Opublikowano Dodaj komentarz

Kiedy używamy IN (vs. nach, zu, auf, an)

 

Dzisiaj powiemy sobie, jak używać po niemiecku słowa „in”, które może znaczyć zarówno „do” jak i „w”. Jak np. w zdaniach – „ich gehe in die Stadt – idę do miasta” i „ich bin in der Stadt – jestem w mieście”. Powiemy sobie też dlaczego w niektórych sytuacjach używamy właśnie słowa „in” a nie na przykład ”zu” lub „nach”, żeby powiedzieć „do” Zapraszam. 

KIEDY UŻYWAĆ „IN”
W języku niemieckim aż kilka słów możemy przetłumaczyć na nasze polskie „do”. Są to takie słowa jak „nach”, „zu”, „an” „auf” czy właśnie „in”. Na dobrą sprawę to, którego słowa użyjemy w znaczeniu „do” lub „w” ZALEŻY OD TEGO, DOKĄD IDZIEMY, CZYLI OD CELU NASZEJ PODRÓŻY. Słowa „in używamy, jeśli:

1. kiedy nasza podróż kończy się we wnętrzu jakiegoś budynku lub miejsca. Innymi słowy, kiedy wchodzimy do środka czegoś:

Wir gehen ins Restaurant – idziemy do restauracji (BĘDZIEMY WE WNĘTRZU RESTAURACJI)
Ich gehe in den Laden – idę do sklepu (DO WNĘTRZA SKLEPU)
Sie gehen in die Fabrik – oni idą do fabryki (DO WNĘTRZA FABRYKI)
Er ist in die Schule – on idzie do szkoły (DO WNĘTRZA SZKOŁY)
Ich gehe in den Garten / in den Park (DO WNĘTRZA OGRODU PARKU)
Wir gehen ins Konzert / Theater / Kino – idziemy na koncert, do teatru, do kina

2. Ze słowami Gebirge / Berge – góry, Ausland – zagranica, die Straße – ulica, die Stadt – miasto:

ich fahre ins Ausland fahren – jadę za granicę 
Er geht in die Stadt – on idzie do miasta. 
Ich fahre in die Berge / ich fahre ins Gebirge – jadę w góry
Sie arbeitet in der Kaiserstraße – ona pracuje na Kaiserstraße (

„IN” – CZYLI „DO” CZY „W”?
Tak jak wspomniałem na początku, „in” może oznaczać zarówno „do” (jak ich gehe in den Park – idę do parku) jak i „w” (jak w zdaniu ich bin in dem Park – jestem w parku). Jak więc rozpoznać, z którym z tych znaczeń mamy do czynienia? Odpowiedź jest prostsza niż może się wydawać.

„IN” znaczy „DO”, jeśli zdanie dotyczy „RUCHU / PRZEMIESZCZANIA SIĘ” z jednego miejsca do drugiego. W takich zdaniach będą użyte takie słowa jak „ich fahre in – jadę do / ich gehe in- idę do, czy ich fliege in- lecę do”. 

UWAGA: Jeśli „in” znaczy „do” łączy się z Akkusativem, czyli biernikiem. Oznacza to, że:

1. Jeśli cel naszej podróży ma rodzajnik męski „der” np. „der Park – park”, to „der” zmieni się na den”. Powiemy więc „ich gehe in den Park – idę do parku.”

2. Jeśli cel naszej podróży jest rodzaju żeńskiego, czyli ma rodzajnik „die” (np. die Arbeit- praca) albo jest rodzaju nijakiego, czyli ma rodzajnik „das” (np. das Büro) – RODZAJNIK SIĘ NIE ZMIENIA. Powiemy więc:

ich gehe in die Arbeit – idę do pracy. 
ich gehe in das Büro – idę do biura. (Zwrócie tutaj uwagę, że, jeśli mamy „in” oraz „das” obok siebie, bardzo często skracamy te dwa słowa w „ins”. Zamiast więc „ich gehe in das Büro” możemy powiedzieć „ich gehe ins Büro” i tak też będzie poprawnie. 

IN + DER (PARK) = IN DEN (PARK)
IN + DIE (ARBEIT) = IN DIE (ARBEIT)
IN + DAS (BüRO) = IN DAS / INS (BüRO)

„IN” znaczy „W” jeśli zdanie dotyczy przebywania w jakimś miejscu, mieszkania tam lub pracowania. NIE MA WIĘC RUCHU. W takich zdaniach będą użyte takie słowa jak „ich wohne in – mieszkam w / ich arbeite in- pracuję w, czy ich bin in- jestem w”.

