Opublikowano Dodaj komentarz

Who vs. whom

Ostatnio padło ciekawe pytanie, mianowicie, czy pytanie „kogo znasz?” to „who do you know?” czy „whom do you know?”. I dzisiaj na to pytanie odpowiemy, zapraszam! 

WHO

Sprawa ze słowem, „who” jest dość prosta. Słowo to znaczy po prostu „kto” np.

Who is here? – kto jest tutaj. 

Who did this? – kto to zrobił. 

WHOM

„Whom” w języku modelowym, formalnym natomiast oznacza „kogo” „komu” „kim” np. 

whom did you see? – kogo widziałeś?

to whom where you speaking? – do kogo mówiłaś?

the man to whom you gave the money – człowiek, któremu dałeś pieniądze

Czyli „who” znaczy „kto” a „whom” kogo, komu, kim. Na tym etapie odpowiedź na nasze tytułowe pytanie – „kogo znasz”, wydaje się oczywista – whom to „kogo” więc „whom do you know?. Jednak, jeśli chodzi o słowa „whom” i „who” musimy wziąć pod uwagę, że język potoczny odbiega jednak od języka formalnego, którego to zasady często nie są przestrzegane. Zwłaszcza, że język formalny jest oporny na zamiany, stara się zachować formy, które kiedyś były w powszechnym użyciu, nawet jeśli z biegiem czasu zanikają – no bo język cały czas żyje i ewoluuje. I przykładem takiej zanikającej formy jest właśnie słowo „whom”, które w ciągu ostatnich 700 lat pojawia się coraz rzadziej, przez co nikogo już współcześnie nie dziwi pytanie:

Who do you know? – kogo znasz? 

Obecnie wręcz, czy się to komuś podoba czy nie, w wielu kontekstach, choć nie we wszystkich, używanie formy „whom” zamiast „who” uchodzi za pretensjonalne, staroświeckie i pompatyczne, ewentualnie za bardzo formalne. 

Dlatego w filmach, gdzie rozmawia arystokracja i królowie z dawnych czasów, np. w Wiedźminie albo w Grze o Tron usłyszymy:

I don’t know whom to trust. – Nie wiem, komu ufać.

Natomiast w rozmowie codziennej cześciej powiemy:

I don’t know, who to trust. – Nie wiem, komu ufać. 

I taką formę spotkamy w czołowych słownikach, takich jak Cambridge Dictionary. Nie mniej jednak formę „whom” używa się współcześnie w utartych zwrotach, np. 

To whom it may concern – Do wszystkich, których może to dotyczyć.

Kiedyś tak przemowę, zaczynał herold czytając obwieszczenie króla. Obecnie tego zwrotu używa się w korespondencji np. biznesowej, kiedy nie do końca znamy adresata naszej wiadomości. 

Jest jednak pewna zasada, która może pomóc nam odróżnić język formalny, często nieco pompatyczny, w którym użyjemy „whom” od potocznego, w którym użyjemy „who”. 

„Dla kogo” to w języku formalnym „for whom” natomiast w potocznym „who for”, np. 

For whom do you work? – dla kogo pracujesz? (to brzmi staroświecko, trochę jak „dla kogóż to pracujesz?).

Who do you work for? – dla kogo pracujesz (tak zapytamy współcześnie częściej, zwróćcie uwagę, jak rozdziela się „who… for”.

Zobaczmy jeszcze jeden przykład:

With whom are you talking? – z kimże to rozmawiasz?

Who are you talking with? – z kim rozmawiasz?

PODSUMOWANIE

Słowo „who” dosłownie znaczy„kto” natomiast „whom” „kogo” „komu” „kim”. Jednak w języku współczesnym słowo „who” coraz częściej używane jest zamiast słowa „whom”, które brzmi bardzo formalnie lub wręcz pompatyczne. Obecne słowo „whom’ spotkamy, jeśli w ogóle, częściej na piśmie, niż w mowie. 

CYTAT NA DZIŚ

Nothing is enough for the man to whom enough is too little. – Nic nie jest wystarczające dla człowieka, dla które wystarczająco to za mało.  

Epicurus

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *