Niemiecki – 30 najważniejszych czasowników, część 2

Niemiecki – 30 najważniejszych czasowników, część 2
Niemiecki

 
 
00:00 /
 
1X
 

Ten błąd popełnia dużo osób!

Ten błąd popełnia dużo osób!
Niemiecki

 
 
00:00 /
 
1X
 
Opublikowano Dodaj komentarz

Beenden, enden, zu ende, alle, schluss

Ponieważ stary rok dobiega końca, zajmiemy się dzisiaj słowem „kończyć” po niemiecku. Wyjaśnimy sobie różnicę między „enden” i „beenden”. Poznamy także różne ciekawe, potoczne zwroty, które usłyszycie na codzień, a które dotyczą „zakańczania” czegoś.

ENDEN / BEENDEN

Różnica między słowami „beenden” i „enden” będzie dla Was dość prosta do wychwycenia. „Beenden” bowiem znaczy „zakańczać coś”, innymi słowy jest jakiś sprawca, jakaś osoba, która decyduje się coś zakończyć. „Enden” natomiast znaczy „kończyć się”. Coś kończy się zazwyczaj samo z siebie – po prostu dobiega do końca. Zobaczmy to na przykładach:

Das Buch endet auf eine überraschende Art und Weise – ta książka kończy się w zaskakujący sposób. 

Der Schriftsteller hat sein Buch beendet – pisarz zakończył swoją książkę (=skończył ją pisać)

Die Reise endet hier. – podróż kończy się tutaj.

Wir beenden die Reise hier. – my kończymy podróż tutaj.

Die Deutschstunde endet um 13 Uhr – lekcja niemieckiego kończy się o 13

Der Lehrer hat die Deutschstunde pünktlich beendet – nauczyciel zakończył lekcje niemieckiego punktualne

ZU ENDE GEHEN / SEIN

A jak przy słowie „enden” jesteśmy, warto wymienić zwrot:

Zu Ende gehen – dobiegać końca

Der Tag geht zu Ende – dzień dobiega końca

Das Jahr geht zu Ende – ten rok dobiega końca

A jak coś już się skończy, użyjemy zwrotu „zu Ende sein – być zakończonym”

Der Film ist zu Ende – Film się skończył

Das Jahr ist zu Ende – ten rok się zakończył

Samo „zu Ende” dosłownie znaczy do końca, np. 

Hast du das Buch zu Ende gelesen? – skończyłeś czytać książkę / przeczytałeś książkę do końca?

ALLE

Kolejnym ciekawym wyrażeniem, tym razem z języka potocznego jest „alle sein – skończyć się”. Zwrotu tego użyjemy zazwyczaj, jak zużyjemy jakiś produkt w domu. Wówczas powiemy:

Der Kaffee ist alle – kawa się skończyła

Das Brot ist alle – chleb się skończył.

MIT ETWAS SCHLUSS MACHEN

Kolejnym potocznym zwrotem jest „mit etwas Schluss machen – skończyć coś”. Np. Rozmawiając przez telefon z kolegą możemy powiedzieć:

Ich muss Schluss machen, denn es klingelt an der Tür – muszę kończyć, bo ktoś dzwoni do drzwi.

FERTIG

Kiedy ukończymy jakąś czynność, np. jedzenie, albo pracę, możemy też użyć zwrotu „mit etwas fertig sein – zakończyć coś”. „Fertig” dosłownie znaczy „gotowy”.

Bist du fertig mit dem Essen? – skończyłeś jeść? (dosł. jesteś z jedzeniem gotowy?)

Ich bin mit der Arbeit fertig – skończyłem pracę (dosł. jestem z pracą gotowy). 

A jak o pracy mowa, dzień pracujący możemy zakończyć wykrzyknikiem: Feierabend! – fajrant! 

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Jakie więc słowa użyjecie w zdaniu:

Der Tee ist (…) – herbata się skończyła.

PODSUMOWANIE
W dzisiejszym odcinku wyjaśniliśmy sobie różnice między słowami:

Beenden – kończyć. 

Enden – kończyć się.

Omówiliśmy sobie ponadto zwroty

Zu Ende gehen – dobiegać ku końcowi

Zu Ende sein – być zakończonym

Alle sein – skończyć się

Schluss machen – zakończyć coś

Mit etwas fertig sein – coś zakończyć

Cytat na dziś

„Jede Ende ist ein neuer Anfang – Każdy koniec jest nowym początkiem”.

Opublikowano Dodaj komentarz

Życzenia bożonarodzeniowe i noworoczne po niemiecku

SERIA DARMOWYCH WEBINARÓW O SKUTECZNEJ NAUCE JĘZYKA:

zaczynamy w poniedziałek 28 grudnia o godzinie 18:00 na YouTube, Facebooku i na Instagramie! Bądź z nami na żywo od 28.12.2020 do 3.01.2021!

Witam Kochani, ponieważ przed nami święta i Nowy Rok, zebrałem dla Was życzenia Bożonarodzeniowe i Noworoczne, które możecie wysłać Waszym przyjaciołom i współpracownikom w Niemczech. Zapraszam serdecznie!

Zacznijmy do tego, że słowo „wünschen” znaczy życzyć:

Ich wünsche Ihnen… – życzę Panu / Pani

Ich wünsche dir… – życzę Tobie

Ich wünsche deiner Familie… – życzę twojej rodzinie

Życzyć możemy „frohe Weinachten – wesołych Bożego Narodzenia”, fröhliche Weinachten – radosnych świąt Bożego Narodzenia albo ”schöne Weihnachten – pięknych świąt Bożego Narodzenia”.

Ich wünsche Ihnen frohe Weinachten – życzę Panu / Pani radosnych świąt Bożego Narodzenia

Ich wünsche deiner Familie schöne Weihnachten – życzę twojej rodzinie pięknych świąt Bożego Narodzenia

Jeśli piszemy np. mail albo smsa do kogoś, kto jest wyznania chrześcijańskiego, możemy napisać:

Frohe Weihnachten! – Wesołego Bożego Narodzenia

Frohes Weihnachtsfest! – Wesołej Uczty Wigilijnej

Fröhliche Weihnachten!- radosnego Bożego Narodzenia i szczęśliwego Nowego Roku

Jeśli natomiast nasz rozmówca jest innego wyznania bezpieczniejszym, bo bardziej poprawnym politycznie pozdrowieniem jest:

Ein frohes Fest! – Wesołych Świąt (dosł. wesołej uczty)

Frohe Festtage!  – wesołych dni świątecznych

ŻYCZENIA NOWOROCZNE 

Jeśli o życzenia Noworoczne chodzi, Niemcy używają zwrotów:

Frohes Neues Jahr – Radosnego Nowego Roku

Alles gute im Neuen Jahr – wszystkiego dobrego w Nowym Roku

Wyrażeniem, które często usłyszymy jest też:

Einen guten Rutsch ins Neue Jahr – dobrego przejścią w Nowy Rok

„Rutsch”, które tutaj przetłumaczyliśmy na „przejście” pochodzi o słowa rutschen – „ślizgać się„. „Einen guten Rutsch ins Neue Jahr” można by więc też przetłumaczyć na „dobrego wślizgnięcia się w Nowy Rok”. Czasami Niemcy mówią też krócej, „Guten Rutsch”, co oczywiście niedosłownie i niedokładnie, ale bardziej sytuacyjnie można przetłumaczyć na „do siego roku!”.

To tyle na ten rok:

Ich wünsche Euch frohe Weinachten und einen guten Rutsch ins Neue Jahr

Cytat na dziś

„Fett wird man nicht zwischen Weihnachten und Neujahr – sondern zwischen Neujahr und Weihnachten! – nie tyjemy między Bożym Narodzeniem na Nowym Rokiem, tylko między Nowym Rokiem a Bożym Narodzeniem!”

Harald Schmidt

Opublikowano 1 komentarz

23 najważniejsze czasowniki z posiłkowym „sein” (w zdaniach)

Choć najczęściej mówiąc o przeszłości, do zbudowania zdania używamy słowa „haben – mieć” bywa że musimy użyć słowa „sein – być”. Dlatego w dzisiejszym odcinku zebrałem dla Was 23 najczęściej używane słowa, które tworzą przeszłość z „sein”. Ponadto wyjaśnię Wam dlaczego używamy „sein”. Zapraszam serdecznie!


RUCH Z PUNKTU A DO PUNKTU B
Po pierwsze „sein” używamy ze słowami, które dotyczą przemieszczania się z punktu A do punktu B.

Gehen – iść (forma przeszła: gegangen)

Ich bin nach Hause gegangen – poszedłem do domu

Kommen – przychodzić, przyjeżdżać (forma przeszła: gekommen):

Wir sind vor einer Stunde gekommen – przyszliśmy godzinę temu.

Fahren – jechać (forma przeszła: gefahren)

Wir sind nach Deutschland mit dem Auto gefahren – pojechaliśmy do Niemiec samochodem

Tutaj warto dodać, że są sytuacje, kiedy przeszłość z ”fahren” buduje również z „haben”. Jeśli ten temat by Was interesował, w opisie zostawię Wam link do odcinka na temat tego, kiedy mówi się „ich bin gefahren” a kiedy „ich habe gefahren”.

A tak swoją drogą, skoro o „fahren” mowa, słowa tego używamy też, gdy mowa o pływaniu lub też przemieszczaniu się statkiem:

Mit dem Schiff fahren – płynąć statkiem

Ana ist mit dem Schiff aus dem Hafen gefahren – Ana wypłynęła statkiem z portu

Z kolei gdy pływamy za pomocą siły własnych rąk i nóg użyjemy słowa „schwimmen”, forma przeszła to „geschwommen”. A ponieważ i w tym wypadku przemieszczamy się z punktu A do B, mówiąc o przeszłości, użyjemy słowa sein.

Ich bin durch den Fluss geschwommen. – przepłynąłem przez rzekę

Sein w przeszłości użyjemy też w przypadku innych słów dotyczących przemieszczania się z punktu A do punktu B, jak: 

Fliegen – latać (forma przeszła: geflogen)

Meine Mutter ist von Frankfurt nach Köln geflogen – moja mama poleciała z Frankfurtu do Koloni

Fallen – spadać (forma przeszła: gefallen)

Er ist aus dem Bett gefallen – on spadł z łóżka

Laufen – biec (forma przeszła: gelaufen)

Ich bin gelaufen – pobiegłem

Wandern – powędrować (forma przeszła: gewandert)

Ich bin gewandert – powędrowałem

Spazieren – spacerować (forma przeszła: spaziert)

Ich bin spaziert – pospacerowałem

A tażke joggen – truchtać, rennen – szybko biegać i sprinten – biec sprintem, czyli słowa związane z przemieszczaniem się różnym tępem i na różne sposoby:

ZMIANA STANU

Kolejną grupą słów, które tworzą przeszłość z „sein” są słowa, dotyczące zmiany stanu:

Einschlafen – zasnąć (forma przeszła: eingeschlafen) – tutaj ze stanu czuwania przechodzimy w stan uśpienia:

Das Baby ist endlich eingeschlafen – dziecko nareszcie zasnęło. 

Aufwachen – obudzić się (forma przeszła: aufgewacht) – tutaj mamy sytuację odwrotną – ze stanu uśpienia przechodzimy w stan czuwania:

Ich bin um sieben Uhr aufgewacht – obudziłem się o 7

Gebären – rodzić się (forma przeszła: geboren)

Wann bist du geboren? -kiedy się urodziłeś?

Sterben – umierać (forma przeszła: gestorben)

Er ist vor zwei Jahren gestorben – on umarł przed 2 laty

Werden – stawać się (forma przeszła: geworden)

Es ist kalt geworden – zrobiło się zimno

Zerbrechen – tłuc się (forma przeszła: zerbrochen)

Der Teller ist zerbrochen – talerz stłukł się

INNE

Inne warte wymienienia, bo często używane słowa, tworzące przeszłość z „sein” to

Geschehen – dziać się (forma przeszła: geschehen)

Passieren – dziać się (forma przeszła: passiert) 

Was ist geschehen? / Was ist passiert? – co się stało?