UWAGA: Jeśli „in” znaczy „w” łączy się z Dativem, czyli celownikiem. Oznacza to, że:
jeśli cel naszej podróży ma rodzajnik męski „der” np. „der Park – park” lub niejaki czyli „das” jak w das Büro – biuro, to zarówno „der” jak i das zmienią się w „dem”. Powiemy więc:

ich bin in dem Park – jestem w parku
ich bin in dem Büro – jestem w biurze (Zwrócie tutaj uwagę, że, jeśli mamy „in” oraz „dem” obok siebie, bardzo często skracamy te dwa słowa w „im”. Zamiast więc „ in dem Park” czy “in dem Büro” możemy powiedzieć „ich bin im Park / ich bin im Büro” i tak też będzie poprawnie. 
Jeśli cel naszej podróży jest rodzaju żeńskiego, czyli ma rodzajnik „die” (np. die Arbeit- praca), to rodzajnik ten zmienia się na „der”. Powiemy więc ich „ich bin in der Arbeit – jestem w pracy”

IN + DER (PARK) = IN DEN (PARK)
IN + DIE (ARBEIT) = IN DIE (ARBEIT)
IN + DAS (BüRO) = IN DAS / INS (BüRO)

Zobaczmy więc dodatkowe przykłady, w których „in” znaczy”do” lub „w” w zależności od kontekstu i rodzajnika:

Er geht in den Garten – in idzie do ogrodu
Er ist im Garten / in dem Garten – on jest w ogrodzie  

Wir gehen ins Restaurant – idziemy do restauracji,
Wir sind im Restaurant – jesteśmy restauracji

Sie geht in die Schule – ona jest w szkolee
Sie ist in der Schule – ona jest w szkole

PODSUMOWUJĄC
„In” używamy w znaczeniu „do” jeśli nasza droga kończy się we wnętrzu jakiegoś miejsca -budynku czy parku. „In” używamy też ze słowami Gebirge / Berge – góry, Ausland – zagranica, die Straße – ulica, die Stadt – miasto. 

Jeśli w zdaniu mówimy o przemieszczaniu się „do” jakiegoś miejsca, „in” łączy się z Akkusativem. 

Jeśli w zdaniu mówimy o znajdowaniu się „w” jakimś miejscu (czyli nie ma ruchu), „In” łączy się z „Dativem)

JAK TO ZAPAMIĘTAĆ: dla osób, które myślą sobie, że te rodzajniki są trudne, mam kilka informacji, które może zmienią nieco waszą perspektywę. Po pierwsze, po polsku też zmieniamy formę. Nie mówimy przecież „idziemy do park” tylko „do parku”. Z tego samego powodu w niemieckim „ der Park – park” zmieniamy in den Park – do parku”. Drugą kwestią, która może pomóc Ci zapamiętać jak używać rodzajników jest zrozumienie, praktyka i czas. Nie musisz od razu tego pamiętać, ważne jest żebyście to zrozumieli – obejrzyjcie sobie t nagranie ponownie lub zajrzyjcie na mój blog lub FB, gdzie to nagranie jest też ww formie tekstu. W momencie, jak już będziecie to rozumieli, uczcie się całych zdań. W momencie, w którym zapamiętacie ileś zdań, w których mamy „ich gehe IN DEN Park” albo „er geht IN DEN Park” stane się dla was naturalne, że w przypadku słowa „Park”, „der” zmienia się na „den”. Tymczasem nie bójcie się mówić – używajcie języka, starając się mówić poprawnie, ale nie przejmując błędami. Poprzez praktykę nauczycie się najszybciej.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp
Opublikowano Dodaj komentarz

Kiedy używamy NACH (vs. in, zu, auf, an)

NACH
W języku niemieckim aż kilka słów możemy przetłumaczyć na nasze polskie „do”. Są to takie słowa jak „nach”, „zu”, „an” „auf” czy właśnie „in”. Na dobrą sprawę to, którego słowa użyjemy w znaczeniu „do” lub „w” ZALEŻY OD TEGO, DOKĄD IDZIEMY, CZYLI OD CELU NASZEJ PODRÓŻY. Dzisiaj odpowiemy sobie na pytanie, kiedy po niemiecku używać słowa „nach” w znaczeniu do. Jest to początek miniserii, w której będę wam wyjaśniał, użycie takich właśnie słów jak „nach, in, auf, zu i an”, Zapraszam:

