Opublikowano Dodaj komentarz

Niemiecki czas przeszły – PRÄTERITUM vs. PERFEKT – który wybrać?

Ostatnio padło pytanie, czy „miałem” to po niemiecku „ich hatte” czy „ich habe gehabt” oraz „byłem” to po niemiecku „ich war” czy może „ich bin gewesen”. Krótka odpowiedź na to pytanie brzmi, wszystkie te formy są gramatycznie poprawne. Jak jednak rzeczywiście mówią Niemcy i dlaczego. Zapraszam!

PRÄTERITUM VS. PERFEKT

Jeżeli chcemy opowiedzieć o czymś co miało miejsce w przeszłości, np. co robiliśmy wczoraj, używamy czasu przeszłego. W niemieckim mamy dwie konstrukcje, które nam to umożliwiają – prostą i złożoną. Konstrukcja złożona, nazywa się „złożona” bo do zbudowania zdania wykorzystujemy słowa „haben” oraz „sein”. Zobaczmy to na przykładach: 

Ich machte – zrobiłem (czas przeszły prosty).

ich habe gemacht – zrobiłem (czas przeszły złożony).

Ich aß – zjadłem (czas przeszły prosty).

ich habe gegessen – zjadłem (czas przeszły złożony).
 

Ich ging – poszedłem (czas przeszły prosty).

ich bin gegangen – poszedłem (czas przeszły złożony).

Ich fuhr – pojechałem (czas przeszły prosty).

ich bin gefahren. – pojechałem (czas przeszły złożony).

W życiu codziennym, w rozmowach Niemcy najczęściej używają konstrukcji złożonej, czyli tej z „haben” i  z „sein”. Czyli podczas rozmowy usłyszymy raczej:

Ich habe gemacht – zrobiłem.

Ich habe gegessen – zjadłem.

Ich bin gegangen – poszedłem.

Ich bin gefahren. – pojechałem.

W książkach natomiast, w tekstach pisanych, np. do opisów używają czasu prostego. Czy w książce spotkamy formy:

Ich machte – zrobiłem (czas przeszły prosty).

Ich aß – zjadłem (czas przeszły prosty).

Ich ging – poszedłem (czas przeszły prosty).

Ich fuhr – pojechałem (czas przeszły prosty).

WYJĄTKI

Są jednak odstępstwa od tej zasady i są to m.in. słowa „sein – być” i „haben – mieć”. 

ICH WAR VS. ICH BIN GEWESEN

Zacznijmy od „sein – być”. Żeby powiedzieć po niemiecku „ja byłem” możemy, jak już wiecie użyć dwóch konstrukcji – prostej i złożonej:

Ich war zu Hause – byłem w domu (czas przeszły prosty).

Ich war in der Stadt – byłem w mieście (czas przeszły prosty).

Ich bin zu Hause gewesen byłem w domu (czas przeszły złożony).

Ich bin in der Stadt gewesen – byłem w mieście (czas przeszły prosty).

W tym wypadku Niemcy w mówię używają obu form, tzn. Można usłyszeć zarówno „ich war” jak i „ich bin gewesen”. Jednak tej formy prostej, czyli „ich war” używają cześciej podczas rozmów niż tej formy złożonej „ich bin gewesen”. W związku z tym, jeśli chcecie powiedzieć po niemiecku „ja byłem” używajcie raczej tej formy prostej – „ich war”. 

ICH HATTE VS. ICH HABE GEHABT

Nieco inaczej sprawa wygląda ze słowem „haben – mieć”. Tutaj również, przynajmniej w teorii, mamy dwie formy prostą i złożoną.

Ich hatte eine Katze. 

Ich habe eine Katze gehabt.  

Jednak ta forma złożona, czyli „ich habe gehabt” jest praktycznie nieużywana, dla Niemców zdanie „Ich habe eine Katze gehabt.” – brzmi nieco dziwnie.  W większości przypadków, zarówno w mówię jak i na piśmie, Niemcy użyją prostego „ich hatte – miałem” np. 

Ich hatte viel Arbeit – miałem dużo pracy.

Ich hatte keine Zweifel – nie miałem wątpliwości.  

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak powiecie po niemiecku:

Ich (…) keine Zeit – nie miałem czasu. 

Poprawną odpowiedź podamy na naszych Social Mediach w piątek!

PODSUMOWANIE

  1. W niemieckim możemy użyć dwóch konstrukcji, żeby mówić o przeszłości – prostej i złożonej.
  2. W mowie używa się najczęściej konstrukcji złożonej, czyli tej z „haben” i z „sein”, na piśmie prostej.  
  3. Są wyjątki od tej reguły i są to m.in. słowa „haben” i „sein”. W przypadku tych słów, zarówno w mówię jak i w piśmie najczęściej bywamy konstrukcji prostej, czyli mówimy „ich war – byłem, ich hatte – miałem.

Cytat na dziś

Ich war nicht wirklich nackt. Ich hatte nur keine Kleider an. – Tak naprawdę nie byłam naga. Ja tylko nie miałam ubrania. – Josephine Baker über Nacktheit

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *