiedy miałem 18 lat, poszedłem do parku, gdzie poznałem moją przyszłą żoną.

Formy „tenía” używamy też do podawania wieku:

Cuando tenía 5 años – kiedy miałem 5 lat

TUVE – służy do opisu jednorazowych wydarzeń, punktów na osi czasu, które definitywnie się zakończyły, a wraz z nimi nasza wypowiedź na ich temat: np. 

¿Qué hiciste ayer? – co porabiałeś wczoraj?

Ayer tuve amigos en casa – wczoraj miałem przyjaciół w domu

Czasami wybór między „tenía” i „tuve” nie jest aż tak czarno biały, bo czasami zależy nie tylko od sytuacji, ale też od tego, jak postrzegamy daną sytuację. Bez szerszego kontekstu, często oba słowa są ok. Mam na myśli tutaj zwłaszcza sytuacje, kiedy robicie jakiś test, w którym macie pojedyncze zdania bez kontekstu, i wpisujecie w nim np. „tenía” a w odpowiedziach jest „tuve”. W takich sytuacjach nierzadko nie zrobiliście wcale błędu, chociaż w książce bywa, że jest tylko jedna słuszna odpowiedź. Na tym poziomie, już bardziej zaawansowanym, wiele wyborów to kwestia kontekstu. Dlatego używajcie języka śmiało i bez strachu przed błędami, bo w końcu uczycie się, żeby mówić.

ODMIANA

yo tenía

tú tenías

él/ella tenía

nosotros/as teníamos

vosotros/as teníais

ellos/ellas tenían

yo tuve

tú tuviste

él/ella tuvo

nosotros/as tuvimos

vosotros/as tuvisteis

ellos/ellas tuvieron

Cytat na dziś:

Tuve que perderme varias veces para encontrarme