NACH UŻYWAMY KIEDY PODAJEMY KIERUNEK:
nach Norden – na północ 
nach Süden – na południe
Wir fahren nach Norden / Süden – jedziemy na północ / południe

nach Osten – na wschód
nach Westen – na zachód

Gehen wir nach Osten / Westen – chodźmy na wschód / zachód.
nach links – w lewo
nach rechts – w prawo 
Biegen sie nach links / rechst ab – niech pan skręci w lewo
Nach oben – w górę
Nach unten – w dół 
Wenn du Höhenangst hast, schau nicht nach unten – jeśli masz lęk wysokości, mnie patrz w dół. 

Jeśli jesteś na piętrze, i schodzisz na parter, możesz powiedzieć
Ich gehe nach unten – schodzę na dół. 

Mamy też zwroty: 
„Von links nach rechts” – od lewej do prawej”
”von oben nach unten” – czyli „z góry do dołu”
nach draußen – na zewnątrz
nach drinnen – do środka

Bringt sie nach drinnen – przyprowadźcie ją do środka
Sie ist nach draußen gegangen – ona poszła na zewnątrz

NACH UŻYWAMY KIEDY JEDZIEMY DO JAKIEGOŚ MIASTA, PAŃSTWA (w większości przypadków, ale nie zawsze) LUB NA JAKIŚ KONTYNENT: 

Ich fahre nach Berlin / Breslau – jadę do Berlina / Wrocławia (MIASTO)
Wir fliegen nach Deutschland / nach Spanien – lecimy do Niemiec / Hiszpanii (KRAJ)
Er fliegt nach Amerika / Australien – on leci do Ameryki / Australii

NACH: WYJĄTKI
Nach łączymy z miastami, które wymieniamy z nazwy, np. „nach Berlin – do Berlina, nach Breslau – do Wrocławia”. Jeśli natomiast chcesz użyć w zdaniu słowa „Stadt – miasto” i powiedzieć po prostu „idę do miasta” – bez wymieniania jego nazwy – wtedy powiesz „ich gehe in die Stadt – idę do miasta”. Czyli w przypadku słowa „Stadt” używa „in”, żeby wyrazić „do”.

Wspomniałem, że „nach” używamy w przypadku państw. Wyjątkiem są tutaj państwa, które występują z rodzajnikiem „die” i „der” np. die USA, die Schweiz, die Türkei, der Iran. W takich wypadkach zamiast „nach” użyjemy słowa „in” i powiemy:

Wir fahren in die Schweiz- jedziemy do Szwajcarii 
Wir fliegen in die USA – lecimy do USA
Er fliegt in den Iran – on leci do Iranu 

Możecie teraz zadawać sobie pytanie – skąd będziecie wiedzieć, które państwa mają rodzajnik „die”. Niemcy wiedzą to, bo niemiecki jest dla nich językiem rodzimym. Z kolei my, jako obcokrajowcy, musimy się tego po prostu nauczyć. Przy czym warto zauważyć, że stosunkowo bardzo mało państw ma rodzajniki “die” i „der”. W większości sytuacji w przypadku państw nie dodajemy żadnego rodzajnika. W związku z tym używamy słowa „nach”, żeby powiedzieć „do”. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli podczas rozmowy z Niemcem nie macie pewności, czy państwo ma rodzajnik, czy go nie ma, używajcie „nach”. Dzięki temu zachowacie płynność rozmowy, Niemiec i tak was zrozumie i najwyżej was poprawi.  

„Nach” łączymy ze słowem „Haus”, żeby powiedzieć „idę do domu – ich gehe nach Hause”. Zwróćcie uwagę, że wtedy do słowa „Haus” dodajemy „e” – nach Hause.  

DODATKOWE ZNACZENIA SŁOWA „NACH”:

NACH UŻYWAMY KIEDY MÓWIMY O CZASIE W ZNACZENIU „PO” CZYMŚ:

nach zehn Minuten – po 10 min. 
Nach vier Tagen – po czterech dniach
Nach Mitternacht – po północy
Nach einer kurzen Pause – po krótkiej przerwie

NACH MOŻE TEŻ ZNACZYĆ „ZGODNIE Z”
Es läuft alles nach Plan – wszytko idzie zgodnie z planem
Nach den Regeln – zgodnie z przepisami. Np. Ich spiele nach den Regeln – gram zgodnie z przepisami. 

