Opublikowano Dodaj komentarz

Wenig vs. wenige

Hej, po zeszłotygodniowym nagraniu na temat „viel” i „viele”, ktoś zadał bardzo trafne pytanie, jaka jest różnica między słowami „wenig – mało”, „ein wenig – trochę” i „wenige – niewiele” mi na to pytanie odpowiem dzisiaj, zapraszam!

WENIG
Słowo „wenig” podobnie jak słowo „viel” stawiamy przed rzeczownikami niepoliczalnymi. Przypominam tutaj, że rzeczowniki to słowa, które zastępują rzeczy, ludzi, zwierzęta, np. „dom, pies, woda”. Rzeczowniki niepoliczalne natomiast to takie rzeczowniki, których nie można policzyć w sztukach, tylko potrzebujemy jakiejś jednostki miary, jak np. mililitry, litry albo jakiegoś pojemnika, jak np. butelka, żeby móc te rzeczowniki policzyć.

Dlatego rzeczownikami niepoliczalnymi będą zazwyczaj płyny, np. „der Saft – sok” czy „das Wasser” woda. Inaczej jak za pomocą litrów, mililitrów, butelek i innych jednostek miary nie policzymy wody. Nie da się stanąć nad brzegiem morza i liczyć wody na palach.

I przed rzeczownikami niepoliczalnymi właśnie, gdy jest ich mało, stawiamy słowo „wenig”

Wenig Saft – mało soku.
Wenig Wasser – mało wody.

Niepoliczalne są też wszelkiego rodzaju proszki, jak mąka czy cukier, które znowu możemy policzyć tylko w jednostkach miary jak np. kilogramy albo w pojemnikach, jak np. worek. Dlatego znowu powiemy:

Wenig Mehl – mało mąki.
Wenig Zucker – mało cukru.

Tutaj od razu dodam, że nie wystarczy, żeby coś było w worku, żeby było „niepoliczalne”. Kartofle też są w workach, ale łatwo możemy policzyć kartofle jako pojedyncze sztuki. Z kolei liczenie pojedynczych ziarenek cukru i pyłków mąki jest już zajęciem karkołomnym, dlatego właśnie uznajemy te proszki za niepoliczalne.

Niepoliczalne są też wszelkiego rodzaju materiały, które traktujemy raczej jak swego rodzaju substancję, jak na przykład „Stahl – stal” czy „Glas – szkło”. I znowu do policzenia „stali” czy „szkła” potrzebujemy jakiejś jednostki miary, jak np. kilogramy czy tony. I dlatego, gdy mało jest tych materiałów, powiemy:

Wenig Stahl – mało stali.
Wenig Glas – mało szkła.

Również cała masa produktów spożywczych, które raczej niż na sztuki kupujemy na gramy lub kilogramy jest niepoliczalna np. kawałek masła, który dostajemy w restauracji na śniadanie albo kawałek mięsa, który kupujemy w sklepie. I dlatego powiemy:

Wenig Fleisch – mało mięsa.
Wenig Butter – mało masła.

Jak wspomniałem w poprzednim nagraniu w języku niemieckim niepoliczalne są też słowa: Gemüse – warzywa, Obst – owoce, Zeit – czas i Geld – pieniądze. Wiem, że wielu osobom może wydawać się to dziwne, jednak wbrew pozorom ma to sens, co wyjaśniam właśnie w zeszło tygodniowym odcinku. Zainteresowanych zachęcam do obejrzenia go. W każdym razie gdy mamy mało owoców, warzyw, pieniędzy i czasu jedyną poprawną formą będzie po niemiecku „wenig”:

Wenig Gemüse – mało warzyw
Wenig Obst – mało owoców

Wenig Geld – mało pieniędzy.
Wenig Zeit – mało czasu


EIN WENIG
Kolejne pytanie, które się pojawiło, to różnica między „wenig” i „ein wenig”. Już wyjaśniam: „Wenig” znaczy „mało” czyli „niewystarczająco”, np.

Ich habe zu wenig Zeit, nicht genug um ins Kino zu gehen – mam za mało czasu, nie wystarczająco, żeby iść do kina.

Albo jak chcemy zrobić naleśniki, a zostało nam zaledwie parę kropelek mleka na dnie kartonu, powiemy:

Wir haben zu wenig Milch, nicht genug um Pfannkuchen zu machen – mamy za mało mleka, żeby naleśniki zrobić.

Czyli „wenig / zu wenig” znaczy „mało / za mało” lub innymi słowy „niewystarczająco”.

Natomiast „ein wenig” znaczy „trochę”, czy na dobrą sprawę może nie „dużo” ale wystarczająco, „w sam raz”, np. jak chcemy trochę mleka do kawy, tak żeby ją zabielić, powiemy:

Kann ich ein wenig Milch haben? – czy mogę poprosić trochę mleka (dosł. czy mogę mieć trochę mleka).

Tego mleka do kawy nie chcemy przecież dużo, nie potrzebujemy hektolitrów, potrzebujemy go raczej dość „mało”, ale też nie za mało, bo jak wlejemy kropelkę mleka do kawy, nic to nie da. Potrzebujemy więc tego mleka „mało, ale w sam raz”, czyli „trochę – ein wenig”.

Podobnie jak chcemy „trochę cukru” do herbaty, czyli znowu, ani dużo, ani za mało, tylko „w sam raz”, powiemy:

Kann ich ein wenig Zucker haben? – czy mogę poprosić trochę cukru (dosł. czy mogę mieć trochę mleka).

WENIGE
Przejdźmy teraz do słowa „wenige” czyli „niewiele”. Słowo to stawiamy przed rzeczownikami policzalnymi, czyli takimi, których sztuki lub egzemplarze można łatwo policzyć, do których nie potrzebujemy jednostki miary, jak np, gramy czy kilogramy. Np. Łatwo policzyć jajka, ludzi czy książki, i to są właśnie rzeczowniki policzalne.

Nur wenige Leute wissen davon – tylko niewielu ludzi o tym wie
Wir haben wenige Eier übrig – zostało nam niewiele jajek.
Sie haben wenige Bücher – mają niewiele książek

ZADANIE
Język to przede wszystkim praktyka. Jakiego więc słowa, „wenig” czy „wenige” użylibyście w zdaaniu:

Wir haben … Äpfel übrig – zostało nam niewiele jabłek.

Odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy.

PODSUMOWANIE
Niemcy dzielą wszystkie rzeczy na takie, których policzyć się nie da i które policzyć się da.

Te rzeczy niepoliczalne to wszelkiego rodzaju ciecze, proszki i materiały, jak Wasser – woda, Salz – sól i Holz – drewno. Po niemiecku niepoliczalne są też Obst – owoce, Gemüse – warzywa, Geld – pieniądze i Zeit czas. Przed rzeczami niepoliczalnymi stawiamy „wenig” czyli „mało, niewystarczająco”, np. Wenig Wasser – mało wody”.

„Ein wenig” znaczy „trochę” czyli „mało ale wystarczająco”, np. „ein wenig Milch – trochę mleka”, „ein wenig Schinken – trochę szynki”.

Przed rzeczami policzalnymi, czyli takimi, których pojedyncze sztuki można policzyć, stawiamy po niemiecku „wenige” czyli „niewiele” np. „Wenige Autos – niewiele samochodów” albo „wenige Menschen – niewielu ludzi”.

CYTAT NA DZIŚ
Mit Glauben allein kann man sehr wenig tun, aber ohne ihn gar nichts. – Mając tylko wiarę można niewiele zrobić, ale bez niej nie zrobi się nic.
Samuel Butler

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *