Opublikowano Dodaj komentarz

Wie viel czy wie viele?

 

Ich bekommen viele Fragen – dostaję wiele pytań, jaka jest różnica między słowami „viel” i „viele” i dzisiaj na to pytanie odpowiem. Zapraszam i „viel Spaß! – dużo zabawy!”:

VIEL / WIE VIEL

Zacznijmy od słowa „viel” czyli „dużo”. Słowo to stawiamy przed rzeczami niepoliczalnymi. Co to są te rzeczy niepoliczalne? A no takie, których nie da się bezpośrednio policzyć, np. woda, sok, albo mleko. Ktoś może powiedzieć, ale zaraz, jak to nie da się policzyć wody albo mleka? – A butelka wody, dwa kartony mleka, trzy litry soku? No tak i nie, zauważcie, że w tych wszystkich wypadkach to, co liczymy to są butelki, kartony i litry, a nie same płyny. Nie staniemy nad brzegiem morza i nie policzymy na palcach wody jako takiej, na zasadzie, jedna woda, druga, trzecia i czwarta, bo jest to po prostu ciecz.

I rzeczy niepoliczalnych może być właśnie „dużo”, czyli „viel”:

Viel Wasser – dużo wody

Viel Milch – dużo mleka. 

Niepoliczalne są nie tylko ciecze, ale też wszelkiego rodzaju proszki jak np.sól i cukier. 

Viel Salz – dużo soli.

Viel Zucker – dużo cukru.

Niemcy za niepoliczalne traktują też różnego rodzaju materiały, jak np. drewno czyli „das Holz”. Można policzyć kłody, deski i pnie, ale nie samo drewno. Dlatego:

Viel Holz – dużo drewna.

I tak długo jak traktujemy coś, jak pewnego rodzaju materiał raczej niż pojedyncze sztuki, to mamy do czynienia z rzeczami niepoliczalnymi. Dlatego niepoliczalne będzie też mięso i masło, jak i wiele innych produktów spożywczych, które kupujemy raczej na kilogramy lub gramy niż na sztuki:

Viel Fleisch – dużo mięsa

Viel Butter – dużo masła.

Co ciekawe, również „das Gemüse” czyli warzywa i „das Obst” czyli owoce są po niemiecku niepoliczalne. „Ale jak to warzywa niepoliczalne?” Ktoś może zapytać. Już wyjaśniam – niemieckie „das Gemüse” to trochę jak nasza „zielenina”. „Zielenina” po polsku też jest niepoliczalna – nie mówimy przecież: nie lubię „dwóch zielenin”, albo „kupiłem cztery zieleniny”.  

Viel Gemüse – dużo warzyw

Viel Obst – dużo owoców

Słowa, które mogą co niektórych zaskoczyć, a które po niemiecku są niepoliczalne, to pieniądze i czas, czyli „das Geld” i „die Zeit”. 

Viel Geld – dużo pieniędzy.

Viel Zeit – dużo czasu

Ale na dobrą sprawę nie powinno to nikogo dziwić – przecież  i po polsku pieniądze są zazwyczaj niepoliczalne, nie mówimy przecież – mam tutaj dwa pieniądze, albo zarobiłem dzisiaj 200 pieniędzy, tylko to co liczymy to są złotówki, dolary lub euro. 

Z czasem jest podobnie – liczymy godziny, dni i lata, ale czasu nie liczymy na zasadzie – „dwadzieścia czasów temu byłem na wakacjach”. No chyba że mowa o czasach w językach, ale to inna sprawa. 

„Viel postawimy też przed tzw. rzeczownikami abstrakcyjnymi, czyli takimi rzeczami, które nie są materialne, np. „Spaß – zabawa, albo „Arbeit – praca” np. 

Viel Spaß – dobrej zabawy! (dosł. dużo zabawy).

Ich habe viel Arbeit – mam dużo pracy. 

O rzeczy niepoliczalne zapytamy za pomocą zwrotu „wie viel” np. 

Wie viel kostet das? – ile (dosł. jak dużo) to kosztuje?

Wie viel Zucker möchten Sie in Ihren Tee? – ile (dosł. jak dużo) cukru chce Pani do herbaty

Warto zapamietać też zwrot:

Wie viel Uhr ist es? – która jest godzina?

VIELE

Przejdźmy teraz do słowa „viele” czyli „wiele”, którego użycie jest już znacznie łatwiejsze. „Viele” czyli „wiele” może być rzeczy, które policzyć się da. Jeśli czegoś może być „dwa, trzy, cztery i więcej”, jeśli „sztuki”, „egzemplarze” czegoś możemy policzyć, stawiamy przed tymi rzeczami „viele – wiele” np. 

Ich habe viele Bücher – mam wiele książek

Er hat viele Probleme – on ma dużo problemów.

Sie hat viele Hunde – on ma wiele psów

Zauważcie, że książki, problemy i psy możemy policzyć – dwa psy, trzy książki itd. Dlatego właśnie stawiamy przed tymi słowami „viele”. 

`

O rzeczy policzalne zapytamy za pomocą zwrotu: „wie viele – jak wiele”.

Wie viele Kinder haben Sie? – jak wiele dzieci ma Pani?

Wie viele Stunden schläfst du? – ile godzin śpisz?

Wie viele sprachen sprechen Sie? – w ilu językach Pan mówi?

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa, „viel” czy „viele”  użylibyście w pytaniu:

Ich habe … Blumen – mam wiele kwiatów.

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy.

PODSUMOWANIE

Niemcy dzielą wszystkie rzeczy na takie, których policzyć się nie da i które policzyć się da. 

Te rzeczy niepoliczalne to wszelkiego rodzaju ciecze, proszki i materiały, jak Wasser – woda, Salz – sól i Holz – drewno. Po niemiecku niepoliczalne są też Obst – owoce, Gemüse – warzywa, Geld – pieniądze i Zeit czas. Przed rzeczami niepoliczalnymi stawiamy „viel” czyli „dużo”, np. Viel Wasser – dużo wody”. Pytania o rzeczy niepoliczalne zadajemy za pomocą zwrotu „wie viel – jak dużo”. 

Natomiast przed rzeczami policzalnymi, czyli takimi, których pojedyncze sztuki można policzyć, stawiamy po niemiecku „viele” czyli „wiele” np. „Viele Autos – wiele samochodów” albo „viele Menschen – wiele ludzi”. 

CYTAT NA DZIŚ

Wer viel verspricht vergisst auch viel.

Thomas Fuller

Opublikowano 1 komentarz

To lend vs. to borrow

Hello my Friends, jest takie angielskie powiedzenie: „neither a borrower nor a lender be – lepiej nie pożyczać komuś ani od nikogo / dobry zwyczaj, nie pożyczaj. Nie mniej jednak, mam nadzieję, że „you will lend me an ear – mnie wysłuchacie (a dosłownie: że zechcecie pożyczyć mi ucha). Zwłaszcza, że odpowiemy sobie na pytanie, czym różnią się słowa „lend i borrow” ale też zahaczymy o takie słowa jak „loan, rent i hire”. W skrócie, powiemy sobie, jak po angielsku „pożyczać”, zapraszam!

BORROW

Słowo „borrow” znaczy „pożyczać od kogoś”. Dlatego „r” z „boRRow” możecie skojarzyć sobie ze słowem „bRać”, np.

You can borrow you father’s car – możesz pożyczyć samochód od ojca. 

We’re not stealing, we’re just borrowing – nie kradniemy, my tylko pożyczamy

English borrowed quite a few words from French – Angielski pożyczył sobie dość sporo słów z Francuskiego

Słowo „borrow” możecie skojarzyć też z biblioteką albo bakiem, gdzie to my bierzemy / wypożyczamy książkę:

A person that borrows a book is a borrower – osoba, która wypożycza książkę z biblioteki jest wypożyczającym. 

A borrower borrows money from a bank – kredytobiorca – osoba biorąca pożyczkę pożycza pieniądze z banku.

Czasami, np. w filmach usłyszymy też zwrot „to be living on a borrowed time” co dosłownie oznacza „żyć na pożyczonym czasie”, a niedosłownie tak powiemy o kimś, kto “cudem trzyma się jeszcze przy życiu”. 

LEND

Słowo „lend” znaczy natomiast pożyczać „komuś”, czyli zamiast „brać coś od kogoś”, my „dajemy coś komuś”. I właśnie tą ostatnią literkę „d” ze słowa „lend” możecie skojarzyć sobie ze słowem ”dawać”.

I will lend you money but I need it back next week – pożyczę Ci pieniądze, ale potrzebuję ich spowrotem w przyszłym tygodniu. 

Słowo „lend” pojawia się też w różnego rodzaju zwrotach, np. „to lend a hand – dać (pożyczyć) komuś pomocną dłoń”

I need to finish this project by tomorrow, would you lend me a hand? – muszę skończyć ten projekt do jutra, podałabyś mi pomocną dłoń?

Forma przeszła słowa „lend” to „lent” z „t” na końcu. Zdanie możemy zbudować na dwa sposoby:

I lent John a book – pożyczyłem Johnowi książkę

I lent a book to John – pożyczyłem książkę Johnowi. (zwróćcie uwagę, że w tej opcji, czyli kiedy najpierw mówimy „co” pożyczyliśmy, a dopiero potem „komu” dodajemy jeszcze słowo „to”)

LEND VS. LOAN 

Samo słowo „lend” jak mogliście zauważyć, oznacza pożyczanie komuś czegoś – zarówno metaforyczne – jak w przypadku pomocnej dłoni – jak i dosłowne – jak w przypadku pieniędzy. Zwłaszcza w amerykańskim angielskim usłyszymy jeszcze często słowo „loan”. Słowo to może oznaczać zarówno pożyczkę, jak i pożyczać, jednak tutaj, w przeciwieństwie do słowa „to lend”, „to loan” nie ma już metaforycznego znaczenia, ale tylko dosłowne znaczenie pożyczania, np. 

He took out a bank loan / a student loan – on wziął pożyczkę bankową / pożyczkę studencką. 

I loaned him some money – pożyczyłem mu trochę pieniędzy

RENT / HIRE

Ponieważ rozmawiamy tu o pożyczaniu, nie można zapominać o słowie „rent” które używane jest cześciej w Ameryce i słowie „hire”, które używane jest częściej w Wielkiej Brytanii. Oba słowa znaczą „wypożyczać coś (np. samochód) klientowi za opłatą”. Na lotniskach spotkamy zazwyczaj biura „car rental” albo „car hire” czyli wypożyczalnie samochodów. Możemy też powiedzieć. 

I rented a bicycle / boat – wypożyczyłem rower / łódkę (amerykański angielski) 

I hired a bicycle / boat – wypożyczyłem rower / łódkę (brytyjski angielski)

Często też powiemy:

We rent an apartament in New York City – wynajmujemy mieszkanie w Nowym Yorku. 

A przed domami w stanach czasami zobaczymy tabliczki z napisem:

For rent – na wynajem. 

PODSUMOWANIE

„to borrow – pożyczyć coś od kogoś.

„to lend – pożyczyć komuś coś – metaforycznie i dosłownie.

„to loan – pożyczyć komuś coś – dosłownie (głownie AmE).

„to rent (AmE) / to hire (BrE) – wypożyczać coś klientowi za pieniądze.