Opublikowano Dodaj komentarz

Sprechen, reden czy sagen?

Ponieważ jest to kanał o mówieniu w języku obcym, dzisiaj zajmiemy się trzema słowami – sprechen, reden i sagen. Wszystkie dotyczą mówienia. Powiemy więc sobie kiedy, jak i dlaczego używać każdego z nich – zapraszam!

 

SAGEN 

„Sagen” znaczy „powiedzieć” lub innymi słowy „przekazać jakąś informację”. Kiedy mówimy:

Sag mir, wie spät es ist? – powiedz mi, która jest godzina (=przekaż mi informacje na temat godziny).

Podobnie, jeśli chcemy wiedzieć jak jakąś INFORMACJĘ przekazać w innym języku, użyjemy „sagen”:

Wie sagt man [das] auf Deutsch? – jak to powiedzieć po niemiecku? lub innymi słowy “jak przekazać taką samą informację w języku niemieckim”. 

Na dobrą sprawę, żeby coś “sagen – powiedzieć /przekazać jakąś informację” wcale nie musimy używać słów. No bo jeśli wykonam jakiś gest – na przykład „puszczę komuś oko”, również przekazuję jakąś informację, „Ich sage etwas – mówię coś” chociaż bez użycia słów. 

 

SPRECHEN

Sprawa ze słowem „sprechen” jest prosta. Słowo to w swoim podstawowym znaczeniu znaczy „mówić” lub innymi słowy „wykonywać czynności mówienia lub do mówienia być zdolnym”, np. 

Ich spreche Deutsch – mówię po niemiecku (posiadam zdolność mówienia w tym języku).

Unser Kind kann schon sprechen – nasze dziecko potrafi już mówić.

Sie spricht zu viel – ona mówi za dużo.

Zauważcie, że „sprechen” dotyczy bardziej czynności mówienia, niekoniecznie jednak mówienia z sensem. I tym właśnie „sprechen – wykonywać czynność mówienia”, różni się od „sagen – przekazywać jakąś informację„:

Er hat viel gesprochen, aber nur wenig gesagt – dużo mówił, ale niewiele powiedział.  

A ponieważ „sprechen – mówienie” jest czynnością społeczną, bo zazwyczaj mówimy do kogoś, a potem ten ktoś też coś mówi, „sprechen” używane jest też w znaczeniu „rozmawiania” lub „wspólnego mówienia o czymś lub o kimś”:

Szef może powiedzieć: Ich will mit Ihnen sprechen – chcę z Panem porozmawiać / pomówić”.

Ich habe mit ihr gestern gesprochen – rozmawiałem z nią wczoraj. 

 

REDEN

A ponieważ przy „rozmowie” jesteśmy, jest to dobry moment, żeby przejść do słowa „reden”, które oznacza właśnie przede wszystkim „rozmawiać, gawędzić, gadać”. Słowo to dotyczy więc komunikacji, wymiany informacji:

Sie reden über das Wetter – rozmawiają o pogodzie. 

Man kann mit ihr über alles reden – z nią można rozmawiać o wszystkim. 

mit dir rede ich nicht mehr! – z Tobą już nie rozmawiam. 

Jak więc widzicie, „reden” dotyczy przede wszystkim rozmawiania, mamy więc przynajmniej dwie strony, które zazwyczaj używają mowy, do tego żeby przekazać jakąś informację. 

I to jest właśnie subtelna różnica między „reden” i „sprechen”. Bo choć w znaczeniu „rozmawiania” oba słowa bywają używane zamiennie, czasami użycie jednego albo drugiego słowa, może delikatnie zmienić wydźwięk naszej wypowiedzi:

Ich muss mit dir reden – muszę z Tobą porozmawiać (zakłada, że oboje będziemy rozmawiać).

Ich muss mit dir sprechen – muszę z Tobą pomówić / porozmawiać. (zakłada, że to przede wszystkim ja będę mówił).

 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jakiego słowa „sagen” „reden” czy „sprechen” użyjecie w zdaniu:

Sie (…) kein Polnisch – ona nie mówi po polsku. 

Poprawne odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to jest dla Was sprawdzimy. 

 

PODSUMOWANIE

SAGEN – powiedzieć (przekazać jaką informację, zazwyczaj choć niekoniecznie za pomocą mowy)

REDEN – rozmawiać (wymieniać się informacjami podczas rozmowy, konwersować)

SPRECHEN – mówić / rozmawiać (być zdolnym do mówienia, wykonywać czynności mówienia, rozmawiać)

 

Cytat na dziś

„Eheleute, die sich lieben, sagen sich tausend Dinge, ohne zu sprechen. – małżonkowie, którzy się kochają, mówią sobie tysiące rzeczy bez słów“

Chinesisches Sprichwort

Opublikowano 2 komentarze

Jak pytać o godzinę po niemiecku?

W dzisiejszym odcinku dowiecie się, jak podawać godzinę po niemiecku. Zapraszam!

O godzinę pytamy za pomocą zwrotów:

Wieviel Uhr ist es? – która godzina jest?

Wie spät ist es? – która godzina jest? (dosł. jak późno jest?)

Odpowiadamy za pomocą wyrażenia:

Es ist (…) Uhr – jest (…) godzina

Es ist acht Uhr – jest 8 godzina 

Es ist vier Uhr – jest 4 godzina

W językum mówionym bardzo często pomijamy słowo Uhr – godzina:

Es ist acht (Uhr) – jest 8 (godzina).

Szczególna uwaga należy się godzinie pierwszej, bo w zależności, czy dodamy to słowo Uhr, czy nie, zmieni się nieco forma:

Es ist eins – jest pierwsza (bez słowa Uhr, mówimy „eins”)

Es ist ein Uhr – jest pierwsza godzina (ze słowem Uhr, mówimy „ein”)

Gdy używamy bardziej formalnego niemieckiego lub gdy chcemy bez wszelkiej wątpliwości zostać poprawnie zrozumiani godziny będziemy podawali za pomocą liczb o 1-24:

Es ist achtzehn Uhr – jest godzina 18

Es ist dreiundzwanzig Uhr – jest godzina 23

W mowie potocznej jednak godziny podaje się za pomocą licz o 1-12. Czyli w przypadku godziny 18. powiemy: es ist sechs Uhr – jest godzina szósta, a w przypadku godziny 23. powiemy: es ist elf Uhr – jest godzina 11.

W takich wypadkach kontekst sytuacyjny podpowie już naszemu rozmówcy, czy chodzi o szóstą rano, czy szóstą wieczorem. Ewentualnie, dla większej klarowności, możemy dodać jeszcze takie słowa jak:

Morgens – rano

Vormittags – przedpołudniem

Mittags – w południe

Nachmittags – po południu

Abends – wieczorem

Nachts – w nocy

Es ist sechs Uhr morgens – jest szósta rano

Es ist sechs Uhr abends – jest szósta wieczorem

Kiedy podajemy niepełne godziny, w mowie bardziej formalnej powiemy:

Es ist achtzehn Uhr dreißig – jest godzina osiemnasta trzydzieści

Natomiast w języku potocznym powiemy:

Es ist halb sechs – jest wpół do szóstej

Es ist halb vier – jest w pół do czwartej. 

Kwadrans po niemiecku to das Viertel, przy podawaniu godziny pomijamy jednak rodzajnik „das” i powiemy:

Es ist Viertel vor zwei – jest kwadrans przed drugą.

Ewentualnie możemy też powiedzieć:

Es ist ein Uhr fünfundvierzig – jest godzina pierwsza czterdzieści pięć

Es ist fünfzehn vor zwei – jest za piętnaście druga (dosł. jest piętnaście przed drugą)

A jak jesteśmy już przy słowie „vor – przed”, warto też wspomnieć słowo „nach – po”, np. 

Es ist zehn vor drei – jest 10 minut przed 3. 

Es ist zehn nach drei – jest 10 minut po 3.

Odpowiednikiem polskiego zwrotu „zaraz będzie trzecia ósma” jest zwrot:

Es ist gleich drei – zaraz będzie trzecia

Es ist gleich acht – zaraz będzie ósma

Ze słowem „gleich”, które w tym wypadku przetłumaczymy na zaraz. Ewentualnie możemy powiedzieć:

Es ist kurz vor drei – dosł. zaraz krótko przed trzecią

Es ist kurz vor acht – dosł. zaraz krótko przed ósmą

Żeby zapytać „o której godzinie coś się wydarzy”, użyjemy zwrotu:

Um wie viel Uhr? – o której godzinie?

Um wie viel Uhr wollen Sie abreisen? – o której godzinie chce Pan wyjechać?

W odpowiedzieć powiemy:

Um (…) Uhr – o (…) godzinie

Um zehn Uhr – o dziesiątej godzinie 

Um halb elf – o w pół do jedenastej

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jak powiecie: 

Wir treffen uns um (…) – spotykamy się o wpół do drugiej

PODSUMOWANIE

Dzisiaj powiedzieliśmy sobie jak podawać godzinę po niemiecku. Najważniejsze zwroty do zapamiętania to:

Wie viel Uhr ist es? – która godzina jest?

Um wie viel Uhr? – o której godzinie?

A w odpowiedzi możemy powiedzieć:

Es ist drei Uhr – jest godzina 3. 

Um drei Uhr – o godzinie trzeciej. 

Cytat na dziś

„Es ist nicht zu wenig Zeit, die wir haben, sondern es ist zu viel Zeit, die wir nicht nutzen – to nie chodzi o to, że mamy zbyt mało czasu, tylko o to, że zbyt dużo czasu nie wykorzystujemy.

Seneca

Opublikowano 2 komentarze

40 podstawowych zwrotów po niemiecku

Niemiecki 40 podstawowych zwrotów

Nowy rok jest idealnym czasem, żeby zacząć naukę języka. Dlatego w dzisiejszym odcinku zebrałem dla was 40 podstawowych zwrotów na początek nauki niemieckiego. Zwrotów, które wykorzystacie na pewno jadąc do Niemiec. Zapraszam!

  1. Hallo – Witam (uniwersalne powitanie)
  2. Guten Morgen – dzień dobry (dosł. dobrego ranka)
  3. Guten Tag – dzień dobry
  4. Guten Abend – dobry wieczór
  5. Wie geht’s – co słychać?
  6. Es geht mir gut – u mnie wszystko w porządku
  7. Auf wiedersehen – do widzenia 
  8. Tschüss – cześć (na pożegnanie)
  9. Einen schönen Tag noch – miłego dnia
  1. Ja, bitte – tak proszę
  2. Nein, danke – nie dziękuję
  3. Vielen Dank – dziękuję
  4. Gern Geschehen – nie ma za co
  5. Kein Problem – nie ma problemu
  6. Entschuldigung – przepraszam
  7. Ich weiß es nicht – nie wiem tego
  8. Es tut mir Leid – przykro mi
  9. Macht nichts – nic nie szkodzi
  10. In Ordnung – w porządku 
  11. Sprechen Sie Englisch? – mówi pan po angielsku?
  12. Ich verstehe nicht – nie rozumiem
  13. Können Sie bitte wiederholen? – czy może Pan powtórzyć
  14. Ich spreche nur ein bisschen Deutsch – mówię tylko trochę po niemiecku
  15. Wie heißen Sie? – jak się Pan nazywa?
  16. Ich heiße Kamil – nazywam się Kamil
  17. Woher kommen Sie? – skąd Pan pochodzi?
  18. Ich komme aus Polen – pochodzę z Polski
  19. Ich bin Polnisch – jestem Polakiem
  20. Ein Bier bitte – piwo, proszę
  21. Prost – na zdrowie
  22. Die Rechnung, bitte – rachunek proszę
  23. Kann ich bitte zahlen? – czy mogę zapłacić?
  24. Ich möchte mit Karte zahlen – chciałbym zapłacić kartą
  25. Ich möchte bar zahlen – chciałbym zapłacić gotówką
  26. Ich habe mich verlaufen / Ich habe mich verfahren – zgubiłem się (idąc) / zgubiłem się (jadąc)
  27. Ich suche… (einen Supermarkt) – szukam… (supermarketu
  28. Wo ist…(die Toilette) – gdzie jest toaleta
  29. Ich möchte nach Hamburg – chcę jechać do Hamburga
  30. Eine Fahrkarte bitte – bilet proszę
  31. Wie viel kostet das? – ile to kosztuje?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cytat na dziś

Sprache ist der Schlüssel zur Welt. – Język jest kluczem do świata.

Wilhelm von Humboldt

Opublikowano Dodaj komentarz

Beenden, enden, zu ende, alle, schluss

Ponieważ stary rok dobiega końca, zajmiemy się dzisiaj słowem „kończyć” po niemiecku. Wyjaśnimy sobie różnicę między „enden” i „beenden”. Poznamy także różne ciekawe, potoczne zwroty, które usłyszycie na codzień, a które dotyczą „zakańczania” czegoś.

ENDEN / BEENDEN

Różnica między słowami „beenden” i „enden” będzie dla Was dość prosta do wychwycenia. „Beenden” bowiem znaczy „zakańczać coś”, innymi słowy jest jakiś sprawca, jakaś osoba, która decyduje się coś zakończyć. „Enden” natomiast znaczy „kończyć się”. Coś kończy się zazwyczaj samo z siebie – po prostu dobiega do końca. Zobaczmy to na przykładach:

Das Buch endet auf eine überraschende Art und Weise – ta książka kończy się w zaskakujący sposób. 

Der Schriftsteller hat sein Buch beendet – pisarz zakończył swoją książkę (=skończył ją pisać)

Die Reise endet hier. – podróż kończy się tutaj.

Wir beenden die Reise hier. – my kończymy podróż tutaj.

Die Deutschstunde endet um 13 Uhr – lekcja niemieckiego kończy się o 13

Der Lehrer hat die Deutschstunde pünktlich beendet – nauczyciel zakończył lekcje niemieckiego punktualne

ZU ENDE GEHEN / SEIN

A jak przy słowie „enden” jesteśmy, warto wymienić zwrot:

Zu Ende gehen – dobiegać końca

Der Tag geht zu Ende – dzień dobiega końca

Das Jahr geht zu Ende – ten rok dobiega końca

A jak coś już się skończy, użyjemy zwrotu „zu Ende sein – być zakończonym”

Der Film ist zu Ende – Film się skończył

Das Jahr ist zu Ende – ten rok się zakończył

Samo „zu Ende” dosłownie znaczy do końca, np. 

Hast du das Buch zu Ende gelesen? – skończyłeś czytać książkę / przeczytałeś książkę do końca?

ALLE

Kolejnym ciekawym wyrażeniem, tym razem z języka potocznego jest „alle sein – skończyć się”. Zwrotu tego użyjemy zazwyczaj, jak zużyjemy jakiś produkt w domu. Wówczas powiemy:

Der Kaffee ist alle – kawa się skończyła

Das Brot ist alle – chleb się skończył.

MIT ETWAS SCHLUSS MACHEN

Kolejnym potocznym zwrotem jest „mit etwas Schluss machen – skończyć coś”. Np. Rozmawiając przez telefon z kolegą możemy powiedzieć:

Ich muss Schluss machen, denn es klingelt an der Tür – muszę kończyć, bo ktoś dzwoni do drzwi.

FERTIG

Kiedy ukończymy jakąś czynność, np. jedzenie, albo pracę, możemy też użyć zwrotu „mit etwas fertig sein – zakończyć coś”. „Fertig” dosłownie znaczy „gotowy”.

Bist du fertig mit dem Essen? – skończyłeś jeść? (dosł. jesteś z jedzeniem gotowy?)

Ich bin mit der Arbeit fertig – skończyłem pracę (dosł. jestem z pracą gotowy). 

A jak o pracy mowa, dzień pracujący możemy zakończyć wykrzyknikiem: Feierabend! – fajrant! 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakie więc słowa użyjecie w zdaniu:

Der Tee ist (…) – herbata się skończyła.

PODSUMOWANIE
W dzisiejszym odcinku wyjaśniliśmy sobie różnice między słowami:

Beenden – kończyć. 

Enden – kończyć się.

Omówiliśmy sobie ponadto zwroty

Zu Ende gehen – dobiegać ku końcowi

Zu Ende sein – być zakończonym

Alle sein – skończyć się

Schluss machen – zakończyć coś

Mit etwas fertig sein – coś zakończyć

Cytat na dziś

„Jede Ende ist ein neuer Anfang – Każdy koniec jest nowym początkiem”.

Opublikowano Dodaj komentarz

Życzenia bożonarodzeniowe i noworoczne po niemiecku

SERIA DARMOWYCH WEBINARÓW O SKUTECZNEJ NAUCE JĘZYKA:

zaczynamy w poniedziałek 28 grudnia o godzinie 18:00 na YouTube, Facebooku i na Instagramie! Bądź z nami na żywo od 28.12.2020 do 3.01.2021!

Witam Kochani, ponieważ przed nami święta i Nowy Rok, zebrałem dla Was życzenia Bożonarodzeniowe i Noworoczne, które możecie wysłać Waszym przyjaciołom i współpracownikom w Niemczech. Zapraszam serdecznie!

Zacznijmy do tego, że słowo „wünschen” znaczy życzyć:

Ich wünsche Ihnen… – życzę Panu / Pani

Ich wünsche dir… – życzę Tobie

Ich wünsche deiner Familie… – życzę twojej rodzinie

Życzyć możemy „frohe Weinachten – wesołych Bożego Narodzenia”, fröhliche Weinachten – radosnych świąt Bożego Narodzenia albo ”schöne Weihnachten – pięknych świąt Bożego Narodzenia”.

Ich wünsche Ihnen frohe Weinachten – życzę Panu / Pani radosnych świąt Bożego Narodzenia

Ich wünsche deiner Familie schöne Weihnachten – życzę twojej rodzinie pięknych świąt Bożego Narodzenia

Jeśli piszemy np. mail albo smsa do kogoś, kto jest wyznania chrześcijańskiego, możemy napisać:

Frohe Weihnachten! – Wesołego Bożego Narodzenia

Frohes Weihnachtsfest! – Wesołej Uczty Wigilijnej

Fröhliche Weihnachten!- radosnego Bożego Narodzenia i szczęśliwego Nowego Roku

Jeśli natomiast nasz rozmówca jest innego wyznania bezpieczniejszym, bo bardziej poprawnym politycznie pozdrowieniem jest:

Ein frohes Fest! – Wesołych Świąt (dosł. wesołej uczty)

Frohe Festtage!  – wesołych dni świątecznych

ŻYCZENIA NOWOROCZNE 

Jeśli o życzenia Noworoczne chodzi, Niemcy używają zwrotów:

Frohes Neues Jahr – Radosnego Nowego Roku

Alles gute im Neuen Jahr – wszystkiego dobrego w Nowym Roku

Wyrażeniem, które często usłyszymy jest też:

Einen guten Rutsch ins Neue Jahr – dobrego przejścią w Nowy Rok

„Rutsch”, które tutaj przetłumaczyliśmy na „przejście” pochodzi o słowa rutschen – „ślizgać się„. „Einen guten Rutsch ins Neue Jahr” można by więc też przetłumaczyć na „dobrego wślizgnięcia się w Nowy Rok”. Czasami Niemcy mówią też krócej, „Guten Rutsch”, co oczywiście niedosłownie i niedokładnie, ale bardziej sytuacyjnie można przetłumaczyć na „do siego roku!”.

To tyle na ten rok:

Ich wünsche Euch frohe Weinachten und einen guten Rutsch ins Neue Jahr

Cytat na dziś

„Fett wird man nicht zwischen Weihnachten und Neujahr – sondern zwischen Neujahr und Weihnachten! – nie tyjemy między Bożym Narodzeniem na Nowym Rokiem, tylko między Nowym Rokiem a Bożym Narodzeniem!”

Harald Schmidt