Aufstehen – wstawać (forma przeszła: aufgestanden)

Ich bin heute früh aufgestanden – wstałem dzisiaj wcześnie

Bleiben – zostawać (forma przeszła: geblieben)

Ich bin gestern zu Hause geblieben – zostałem wczoraj w domu

Wachsen – rosnąć (forma przeszła: gewachsen)

Seine Schwester ist gewachsen – jego siostra dorosła

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Dlatego biorąc pod uwagę to, o czym dzisiaj Wam powiedziałem, jakiego słowa „hat” czy „ist” użyjecie w zdaniu

Es (…) warm geworden – zrobiło się ciepło

PODSUMOWANIE

„Sein” do budowania przeszłości używa się głównie w przypadku słów dotyczących:

  1. słów dotyczących przemieszczania się z punktu A do punktu B: gehen, kommen, fahren, schwimmen itd. 
  2. słów dotyczących zmiany pozycji lub stanu, tak długo jak nie są to czasowniki zwrotne: einschlafen, aufwachen, werden
  3. Takich słów jak: geschehen, wachsen, passieren.

Cytat na dziś

In der Politik passiert nichts zufällig. Wenn es doch passiert, war es so geplant.  W polityce nic nie dzieje się przypadkowo, a jeśli coś się jednak wydarzy, było to zaplanowane.

Franklin Delano Roosevelt

Opublikowano 3 komentarze

Nein, kein, nicht

Nein, kein, nicht – to jest temat naszego dzisiejszego odcinka, czyli trzy słowa, które znaczą po niemiecku „nie”. Dzisiaj wyjaśnimy sobie kiedy i jak ich używać, zapraszam!

NICHT

Słowo „nicht” znaczy „nie” i służy nam do zaprzeczania czynności. Przy czym należy tutaj pamiętać, że Niemcy stawiają „nicht – nie” nie, jak my w języku polskim, przed czynnością, ale zazwyczaj PO niej, a nie rzadko na końcu zdania, np.

Ich weiß nicht – nie wiem (dosł. Wiem nie)
Ich sehe es nicht – nie widzę tego

To, gdzie dokładnie postawimy w zdaniu „nicht” zależy od tego, którą część zdania chcemy w szczególności zaprzeczyć. Np. Jeśli mamy zdanie:

Er ist gestern zum Supermarkt gegangen – on poszedł wczoraj do supermarketu:

Nicht er ist gestern zum Supermarkt gegangen – to nie on poszedł wczoraj do supermarketu (tutaj chcemy przekazać, że to nie on poszedł ma supermarketu, ale inna osoba).

Er ist nicht gestern zum Supermarkt gegangen – to nie wczoraj on poszedł do supermarketu („nicht” postawione przed słowem „gestern – wczoraj” oznacza tutaj, że on poszedł to tego marketu nie wczoraj, lecz w inny dzień). 

Er ist gestern zum Supermarkt nicht  gegangen – on nie poszedł wczoraj do supermarketu (tutaj postawienie słowa „nicht” przed „gegangen” oznacza, że on wcale nie poszedł”).

 

KEIN(E)

Słowa „kein” lub też „keine” używamy, żeby zaprzeczać rzeczowniki. Rzeczowniki to, przypominam, w uproszczeniu słowa, które zastępują nam rzeczy, ludzi i zwierzęta. Przed rzeczownikami w języku niemieckim stawiamy słowa „ein” lub „eine”. Mówimy np. 

Ich habe ein Auto – mam samochód. 

a – mam czekoladę. 

Ich habe einen Hund – mam psa (w tym ostatnim wypadku, ponieważ „pies -= ein Hund” jest po niemiecku rodzaju męskiego, „ein” zmieniamy na „einen”. Nie chcemy przecież powiedzieć „ich habe ein Hund – mam jeden pies”, tylko „ich habe einen Hund – mam jednego psa”.

I żeby zaprzeczyć powyższe zdania, zdania w których są rzeczowniki, zamiast „nicht, do „ein” i „eine” wystarczy dodać „k” i powiedzieć „kein” lub „keine”, np.:

Ich habe kein Auto – nie mam samochodu

Ich habe keine Schokolade – mam czekoladę. 

Ich habe keinen Hund – nie mam psa (w tym ostatnim wypadku, ponieważ mieliśmy słowo „einen” w przeczeniu, po dodaniu „k” mamy „keinen”.

„Kein” można przetłumaczyć też na „żaden, żadna itd.”. Jeśli więc ktoś zada nam pytanie, czy mamy dzieci, możemy odpowiedzieć całym zdaniem:

Ich habe keine Kinder – nie mam dzieci (dosł. nam żadne dzieci)


Albo krótko, bez powtarzania słowa Kinder – dzieci, po prostu:

Ich habe keine – nie mam żadnych. 

I jak pewnie zauważyliście w przykładzie, który wymieniłem przed chwilą, w liczbie mnogiej, czyli gdy mowa o więcej niż jednej rzeczy, używamy formy „keine”, powiemy więc:

Ich habe Pläne – mam plany.
Ich habe keine Pläne – nie mam planów.

I jak przy słówku „kein” już jesteśmy – warto dodać, że słowa tego używamy w zwrocie, „nie mówię po niemiecku – ich spreche kein Deutsch” (mówię w żadnym niemieckim). Użycie w tym zdaniu „nicht” jest jednym z najczęstszych błędów wśród osób uczących się. A jeśli interesują Was inne podchwytliwe błędy, zachęcam do obejrzenia nagrania „8 najczęstszych błędów w języku niemieckim”. 

 

NEIN

My tym czasem przejdźmy do ostatniego słówka, do ostatniego „nie” czyli „nein”. „Nein” jest przeciwieństwem słowa „ja – tak”. I oby tych słów – „ja – tak” oraz „nein -nie„ używamy, żeby dać krótką odpowiedź – twierdzącą lub przeczącą na pytanie. Np. 

– Hast du Pläne für heute Abend? – masz plany na dzisiejszy wieczór?
– Nein – nie. 

– Möchtest du ein Stück Kuchen? – chciałbyś kawałek ciasta?
– Nein, danke – nie, dziękuję.

„Nein” można też stosować w kombinacji z pozostałymi przeczenia, czyli „nicht” i „kein”. Przy czym wtedy „nein” stosujemy na początku zdania, żeby zaprzeczyć całość, a potem już w zdaniu używamy odpowiedniego przeczenia, w zależności od sytuacji, np.

– Hast du Pläne für heute Abend? – masz plany na dzisiejszy wieczór?
– Nein, ich habe keine – nie, nie mam żadnych. (słowo Pläne w odpowiedzi możemy pominąć).

– Möchtest du ein Stück Kuchen? – chciałbyś kawałek ciasta?
– Nein, ich möchte nicht. – nie, nie chciałbym.

ZADANIE

Język to przede wszystkim praktyka. Których więc, dwóch słów użyjecie, żeby odpowiedzieć na następujące pytanie przecząco:

Hast du einen Bruder? – masz brata
(…), ich habe (…) Bruder – nie, nie mam brata


Poprawne odpowiedzi zapiszcie w komentarzach, to je dla Was sprawdzimy. 

 

PODSUMOWANIE

W języku niemieckim mamy 3 słowa, które po polsku tłumaczymy na „nie”:

  1. NICHT – służy do zaprzeczania czynności. Słowo to stawiamy PO czynności (ich sehe nicht – nie widzę).
  2. KEIN – używamy, żeby zaprzeczać zdania z rzeczownikami (ich habe ein Buch – mam książkę, ich habe kein Buch – nie mam książki / mam żadną książkę).
  3. NEIN – to krótka odpowiedź przecząca na pytanie. „Nein używamy też, na początku zdania, w kombinacji z “nicht” i „kein”: Nein, ich sehe es nicht / Nein, ich habe kein Buch). 

 

Cytat na dziś

Sie dürfen nicht alles glauben, was Sie denken.   Nie powinni państwo wierzyć we wszystko, co myślą”. Heinz Erhardt.