Stąd, warty nauczenia się zwrot „meiner Meinung nach” – co dosłownie znaczy „ zgodnie z moim zdaniem”, a co tłumaczymy na polski na „moim zdaniem / według mnie”, np. 

Das ist, meiner Meinung nach, ein sehr gutes Buch – to jest, moim zdaniem, bardzo dobra książka. 

Warto tutaj zauważyć, że NACH łączy się zawsze z DATIVEM.

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp
Opublikowano Dodaj komentarz

Sobota to po niemiecku Samstag czy Sonnabend?

Sobota to po niemiecku Samstag czy Sonnabend? #zapytajpoliglote

Język niemiecki ma pewną szczególną cechę – są w nim bowiem dwa różne słowa na określenie soboty – Samstag i Sonnabend. Oba słowa znajdziemy w słownikach i oba używane są na codzień. Jaka jest więc różnica i którego słowa lepiej używać – odpowiedź na to pytanie poznamy w dzisiaj.

Zacznijmy od tego, że słowa Samstag używa się cześciej – tak na sobotę powie się na zachodzie i południu Niemiec w Austrii i Szwajcarii. Z kolei Sonnabend usłyszymy cześciej na północy i wschodzie Niemiec. Nie wyjaśnia to jednak zagadki skąd wzięły się 2 określenia na sobotę. 

Zacznijmy od tego, że słowo Samstag, jest starsze od Sonnabend. Samstag pochodzi od greckiego słowa Sabbaton, a to z kolei od hebrajskiego słowa Szabat, które oznacza ostatni, 7 dzień tygodnia, dzień odpoczynku. Przy okazji warto wspomnieć, że kiedyś tydzień liczyło się od niedzieli do soboty, a nie od poniedziałku do niedzieli, jak to robimy współcześnie i to właśnie sobota była dniem wolnym. Z reszta słowo Szabat słyszymy też w polskim słowie Sobota czy hiszpańskim Sábado, czy włoskim Sabato. 

Z kolei słowo Sonnabend pochodzi od słów Sonntag – niedziela i Abend – wieczór i dawniej oznaczało wieczór przed niedzielą. W średniowieczu natomiast zaczęło oznaczać całą sobotę. Co ciekawe słowo to nie jest pochodzenia niemieckiego tylko staroangielskiego. Do języka niemieckiego wprowadził je około VIII w. angielski misjonarz Bonifacy. Przypuszcza się, że gorliwy Bonifacy lub jego następcy chcieli usunąć z języka Samstag, bo – jako, że słowo to pochodziło od hebrajskiego Szabat – było niechrześcijańskie… 

Jakakolwiek byłaby prawda, faktem jest, że we współczesnym niemieckim poza wspomnianymi regionami północnych i wschodnich Niemiec cześciej używa się słowa Samstag. Którego słowa byście nie wybrali, z pewnością przydadzą Wam się poniższe zwroty: 

Am Samstag / Am Sonnabend – w sobotę

Die Party is am Samstag – Impreza jest w sobotę.
Samstags / Sonnabends – w soboty
Samstags spiele ich Tennis – W soboty gram w tenisa. 

Jeden Samstag / jeden Sonnabend – w każdą sobotę
Meine Mutter ruft mich jeden Samstag an. – Moja mam dzwoni do mnie co sobotę. 

(am) Letzten Samstag / am letzten Sonnabend – w zeszłą sobotę
Ich habe sie letzten Samstag besucht. – Odwiedziłem ją w zeszłą sobotę. 

(Am) nächsten Samstag / (am) nächsten Sonnabend – w przyszłą sobotę
Wir fahren am nächsten Samstag indie Stad. – Jedziemy w przyszłą sobotę.

A jeśli naprawdę chcesz przyspieszyć swoją naukę języka niemieckiego i zacząć uczyć się najprzydatniejszych zwrotów i zdań, zasubskrybuj Kod Poligloty poniżej i otrzymaj pierwszy rozdział książki – Niemiecki w Podróży za darmo! Znajdziesz tam mnóstwo gotowych zdań, które na pewno Ci się przydają. Ponadto zaczniesz dostawać mailing, w którym podzielę się z Tobą wiedzą – jak zostałem 7 języcznym poliglotą.

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp